Page 71 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун

тахсан киэн сирдэринэн тэлэЬийэн сылдьар канул ылбыта. Бу, уобарастаан
эттэххэ, алааЬын ыырыттан ырааппатах, хонуутун, хотонун улэтигэр кэлгил-
либит урукку колхозтаах киЬиэхэ суду социальнай-политическай суолталаах
дьаЬал, тыа дьонун олодор улахан уларыйыы этэ.
Советскай система (аата даданы этэр: СубэлэЬии тутула) улэни-хамнаЬы
тэрийиигэ, норуот олодун эйгэтин араас уустук боппуруостарын сурун-
нээЬиннэ коллективнай салалтаны, дьон халын аранатын тардан салайыыга
тирэдирэрэ. Итиниэхэ баЬылыыр оруолу хас биирдии тэрилтэлэринэн тэриллэр
коммунистар тумсуулэрэ - партийнай тэрилтэлэр ылаллара. Онон уеЬэттэн
аллараанна диэри партийнай органнар коллегиальнай салайыы биир сурун
форматын кестуутунэн буолаллара. Ол эбэтэр общество хас биирдии кыра,
улахан тэрилтэттэн садалаан элбэх киЬи, халын маасса ейун-санаатын тумэн,
субэтин холбоон салаллар дьиннээх демократическай былаастаах этэ. Онуоха
холоотоххо билигин дойдуну биир президент салайар. Ханнык бадарар регион
салайааччытын «итэдэли ылбата» диэн устан кэбиЬэр кыахтаах. Оттон тэрилтэ
салайааччыта кими улэдэ ыларын, улэттэн устарын содотодун дьаЬайар. Ол
иЬин урукку коллегиальнай салайыы кэмигэр сайда сылдьыбыт кириитикэ,
бэйэни кириитикэлэнии курдук улэни, олоду хамсатар дьаЬаныы биир теЬуу
керунэ билигин суох буолан турар.
Маннайгы тэриллибит сылларыгар «Дупсун» сопхуос сэттэ сыахтаады
партийнай тэрилтэлэргэ ортотунан 130-тан тахса чилиэннээх, оройуонна
биир саамай улахан партийнай тэрилтэнэн аадыллара. Кини буоларын курдук
Советскай Союз Коммунистическай партиятын съезтэрин, Киин Комитет
пленумнарын, Уобаластаады, оройуоннаады партийнай конференциялар уонна
пленумнар уураахтарынан салайтаран сопхуос сыллардаады производственнай
былааннарын толорууга улэЬиттэри тумэргэ аналлаах тэрийэр уонна маасса-
бай-политическай улэни ыытара.
1979 сыллаахха «Дупсун» сопхуос Найахытаады уонна Оспехтееду отделе-
ниеларын базаларыгар олодуран «Найахы» сопхуос тэриллибитэ. Онон сопхуос
барыта 80-ча коммунистаах биэс сыахтаады партийнай тэрилтэлээх хаалбыта.
«Дупсун» сопхуос тэриллээтин кытта партком секретарынан оччолорго
«Найахы» колхоз парткомун секретарынан улэлии сылдьар Ушницкай В.К.
талыллыбыта. Василий Константинович бу эппиэттээх улэдэ уйуннук 1983
сыл ыам ыйыгар дылы улэлээбитэ. Кини улэлиир сорох сылларыгар кураан
сатыылаан, онтон да атын айылда кыЬалдаларыгар тэптэрэн сопхуос сорох
сыл эти, уксугэр ууту государствода туттарыыга хаалыыттан кыайан тахсан
биэрбэтэдэ. Онуоха суеЬугэ аЬылык базатын туруга мелтеде улахан мэЬэйинэн
буолбута. Ити туЬунан мин партия райкомугар улэлиир сылларбар элбэх
кэпсэтии буоларын учугэйдик ейдуубун. Ушницкай В.К. ССКП райкомугар
уопсай отдел сэбиэдиссэйинэн ере таЬаарыыллан улэлии барбытын кэннэ 1983
сыл муус устар 28 кунугэр буолбут сопхуос уопсай партийнай мунньада партком
секретарынан миигин талбыта.
Мин «Дупсун» сопхуос парткомун секретарынан улэлээбит сылларым ССКП
XXVI-c (1981 с.) уонна XXVII-c (1986 с.) съезтэрин уураахтарын олоххо киллэрии
бириэмэтигэр сеп тубэспиттэрэ. Ити сыллар, баары быЬаччы этиэххэ наада,
сопхуос баар буола сылдьыбыт кэмнэригэр саамай таЬаарыылаахтык, урдук
кердеруулэри ситиЬэн улэлээбит бириэмэтэ этэ.
Сопхуос директорынан 1982 сыл санатыттан 1988 сыл бутуер диэри Антонов
Дмитрий Львович улэлээбитэ. Кини идэтинэн урдук уерэхтээх зоотехник этэ.

69