Page 64 - Үлэ дьол доҕуһуола. Производство маяктара. Василий Сивцев Мүрү

колхозка председателинэн Петр Петрович Копырин улэлиирэ. Кини биир
дойдулаадын эдэр уерэхтээх кийини тылбаасчыт быйыытынан улэдэ ын ы-
рар. Куегэйэр кунугэр сылдьар кийи тереобут дойдутугар уеруунэн тахсан
улэлиир. Сахалыы толкуйдаах, улэдэ буспут-хаппыт, хайаайыстыбаннай
ейдеех-санаалаах кийини биир дойдулаахтара 1941 сыл атырдьах ыйыгар
«Куотуку» колхоз председателинэн биир санаанан быыбардыыллар. Дьо-
нун-сэргэтин тумэн бэрт учугэйдик улэлии-хамсыы сырыттадына, Ада
дойду сэриитэ садаланан 1942 сыллаахха Чурапчы военкоматыттан бэбиэс-
кэлэнэн тута кэриэтэ уоттаах сэриитэ киирэр. Манна хорсуннук сэрии-
лэйэн додотторун убаастабылын, итэдэллэрин ылар. Отделение хамандыы-
рынан сэриилэйэ сылдьан улаханнык баайыран немецтэргэ билиэн н э ту-
бэйэн Германия, Польша, Голландия, Бельгия курдук ыарахан усулуобу-
йалаах концлаадырдары кэрийэ сылдьан эрэйи-муну, кыйалданы, атадас-
табыл араайын керсен, дьылда-хаан онюйуутун, кытаанах ыйаадын муччу
туйэн дойдутугар этэн н э тыыннаах эргиллэн кэлбитэ. «Ууну, уоту, еннеех
турбалары ортотунан» диэн кынаттаах тыллар маннык хойуун дьон чу-
лууларын, кылааннаахтарын, сорсуннаахтарын ааттаан эрдэхтэрэ. Кырдьык,
Петр Николаевич оннук дьонтон биирдэстэрэ. Ити туйунан кини дойду­
тугар кэлэн да баран, сэриитэ хайдах сэриилэспитин, хайдах билиэнтгэ
тубэспитин, тейе сору-муну керсубутун, эрэйдэммитин туйунан туту да
кэпсээбэт эбит. Олуен эрэ иннинэ бу туйунан туох баарынан кэргэнигэр
Балбаарада кэпсээбит. Ол садана билиэн'н э тубэспит кийини тантгарыахсыт
курдук кервллере. Бииргэ тереебуттэригэр, чугас аймахтарыгар да сыйыан
оннук ыарахан этэ. Оннук хадыс сыйыаны аймахтара эттэринэн-хаанна-
рынан чугастык билэр этилэр. Сэриитэ, билиэггргэ тубэйэн сору-муггу,
елуер диэри кырбаайыны, аччыктаайыны, атадастабылы хайдах туораах-
таабытын истибит кийи сору диэн седвре, айынара, бэрт кистэлэншнэн,
уора-кесте кемелвйеллере.
Тереобут дойдутугар эргиллэн кэлэн да баран, улахан кэтэбилгэ-ма-
набылга сылдьыбыт. Биллибэтинэн-кестубэтинэн кини хас биирдии хам-
саныытын кэтээн керерге икки кийини Н.М.Крыловы, Г.Г.Крыловы анаа-
быттар. Биирдэ бурдук тардар тэрил алдьаммытыгар ыраадынан аймада
кийи, П.Н.Курилкин собус-соруйан алдьатта, биллибэтинэн-кестубэтинэн
сэбиэскэй былааска утары улэни ыытар диэн НКВД-га уггсуу туйэрбит.
Онто да суох хаайыылаах кийи курдук ый ахсын бу тэрилтэдэ бэлиэтэнэр
эбит. Ун суу быйыытынан тутаннар хаайыыга ыытаары силиэстийэ кытаа-
нада барар. Ону хата, бу икки кэтиир дьоннор Ньукулайдаах, Хабырыыс
туох баарынан кэпсээннэр, мэктиэлээннэр быыйыыллар... Ити туйунан
ахтыыны биир дойдулаада, уелээннээдэ Николай Михайлович Крылов биир
дойдулаахтарыгар кэпсиирэ эбитэ уйу.
Сэрииттэн эргиллэн кэлээт да, 1946-47 сылларга «Куотука» колхозка
председателинэн утуе суобастаахтык улэлээбит. 1949 сыллаахха кыра кол-
хозтары беден’сутуу улэтэ садаланар. Бу хампаанньа Хоро нэйилиэгин эмиэ
таарыйбыта. «Куотука», «Кыйыл агроном» колхозтары холбооннор, Петр
Николаевич онно бухгалтерынан ананар. Тыа сиригэр маннык политика
салгыы баран Хоро нэйилиэгин ус колхойа холбойон бедеггсуйбут Ма­
ленков аатынан колхойу тэрийэллэр. Манна эмиэ бухгалтерынан айым-

62