Page 153 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун

Дупсун сельскэй кулуубун сэбиэдиссэйинэн анаабыттарыгар, хас да сыл улэлээ­
битим. 1936 сыллаахтан хомсомуол чилиэнэбин.
1940 с. партия чилиэнигэр киирбитим. Тэбиик нэЬилиэгэр Ленин холкуоска
председателинэн таЬаарбыттара. 1940 сыллаахха кулун тутарга этэ. Тахсааппын
кытта, сотору кэминэн сэрии буолбута. Дьоммутун Армияда ынырыы буолбута.
Мин биригээдэбиттэн элбэх киЬи барбыта. Икки тегул 30-тан тахсалыы киЬи
барбыта. Сирбит-дойдубут олус учугэйдик кодере уунэн тахсыбыта. Ол гынан
баран, ер буолбатада 2-3 хонук иЬигэр уот кураан туран бутуннуу сирдиин-хал-
лаанныын олоччу уот куйаас буолан ууммут оппутун туох да суох гына аЬына
сиэбитэ. УеЬэттэн туулээх уеннэр туспуттэрэ. Ол маспытын, тииппитин кытта
барытын сиэбиттэрэ. МаЬы да ордорботохторо.
Ханна да барар сир суох буолан, от булан оттуохха наада. Ол иЬин Намна
кеспуппут, Кэбээйигэ эмиэ оттообуппут. Барыта сатыы кэриэтэ барбыппыт,
ыныыр аттаахтар атынан, сорохтор сатыы барбыппыт. Хоргуйуу бедете
буолбута да, манна киЬи елбетеде. Онон баран силбэЬэн син дьон буолан тахсы­
быппыт... Кэбээйигэ от беде, киЬини кытта ере тустар от. СуеЬубутун онно
уурэн илдьэн ииппиппит. Илии хотуурунан от охсобут, илиинэн мунньабыт.
От беде. КиЬини суулларар от. Элбэх оту оттообуппут. Баладан дьиэ биэрдилэр.
Боростуой хотон баара. Онно суеЬубутун керебут, элбэх суеЬулээхпит. Манна
Дупсуннэ келеннен сылдьар киЬи суох этэ, бары сатыы сылдьарбыт. Дьон
бары тайахтаах сылдьара. Суолга кердеххе барыта тобулута анньыллыбыт дьон
тайадын суола буолара. Тайада суох кыайан хаампаттар буоллада. Ол курдук
ыарахан кэмнэр турбуттара... Сэрии кэнниттэн учугэй буолбуппут. Бэйэбит
миэстэбитигэр оттуур буолбуппут.
Кэнники Бээдилэр быыбардаан ылан Бээдигэ тахсан бэрэссэдээтэллээ-
битим. Мин иннибинэ Куомун Дьаакып диэн баар этэ, ол уурайбыта. АЬыиа
туЬэн, от олох суох. Оччоотоодуга партия уобаластаады комитетыттан Герасим
Васильевич Попов диэн тахса сылдьыбыта боломуочунайынан. Ол тахса сырыт-
тадына мин туруорсар буолладым дии. Бу аЬыиа хайдах да сугуннээбэт буолла,
сутуур дьон буоллубут, биирдии бэйэбит илиибитинэн эмтээн олох кыайан
елербет буоллубут. Самолетунан эмтиир кыах баар yhy онон баЬаалыста дьэ,
вертолетунан эмтиир гына дьаЬалла оиоруи. Абырааи, кемелеЬуи. Ону киЬим
этэр: «Самолет кэлиэ буолан баран, сыаната наЬаа ыарахан буолуо, холхуоЬун
баайа-дуола барыта эстиэдэ, суеЬун бутуннуу барыада. Самолет сыаната наЬаа
ыарахан буолааччы». «Оо дьэ, хайдах гыныахпытый, биир эмит cyehy ордоо ини.
Эмтээтэххэ эрэ табыллар буолла. Эмтэммэтэдинэ иэдэйэбит» , - диэн буолла.
Самолету таЬаарбыта. Ол самолету кытта Тимирязевскай академичны бутэрбит
Корнилова диэн агроном чуечэ тахсыбыта. Летчиктар бастаан кэлэн баран
эми ыЬаллар. Дьону туруорабыт. Бээди илин баЬыгар биир былаахтаах киЬи
турар, ардаа баска биир киЬини туруорабыт. Онон кетуехтээхтэр. Икки арда
30-туу м гына туруи диэн буолла. Ону ардаа бастан илин баска диэри дьэ кутан
куугунаталлар. Бастаан наар уеЬэнэн куппуттар этэ. Эмпит буолладына тахсан
тыада туЬэн хаалла. Корнилова летчиктарбытын ыныран ылан: «Бу эмтээбит
сиргитин керун, бу курдук хаачыстыбата суох улэлиигит», - диэтэ. Бары нуучча
уолаттара. Эми ыспыт сирдэрин кэритэ сылдьан кердерде. Биир да аЬына
елбетех, бары сырса сылдьаллар. Летчиктарын батыЬыннара сылдьан барытын
кердерде: «Сиртэн бачча миэтирэ урдуктээх гына кетун. Сиргэ тустэдинэ эрэ
аЬына елер, салгынна кетен хаалладына биир да аЬына елуе суода» , - диэн
буолла. Онтон дьэ сиргэ эпсэри аЬына дьаатын куттарбыта. Киирэн кэрийбитэ.

151