Page 513 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун

БУЛТ
БУРНАБЫАП ХАБЫРЫЫС

Булт - саха терут дьарыга, олодун аргыЬа, иитэн-аЬатан олорор сурун дьарыга.
Саха омук айылдаттан бултаан аЬаан, эстибэккэ-быстыбакка тыыннаах ортодо.
Былыр-былыргыттан булт уеруйэхтэрин, сиэрин-туомун.туттар сэбин-сэбиргэлин
оччоттон-баччада диэри илдьэ кэллэдэ. Чэриктэйгэ биир сорсуннаах сонордьут,
байанайдаах булчут Бурнашев Гаврил Иванович этэ. Кини 1926 сыллааххаЧэриктэй
нэЬилиэгэр «Ыччат» диэн сиргэ адыс одолоох ыалга бэЬис одонон тереебутэ. Адата
Иван Степанович, ийэтэ Мария Прокопьевна «Ыччат суола» холкуос чилиэннэрэ
этилэр. Бииргэ тереебуттэрэ ахсыалар: Ааныс, Ньукулай, Дуунньа, Гаврил I, Гаврил
II, Дмитрий, влеене, Настаа. Николай диэн учуутал убайа сэриигэ елбутэ. Улахан
Хабырыыс I сэрии бэтэрээнэ, Дьокуускайга олорор.
Холкуостаах ыал одолоро буолан, кыра эрдэхтэриттэн улэни-хамнаЬы
билэ улааппыттара. 1936 сыллаахха теЬе да ыарахан, тиийиммэт олохтоох
да буоллаллар, тореппуттэрэ ХабырыыЬы оскуолада уерэттэрэ ыыппыттар.
Хабырыыс бэрт сытыы-хотуу, турбут-олорбут, кыраттан толлон турбат уол
эбит. Ада дойду сэриитэ буолан, оскуолада ситэ уерэммэтэдэ. 1943 сылтан адата
Уйбаан кадровай булчут буолбута, онон уола адатын кытта бииргэ бултаан,
булчут буолуута садаламмыта. ЭЬиилигэр «Ыччат суола» холкуос салалтата
ХабырыыЬы булчут Бурнашев Николай Николаевичка сыЬыаран, ерус унуор
Тааска ыыппыта. Сэрии бара турар кэмигэр туох баар тыаттан бултаммыт кунду
туулээди естееду кыайар туЬугар фронна анаан туттараллара. Бу ас-тапас
кэмчи кэмигэр, тыйыс тымныыга, сындааЬыннаах сырыыга Хабырыыс булчут
быЬыытынан буспута-хаппыта. Эдэр уол уЬун ыарахан айаны тулуйан, 4 сыл
булт соноругар сылдьыбыта. Хабырыыс одо эрдэдиттэн учугэйдик истибэт
буолан, доруобуйатынан сэриигэ ынырбатахтара. 1949 сылтан холкуоска
сылгыЬытынан улэлээбитэ. Сут-кураан дьылларга Чэриктэй холкуостаахтара
Матвеев Егор СеменовиЬы уонна Сивцев Петр ЕлисеевиЬы кытта Нампа сылгы-
ларын илдьэн кыстаабыттара. Манна да улэЬит быЬыытынан сирдэрбэтэдэ.
Сырыыны кыайарынан, сылгыны билэринэн хайданара.
Сэрии бутэн, беденсуйуу буолбута. Хас да холкуос дьоно биир сиргэ кеЬон,
Чэриктэй беЬуелэгэ тутуллубута. Хабырыыс биир дойдулаадын, эдэркээн
Анна Васильевна Свешникованы билсиЬэн, олохторун холбообуттара. «Айхал»
уулуссада дьиэ-уот туттан, 3 одону торотен, ньир-бааччы ыал буолбуттара.
Ити курдук, эЬэм Хабырыыс 1943 сылтан 1994 сылга диэри холкуоска,
сопхуоска булчутунан, сылгыЬытынан, хонуу улэЬитинэн улэлээбитэ. Кини
ордук бултуурун себулуурэ. 1982 сыллаахха республика, оройуон урдунэн
сылгы суеЬугэ алдьархай ааннаабыта. Сур берелер уедуйэн, элбэх ночооту
онорбуттара. Ардай аЬыылаады уодьуганныырга Гаврил Иванович булчут-
тартан биир бастакынан туруммута. Бэйэтэ содотодун биир сыл 10 борону
олерен, бастыннар кэккэлэригэр киирэн, биэс убаЬанан надараадаламмыта.
Ол туЬунан хаЬыакка сырдаппыттара. Кэлин теЬе да бочуоттаах сынньаланна
тадыстар, быар куустан олорботодо. УлэЬит киЬиттэн улэ арахпат, кыЬынын-
сайынын бултаан сопхуоЬугар туттарара. 1993 сыллаахха сэтинньи 23 кунугэр
ыалдьан олбутэ.
Ваня Бурнашев, 6 кылаас уорэнээччитэ
2007 сыл.

511