Page 175 - УА2005

БИЛЛИИЛЛЭЭХ ФОЛЬКЛОРИСТ этэ

Убайым Иван Георгиевич Березкин 1915 сыллаахха Дупсун улууЬун
I ©спех нэЬилиэгэр тереебутэ. Тереппуттэрэ дьаданы ыал этилэр.
Тереппут ийэтэ кини уон саастаа^ар елбут. А§ата биир ацыс саастаах
уоллаах огдообо Екатерина Ивановнаны кэргэн клан учугэйдик олорбуттар.
Уолаттар иккиэн Дупсун оскуолатыгар уорэнэн сэттэ кылааЬы бутэрбиттэрэ.
Онтон убайым куоракка киирэн учуутал уерэ§ин бутэрэн дойдутугар
учууталлыы тахсыбыта.
Убайым адыйах сацалаах, кыыЬырар диэни билбэт киЬи этэ. Ол
гынан баран, кэпсээнэ киирдэ§инэ дэлэй сэЬэннээх этэ. Улаханнык
кулбэт даманы, наар мучук эрэ гынааччы. Мин бырааппынаан иккиэн
хойут тереебуппут. Уйбаан биЬигини керер этэ. Дьоммут сайын наар
улэлии барар этилэр. Мэниктээтэхпитинэ коре туЬэн “тохтооц” эрэ
диирэ, онон бутэрэ. Сайын куоракка уерэнэ сылдьан дьиэтигэр тахсан
сайылыыра. БиЬиги сайылыкка элбэх ыал буолан олорор этибит, дьон
барыта улэлиирэ, Уйбаан наар кинигэ aagapa, copogop алаастарын кере
куулэйдии барара.
КиэЬэ дьон улэлэритгэн кэлэн аЬаан бутэн баран, таЬырдьа
мустан олорон наар былыргыны кэпсэтэр этилэр, ону убайым наЬаа
себулээн истэрэ, кэпсэтэрэ. Атырдьах ыйын бутуутэ куЬун олорор
алааспытыгар кеЬербут, оттон кини куоракка уерэцэр киирэрэ.
Кини дойдутугар улэлээн баран Намца киирэн учууталлаабыта.
Ботаниканы, зоологияны, химияны уерэтэрэ. Барыта уон алта сыл
учууталынан улэлээбитэ. Сайынын биЬиэхэ тахсан сынньана сылдьан
былыргы сэЬэннэри, кэпсээннэри хомуйа ыаллыы нэЬилиэктэргэ барар
этэ. Онтон хара§ынан ыалдьан, оЬолго тубэЬэн, улэтин быра^ан 1953
сыллаахха Е. Ярославе кай аатынан кыраайы уерэтэр музейга научнай
улэИитинэн киирбитэ.
Оссе учууталлыы сылдьан 1940 сыллаахха Дупсуннээ^и
фольклорнай-этнографическай экспедицияны салайбыт эбит. Онтон 1944
сыллаахха Манчаары туЬунан кэпсээннэри хомуйбут, сылдьыбыт сиригэр
Баата§ай нэЬилиэгэр уонна Дупсуццэ Тэбиик нэЬилиэгэр баар сиргэ
сылдьыбыт. 1945 сыллаахха сайын саха XVII уйэтээ§и боотура Суор
Бугдук унуо§ун чинчийбиттэр, Г. Башаринныын Уус-Алдан оройуонугар
“Тунах” уонна “Хоспохтоох” сайылыктарынан сылдьыбыттара.
Уйбаан музейга кэлээт тутаах улэЬит буолбут. Кини салалтатынан
былыргы остуоруйаны кордерер саалалар уларытыллан онрЬуллубуттар.
Уонунан аа§ыллар быыстапкалары бэлэмнээбит. Уус-Алдан, Нам, Мэцэ-
Ханалас, Булун оройуоннарынан муэейдары тэрийиигэ элбэхтик кытгыспыт.

173