Page 27 - Атос Кулаковскай

хайдах оннук суруйуомуй», — диэн кыккыраччы аккаастам-
мыта. Канаевтаах оройуону кэрийэ сылдьан, Оксекулээх
улэлэрэ «буортулаадын, дьону бутуйарын» туйунан уоттаах-
куестээх тыллары этэн, итини аадар дьону эмиэ буруйдуох-
тара диэн куттаан, кинигэлэрин, докумуоннарын ирдэйэн
туран кердеен уоттаппыттара. Реас одолоро Раиса, Атос ону
корен, 15 км сиргэ тиийэн адаларыгар: «Эйэбитин уматты-
лар», — диэн кэпсээбиттэрэ. Онуоха: «Тукаларыам, эйэдит
норуот кийитэ. Норуот быыйыа. Норуот быыйаабатадына,
хайдах гыныахпытый, тимириэ», — эрэ диэхтээбитэ...
Кырдьык, норуот уонна кини чулуу уолаттара Реас бэйэ-
тэ уонна Прокопий Башарин, Суорун Омоллоон, ини-бии
Даниловтар, Иван Фед осеев-Доосо, С.И. Тарасов, П.Д. Ав­
вакумов уо.д а. баар буоланнар, Оксекулээх ере кетен тах-
сыбыта. Нуучча ньургуннарын кытта тутуйан тирэх оьгос-
тубуттара. Оттон бастакы бэрэсидьиэммит М.Е. Николаев
Б.Н. Ельцины кытта кэпсэтэн, компартия КК уураадын бу-
катыннаахтык кетуттэрэн, ыраастаппыта. Реас ол ыарахан
да кэмнэргэ ханан эмэ адатын аатын ааттатаары, бастакы
бадата батарбакка, кэрийэн сэмээр матырыйаал мунньа-
ра, суруйаахтыыра. Дууйата туту эппитин аадан кердедунэ:
«Итинэн эрийэн, манан серуейуннэрэн бэйэтигэр баайсан,
Оксекулээди сордообутгарын тободунан сордуох курдукта-
ра... Одолорун да сугуннуехтэрэ суох», — диэн санаалар
киирдэхтэрэ. Реас бэйэтэ ахтыытыгар суруйарынан, кини­
гэлэрин, суруйуутун «одолорунан» аадынара. Оттон кини
хайдах курдук одомсодо ити хаартыскалартан, суруйуула-
рыттан да кестер. Одолоругар ыараханы биллэрэ сатаабата.
Оннук кийи хаарыан суруйууларын, харадын уутун кыайан
туттуммакка, алдас чугас дьонугар кердерен, умайа турар
ойох уотугар уган кэбийэрэ. Ол онтон уйан дууйалаах кийи
тейелеех эрэйдэммитэ буолуой?
Реас Кулаковскай адатын бэчээттиэхтэрин септеех кэм
дьэ кэллэ диэн, 1962 с. биирдэ санаабыт. Онуоха диэри арай
умаппатах уонна эрдэ садалаабыт буоллун... Ол да кэннэ
син биир сэрэхэдийиинэн суруйдада... Мин кини суруйуу­
ларын аада олорон, олох дьиьгнээх норуодунай суруйаач-
чы, классик тайымнаах дии саныыбын. «Национализмьга»
буруйдуур боппуруойу куедьутэ турааччылар ессе хам бара
иликтэринэн, сэрэнэн, кинини ханнык да аакка-суолга
туйэрбэтэх бадахтаахтар. «Бэйэтэ айара сэмэй бэрдинэн,
эгэ онно бадатыйыа дуо?»
Улуу кийи норуокка дэнтгэ Тан-ара улахан кунду бэлэдэ
23