Page 327 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун
P. 327

улэлиирэ, кыЬынын фермада келенен от тиэйэрэ. Дмитрий ийэтин убайдара
      Сыроватскайдар утум сылгыЬыт дьон этилэр, бадар ону утумнаан буолуо,
      кыра эрдэдиттэн сылгыга сыстадас этэ, далга аЬыы турар мииниллибэтэх
      сылгыны миинэрэ. Арай биирдэ, эмиэ мииннэн, ат соЬуйан, дэлби бырахпыт,
      уол теботунэн маска баран туЬэн балыыЬада сытан ер эмтэммит. Кэлин доруо-
      буйата кенен, «Кердугэн», «Маркс» холкуостарга биир бастынг улэЬиттэр
      ахсааннарыгар киирсибитэ: от, бурдук, тутуу араас улэтэ кинитэ суох ыытыл-
      лыбат буолбуттара.
          1965 сыллаахха холбоЬон ыал буолбуппут. 1968 сыллаахха кыЬынын бороон
      керен, сайынын субан cyehy бостуугунан улэлээбитэ. «Улэ КыЬыл знамя»
      уордьаннаах Сивцев Алексей Ивановичтыын 312 тебе субан cyehy, сайын устата
      1 тебе cyehy 148 киилэ эбиллиитин ситиЬэн холкуоска, оройуонна, респу­
      блика^ «Бочуот» дуоскатыгар таЬаарыллыбыта, «Чемпион бостуук» аалай
      лиэнтэтин кэппиттэрэ. «Коммунистическай Улэ Ударнига» знагынан надара-
      адаламмыттара. Грузияда, Пицунда, Сочи куораттарга сылдьан, сынньанан
      кэлбиттэрэ.
          Дмитрий кэлин сурун улэтин сылгыны иитии хайысхатыгар анаабыта. Кини
      25 сыл устата тохтоло суох енурук куйааска да, аан туман тымныыга даданы,
      биирдэ олорон кербекке ыныыр урдугэр сылдьан, 1973-1998 сыллар устала-
      рыгар Уус-Алдан оройуонугар 7 тегул «Чемпион сылгыЬыт» аатын ылбыта.
      1982 сыллаахха сылгыны тыыннаахтыы иитиини 98%, кулуну ылыыны 93 %,
      эт оноЬуутун былаанын 143 % ситиспитэ. Бу хаЬыы сылгытын керуугэ-истиигэ
      кыра боппуруос диэн суох, сыралаах улэ буолар.
          Дмитрий хас даданы сыл Слепцов Иннокентий Васильевичтыын улэлээ­
      биттэрэ. 1987 сыллаахха улэ урдук кердеруутун 115% тиэрдибиттэрэ. Кинилэр
      хайа да бэйэлээх ханыл сылгыны дал иЬигэр одуурдаан баран, сылгы ечеЬен
      турдадына, кедулугэр туЬэн, умса баттаан, суларын кэтэрдэллэрэ, иккиэн да
      кыахтаах, кыанар дьон этилэр. Дмитрий сааЬын тухары сылгыга улэлээбит
      буолан, сылгы санаатын учугэйдик билэрэ, сылгылара хайа диэки, ханан
      куотуохтаахтарын, курдат билэрэ. Куотар миэстэлэригэр буойуулары охсон,
      балыгы тууга киллэрэр курдук, буойууга туЬэрэн, бэрт кэбэдэстик туталлара.
      Пятилетка сылларыгар куустээх улэлэр ыытыллыбыттара. XI-с пятилеткада
      беден сылгыны 102%, биэни 104%, эти онорууну 146% толорбуттара. Сылгыга
      племенной улэ куускэ ыытыллыбыта, ол курдук, хаан уларытыы барбыта.
      Верхоянскайтан, Орто Халыматтан дьиннээх саха боруодата атыыр сонодостору
      атыылаЬан адалбыта. Дьэ ол тумугэр, Бээдигэ эрэ беде-тада, дьиннээх саха
      боруода сылгылара уескээбиттэрэ. Кэлин «Дупсун» сопхуос отделениеларыгар
      тыЬы убаЬалары атастаЬыы, хаан уларытыы садаламмыта.
          Кэлин, сопхуостар ыЬыллыбыттарын кэннэ, «Тумсуу» диэн сылгы звенота
      тэриллэн наставнигынан улэлээбитэ. 1995 сыллаахха 20 тонна эти туттаран,
      былааны 112%толорон, кулуну 76% ылан,улахан сылгы иитиитин 96% тиэрдэн
      турар кэмигэр, чулуу ситиЬиилэммиттэрэ. Маны таЬынан звено сайын 300
      тонна оту оттоон, бэйэтин звено хааччыйара. Ону таЬынан, бутэй тутуутугар,
      ремонна, араас быстах улэлэргэ улэлииллэрэ, бааЬынада бурдук ыЬыытын
      улэтигэр сылдьаллара. Звено чилиэттэрэ: Свешников Дмитрий Михайлович,
      Николай Павлов, Василий Павлов, Николай Сивцев, Гаврил Сыроватскай,
      Афанасий Сивцев, Дмитрий Сыроватскай, Николай Лугинов, Валентин Алексеев
      о.д.а. улэлээбиттэрэ.
          Дмитрий Петрович уер атыырдары таба суумэрдээн уердуурэ, оннук

                                                                                  325
   322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332