Page 193 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун
P. 193
ортотугар иЬитиннэрии онорбута. Оччотооду кэмнэ
уопут-билии тиийбэтинэн сана сопхуос ыраас балан-
салаах улэтин садалыахтаадын Дупсуннэр 200 тыЬ.
солкуобайдаах хоромньуну «кэЬиилээн» ыыппыттара.
ТуЬунан хаЬаайыстыба буолуу, дьон-норуот
ортотугар улахан ере кетедуллууну уескэтэн,
комиссия улэлиир кэмигэр, олохтоохтор кулуупка
салалта улэлиир миэстэтин онорон кэбиспиттэрэ.
Кадрдары аттаран туруорууга ыарахаттары керсубэ-
тэхпит. «Дупсун» сопхуоска улэлии сылдьар биир
дойдулаахтарбытыттан уонна миэстэтээди исписэ-
лиистэртэн хоп курдук аттарынан улэбитин садалаа-
бытынан барбыппыт. Уопуттаах улэЬиттэрдээх, улэдэ
И.Е. Сивцев
буспут-хаппыт управляющайдардаах буолан, балачча
ыарахан кыстыгы этэинэ туораабыппыт.
Сурун туЬаайыыларбытынан буолбуттара:
- Сир улэтин лаппа тупсаран, иитиллэр суеЬугэ аЬылык беде базатын
тэрийии.
- СуеЬуну тупсаран (племенной улэ) иитии, ол суотугар ылыллар бородуук-
суйаны мунутуур урдэтии.
- Социальнай уонна производственнай тутуулары далааЬыннаахтык
ыытыы.
Бу ус хайысхабытын кэлимник тутан, эрчимнээх, утумнаах улэ ыытыл-
лыбыта.
Бырадыллыбыт сирдэри туЬада таЬаарыыга, сири тупсаран онорууга,
нуелсутуугэ, органическай уонна минеральнай уодурдуулары киэнник
туЬаныыга, аЬынаны утары охсуЬууга, бутэйи тутууга угус еруттээх улэ
ыытыллан, сут-кураан диэни билбэт буолбуппут. Былааннаммыт улэлэри
ыытыыга агрономнар Галина Сидорова, Иван Румянцев, мелиоратор Сивцев
С.К. (улэ-сэрии бэтэрээнэ), звеноводтар, механизатордар ис дууЬаларыттан
ылсан эрчимнээхтик улэлээбиттэрэ. Ол садана алаастар мунутаан курааннаан
(халтаннаан) турар кэмнэрэ этэ. Ити кэмнэ Уус-Алдан оройуонун бары хаЬаай-
ыстыбалара кэккэ сылларга Кэбээйи оройуонугар кеЬен оттообуттара.
Элбэхтик субэлэЬэн баран, уу ороскуотун суоттанан туран, нуелсутуу
боппуруоЬугар ылсыбыппыт. Бурятиялар уопуттарыгар олодуран, Саха сиригэр
аан бастаан, алаастарбыт саамай кураайы урдук миэстэлэригэр ууну хачайдаан
муус булгунньахтары онорбуппут, маны таЬынан хаары типтэриини уонна
чинэтиини киэнник ыыппыппыт. Минеральнай уодурдууну сир картограмма-
тыгар сеп тубэЬиннэрэн табатык туЬанан уонна ууну ыстаран, ходуЬа сирдэр
кырыстарын дебеннук туппуттара. Сааскы кэмнэ аЬына туруутун кун аайы
хонтуруоллаан кэнии илигинэ, дьодус сиргэ, эмтээн тута елерер дьаЬаллары
олохтообуппут. Урут оройуоннаады тыа хаЬаайыстыбатын управлениетыгар,
уунээйи харыстабылыгар анал специалист улэлиирэ. КуЬунун кинини таЬааран,
анал техника биэрэн, дьон сыЬыаран алаастары барытын чинчиттэрэн, аЬына
сымыытын ханан уурбутун билэн, бэлиэтээн, сир тонуута дискэлээн эбэтэр
бараналаан, аЬына уескуур усулуобуйатын суох онорбуппут.
Окко киириэх иннинэ дьоммут-сэргэбит кехтеех кемелерунэн, «аччыгый
мелиорация» диэн ааттаан, ходуЬа сыыЬын маассабайдык ыраастаппыппыт.
Бутэйи тутуу тэрээЬиннээхтик садаламмыта.
191

