Page 262 - Атос Кулаковскай

кунугэр ыытыллыбыта. Оксекулээх хаан-уруу аймахтарын
аатгарыттан Оксекулээххэ бэйэлэринэн хахха-дурда буол-
бут, кини сырдык аатын буорга-сыыска тэбистэрбэтэх саха
саарыннарын П.А. Ойуунускайы, И.Е. Винокуровы, Г.П.
Башарины, Е.Е. Алексеевы тэнтгэ бийиги биир дойдулаах-
пытын Н.М. Заболоцкайы-Чысхааны Атос Реасович аат-
таабыта бийигини, Оймекеен дьонун, айара долгуппута,
астыннарбыта. Н.М. Заболоцкай-Чысхаан Ойуунускайдыын
баара-суода биир сыл ийигэр суруйан бутэрбит «Саха лите-
ратуратын историятын уочаркалара» (1938), хомойуох ийин,
«буржуазнай национализмн'а» буруйданан иккиэн биир
кэмиэ репрессияламмыттара, омуннаайынтга, миистикэдэ
буруйдаайыннарга Чысхаан уорбаламмыта тыын-хаан ты-
йыс кэмэ этэ, бэйэтин «Мааппатын» да умнубатахтара...
Билигин атын кэм-кэрдиис кэлэн турар, уйэ садаланыыта
1908 сыллаахтан садалаан уопсайа Оймекеентге 7 тегул
сылдьыбыт Оксекулээх Олексей сырыытын, айанын кийи
эрэ седер, сугуруйэр, оччотооду суол-иис суох кэмигэр
дьулаан дьылда этэ. Боотурускай улуус баайдарын кытта
бэдэрээттэрин Якутскай-Охотскай икки ардыгар телеграф
остуолбаларын туруорууга кэпсэтийэн, 3 тегул Оймекеекне
сырыттым диэн Э. Пекарскайга суруйбута. Ити сылларга
сахалыы сиэринэн Оймекеен-Томтордуур айан суолугар
соторутаадыта диэри кылаана кыларыйбатах тутуу киэр-
гэлэ буолбут тиит мастан тутуллубут улахан баладан дьиэ
Урэх Урдэ диэн сиргэ Оксекулээх угустук хонон-ереен,
айанньыттары кытта бодоруспут, алтыспыт етеде билигин
да турар. Огеде бу уолуо дуо, айанна-сырыыга ыксаабыт
кийи билигин да кемулуек сылаайыгар нуктаан, чэйдээн
итии киллэринэн, тыын-сэниэ салданар аарыма баладана.
1921-1923 сыллардаахха гражданскай сэрии садана уонна
уоттаах сэрии буппутунэн сэбиэскэй былаайы уруйдаан,
Оксекулээх Олексей Сеймчаантан теннен ийэн ити аат-
таммыт Урэх тердугэр саха омук аатыттан ыйыах ыйан,
сана былаайы уруйдаабыта. Уеруу-кетуу ортотугар сэр-
гэлэри туруорбуттара. Билигин да «Оксекулээх сэргэлэрэ»
диэн ааттаахтар. 2002 сыллаахха Оксекулээх 125 саайыгар,
Оксекулээх 1924 сыллаахха туруорбут сэргэлэрин онну-
гар, Оймекееннуур суол уна еттугэр хайыр таас уктэллээх
Оксекулээххэ бэлиэ туруорулунна уонна ол сиргэ биэрэк-
тэн чугас Урэх тердугэр Оксекулээх уйэтин туойулаан кини
125 сайыгар, ону тэнэ Оймекеентге бастаан кэлбитэ 100
сылыгар Оймекеен-Томтор айан суолугар Оксекулээх мэ-
250