Page 24 - Кинигэ алыптаах эйгэтигэр аартык тэлэн...

сымнадастык кербут, намыын саналаах саайырбыт дьахтар олорор. Бу - Чурапчыттан
теруттээх куорат биир кырдьадас олохтоодо, улэ уонна тыыл ветерана, олодун устата
ыччаты кытта алтыспыт Акулина Трофимовна Яковлева буолар. Эрдэ тулаайах хаа-
лан, 050 санныгар эрэй бедетун сугэн, аччыктаайын, тонуу-хатыы айыы амтанын би-
лэн, кий и буолар туйугар турууласпыт адай кийи. Тус бэйэтин олорор итиччэ эрэй и
корбутун кимиэхэ да соннообот, кими да буруйдаабат. "Танара ыйаада, дьылдабыт
оннук буоллада", - диэн судургутук быйаарар.
Кылгастык саас-саайынан кэпсээтэххэ маннык.
Сэрии алдьархайа, кини содуллара уот ортотугар сылдьар эрэ дьонно
кэлбэтэдэ. Ogo-дьахтар, одонньор-эмээхсин хааланнар ус бук улэдэ умса анньыллан,
аччыктаайын, тонуу-хатыы ынырыгын билбиттэрэ. Акулина Трофимовна ол кэмнэ-
ри санаатадына билигин да хараастан ылар. Ордук Чурапчы кейуутун алдьархайдаах
долгуна адатын илдьэ баран быстах дьылдалаабьггын долгуйбакка эрэ кэпсиир кыада
суох. Ийэтэ эмиэ сэрии бириэмэтигэр суох буолаахтаабыт. Ити курдук сана олоххо
уктэнэн эрэр кыргыттар тулаайах хаалан бэйэлэрин эрэ куустэригэр эрэнэр куннэрэ
ууммут. Ол санаанан Акулина Трофимовна Дьокуускайдаады педучилигцены бутэрэн,
Чурапчыга начальнай оскуола учууталынан, кэлин Уус-Алдангга сыдарыйан улэлиир.
Манна кини олодун аргыйын Василий Афанасьевич Филипповы керсен кэргэн тахсар.
Василий Афанасьевийы сурдээх прогрессивнай ейдеех-санаалаах кийи этэ дииллэр. Бу
кун сириттэн барыадар диэри салайар улэдэ улэлээбит.
- Кэргэммин кытта 36 сыл эйэ дэмнээхтик олорбуппут, ус одону теретен улаа-
тыннарбыппыт, — диэн кэпсиир Акулина Трофимовна. - Василий Афанасьевич идэти-
нэн саха литературатын учуутала этэ. Кер, онноодор репрессияда тубэйэ сылдьыбытта-
ах — буржуазнай националист суруйааччылары хайдаата диэн. Бу 1938 сыллаахха этэ.
Ус сыл олорон 1941 сыллаахха тахсыбыта. Ол сайын сэрии садаланар. Аны сэриигэ
ынырыллан барар. Туорт сыл буолан баран, хата, этэннэ эргиллэн кэлбитэ. Онтон
1947 сыллаахха холбоспуппут.
Акулина Трофимовна олох эрийбит муударай саха дьахтара буоларын
быйыытынан одолорун кэпсииригэр найаа хайдаан, ордук хойу тылынан кырааскалаан,
эбэн кэпсиирин себулээбэт эбит.
Улахан кыыйа Галина Васильевна Ядреева идэтинэн тыл уерэхтээх. Билигин
наука уонна профтехуерэхтээйин министерствотын биир тутаах улэйитэ. Василий Ва­
сильевич Филиппов юрист идэлээх, эстрада театрын директора. Оттон кыра уол Алек­
сандр Васильевич эмиэ юрист, подполковник. "Якол" диэн тэрилтэ улэйитэ. Онон Аку­
лина Трофимовна одолорун астынар, туох да улэттэн чадыйбаттар диир.
Акулина Трофимовна 8 сиэннээдин аайан ессе 3 хос сиэннээх. "Онон син кыра
уерэхтээх дьахтар сиэринэн одолонон-урууланан, дьиэлэнэн-уоттанан олох олорон
кэллим", - диир кини.
Оскуолада учууталлаан баран, кэлин оскуола библиотекатын улэйитэ буол-
бут. Ыччаты кытта элбэхтик алтыйан, учугэйдик уерэттэххэ-такайдахха саха ыччата
сайадайын, уерэххэ тардыйыылаадын, дьодурдаадын бэлиэтиир. Ону бу обществобыт
ыйыллыбыт-тодуллубут кэмигэр иитэр-уерэтэр улэ биир кэлимник барбатыттан ыч-
чаппыт мунара-тэнэрэ, дьарыга суох хаалыытытган куйадан дьаллыкка умньанара эл-
бээтэ диэн кырдьадас кийи хом санаатын этэр.
— Ыччат бэйэтин бэйэтэ кыайан салайыммат, иитиммэт буолла. Кер, ити
кинигэни да аахпаттарыттан кердеххе, олох наар чэпчэки еттун талаллар. Классика-
ны олох интэриэйиргээбэттэр. Мин аадарбын олус себулуубун. Бириэмэ булларбын
эрэ хайыаты, сурунаалы, кинигэни туппутунан сылдьабын. Бу кэлиньги бириэмэдэ

20