Page 245 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун
P. 245

тутуЬара. Майгыта да дэбдэйдэ, уердэ да, тугун барытын биэрэрэ. Ол урдунэн
       былаанын ыраадынан куоЬарара. Кадровай булчут диэн, эдэрдэри уерэттэрэ-
       ллэрэ. Андаатары Эмиэрикэттэн, Канадаттан адалан Саха сиригэр 1960 сыллар
       ортолорун кэнниттэн ыыппыттара. Ону айылданы алдьаттарбакка, туЬада
       хайдах таЬаарыыны буолуохтаадар, харахтаабатах, майгытын билбэт кэрбээч-
       чилэрин бултуурга анаан идэтийэргэ биЬиги адабытын чахчы мындырын,
       кыахтаадын иЬин таллахтара. Ханнык да харамайдаадар сыаната туттарарга
       чэпчэки, онон былаан туоларын туЬугар элбэди елерерге, онно сэп-сэбиргэл
       оносторго, тымныыга керерге, танастыырга олус эрэйдээх. «Буетукэ мууЬунан,
       хаарынан буруллэн сытар куелгэ андаатарханан мустарын курдат керер курдуга.
       Тууну, ардьаады, хапхааны мууЬу ханан алларан уурарбытын атыттан туспэккэ
       кытылынан хаамтаран иЬэн, ыйыталаан биэрэрэ», - дииллэрин уЬуйуллааччы-
       ларыттан элбэхтик истибитим. Андаатары бастаан Дьэлигэ ыыппыттар. Онно
       баар уутээннэрэ Дупсунтэн ыраахтар, 6 кестен тахсалар. Онно 91 сааЬыгар, хара
       елуер диэри сайын, куЬун, саас оттуу-мастыы, кустуу, балыктыы, уутээннэрин
       оносто барара. Итиччэ ыраах ыныыр атынан бэрэбэдэй ындыылаах сылдьар.
       Туулээх барыта саамай тымныыга тириитэ тупсар. Ол кэмнэ ахсынньыга-тох-
       сунньуга оту-маЬы тоЬута тонорор бытархан тымныыттан чадыйбакка, туманы
       быыЬынан, сыардалаах келенен Дьэлитин аартыктарынан барара-кэлэрэ.
       Таарыччы андаатары атын сиргэ тардатан уескэтиигэ эмиэ улэлээбитэ. Кини
       ити бэйэтин сурун идэтигэр батыЬыннарааччыларыттан Дупсунтэн Николай
       Попов-Торгуй, Николай Сыроватскай-Ымырыкта, Николай Слепцов, Иннокентий
       Гоголев - Баппыанньа, Онертен Алексей Куличкин - Суутук уо.д.а. бэйэлэрэ
       кадровай булчуттар буолтара. Ол уопутун эдэрдэргэ биэриигэ Иван Васильевич
       сатаан туЬаммыта. Онноодор додорун, аатырбыт ырыа айааччыны, толоро-
       оччуну, дэгиттэр кыанар ыспарсымыан Аркадий Алексеевы Дьокуускайтан
       икки тегул адалан уерэттэрбитэ. Аркадий Михайловичтыын элбэхтэ бииргэ
       сылдьыбытым, атах тэпсэн олорон кэпсэппитим. Адабын мэлдьи седе ахтара.
       2019 с. конституциябыт бырааЬынньыгар Ореспуубулукэ ытык олохтоодун
       аатын ылбытынан телефонунан эдэрдэлээбиппэр махтанан туран: «Ваня-а,
       мин эйиэхэ иэстээхпин, адан туЬунан урут кэпсээбитим гынан баран, билигин
       80-ммун туолан баран санаатахпына, оччолорго бу билинни сааспынаадар ада
       этэ. Чахчы ураты кыахтаах, айылдаттан дьикти кууЬу туЬанарын бу сааЬыран
       истэдим аайы ордук ейдуур буолан иЬэбин. Анаан оностон, толкуйдаан олорон
       суруйарым быдан ордук этэ» , - диэбитэ. Спортивнай суруналыыс Вячеслав
       Степановы ыалбыт, поэт Василий Саввин адам Аллараа Муннук алааска моой
       оттуу сырыттадына, отуутугар билиЬиннэрбит этэ. Одонньор баппадайын, от
       охсон кердербутун санаатадына, Вячеслав Гаврилович улаханнык сехтедунэ
       буоларыныы, баЬын быЬа илгистэрэ. Кини уонна Аркадий Михайлович
       Союз, аан дойду улахан туЬулгэлэригэр, олимпиадаларга тиийэ чинчилээбит
       бухатыырдара элбэх. Ол итинник седеллере мээнэ буолбат.
           Адабыт бэйэтэ эрэ буолбакка, аттыгар баар дьон иллэнсийэллэрин
       себулээбэт. ОттооЬун, бултааЬын быыЬыгар теЬелеех элбэди холкуоска,
       сопхуоска уЬаммытын кэмниир ыарахан. Биригэдьиирдэр: «Субуотунньукка
       бачча атырдьах, хас эрэ кыраабыл, оччо тордуох» , - диэн сакаастыыллара.
       Адада, хомуут, курдьэх, сугэ уктарын оноттороллоро. Оо, сыарда сынаадын
       токурутарга тебебут эргийиэр диэри кун эргииринэн станогу тула хаамарбыт.
       Адабыт сунньунэн бэйэтэ кыайа-хото онороро. Кини ыЬыылаах-хаЬыылаах
       хамаандалааЬынынан кемелеЬен, ситэрсибиппитин уончалыы киЬи кэлэн


       16*                                                                         243
   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250