Page 74 - Үлэ дьол доҕуһуола. Производство маяктара. Василий Сивцев Мүрү
P. 74
Анна Прокопьевна тулаайах хаалан сэрии ыарахаттарын сут-сутурдан,
аас-аччык, тиийиммэт-тугэммэт тугэннэри этинэн-хаанынан билбитэ.
Иитэр-айатар, керер-истэр кийитэ суох, итиэннэ колхоз турук улэйиттэрэ
бары аармыйада бараннар дэриэбинэдэ кырдьадастар, одолор, дьахталлар
эрэ хаалбыттара. Колхоз ыарахан улэлэрэ кинилэргэ суктэриллибитэ. Ол
улахан эппиэтинэстээх улэлэри хаалбыт дьон утуйар ууларын кылгатан
туран, бары сатабылларын, куустэрин-уохтарын биэрэн чиэстээхтик то-
лорбуттара. Бу сылларга уот курааны кытары айына куускэ туспутэ. Ку-
рааннаан сир хайыта барбыта, атах сыгынньадын сылдьар одолор инньэ
тебетун курдук уйуктаммыт от тердугэр дьелутэ астаран хаан-билик буол-
бут чэрдийбит атахтарынан араас улэлэри толороллоро. Ааныс оччотооду
одолору кытары улахан дьон улэтин барытын толорбуттара. Баайына кы-
тыытыгар ханааба хайан айынаны туйэрэн елерере, хортуоппуй баайынатын
тиэрдэриигэ одус сиэтэрэ, булуук тутара, хортуоппуй олордоро, сыыс от
ургуурэ, тээпкэнэн кеморе, одуруот айыгар рассаада олордоро, уу кутара,
куйун хайынтан кемускэнэн туунун буруо тайааран кии уматыйара. Сут-
сутурдан кэмигэр Ааныска куннээди айылыга кейуннэдинэ байыыба буо-
лара. Биирдэ эмит урун1 бурдугу грамынан биэрдэхтэринэ дьолломмут
курдук сананан хаайы оностон сииллэрэ, ол садана мантан ордук мин-
ньигэс, тотоойу ас суохха дылыта. Ыарахан улэдэ улахан дьону кытары
бииргэ сылдьар кыысчаан саастыылаахтарын кытары оччотооду кэм сурун
айылыктарынан — тарынан, уерэ отунан бутугас оностон, киийилэ
хаайыта, бэс уерэтэ, тарыыйаны ууга буйаран, оргутан — колхоз араас
ыарахан улэлэрин быйаарбыттара. Быйаарбыттара колхоз куннээди олодун-
дьайадын, кыайбытгара сэрии ыарахан сылларын, билбиттэрэ сирдээди олох
дьолун.
Константин Николаевич Бурнашев 1924 сыллаахха Убайалаах алааска
тереебутэ. Бээрийэ начальнай оскуолатын уерэнэн бутэрбитэ. Кестекуун
эмньик одо саайа эмиэ бэйэтин саастыылаахтарын курдук чэпчэкитэ суох-
тук ааспыта. Сэрии, сут ыарахан сыллара кини келуенэтин далбардаабатада.
Эрдэ тулаайах хаалан ийэ, ада сылаас таптала диэни билбэтэдэ. Олох араас
эриирин-мускуурун этинэн-хаанынан билэн улэни таптыы, дьон кыйал-
даларыгар кемолейе уерэммитэ. Одо эрдэдиттэн колхоз ыарахан улэтигэр
эриллэн учугэйи, куйаданы билэ, араара улааппыта. Колхоз биир тутаах
улэйитинэн буолбута.
Константин Ада дойду сэриитигэр 1942 сыллаахха Нам оройуонуттан
бэбиэскэни туппута. Эдэр саллаат байыаннай уерэди Даурияда барбыта.
Мантан салгыы 36-с армияда 649-с Хинганскай дивизия 5-с ротатыгар
сулууспалаабыта.
Онтон 1945 сыллаахха Японияны утары сэриигэ кыттыыны ылбыта.
Кинилэр чаастара кыраныыссаны «ыраастаайыьгн а» сылдьыбыта. Ол сыл-
дьан миинэдэ тодо тэптэрэн тебетугэр улахан баайырыыны ылан, бэрт
уйуннук госпиталга эмтэнэн тахсыбыта. Читинка диэн еруйу туоруурга
муостаны тутууга Константин кыайыылаах-хотуулаах хаачыстыбалаах улэ
тин ийин биир мойеек харчынан надараадаланар.
Аармыйаттан дойдутугар эргиллэн кэлээт 1947 сыллаахха Майадас
кыыйын Аананы себулуу кереет кэргэн ылар. Сирдээди дьоллоох олохто-
72

