Page 11 - Василий Бочкарев. Үөрбүччэ

Онтон ыла саллаат кэтэйиилээх суругун сэргэ, харах уута
аргыстаах хара суруктар кэлитэлиир буолбуттара. Онуоха
эбии сут-кураан сыллар мэнэйик буолан, бэл атыыр одус
айаатаабат, ынах мадыраабат, ньирэй суурэкэлээбэт, одо
сетуелээн чалымнаабат чымаан куннэрэ буруукээбиттэрэ.
Кун илинтэн кулумнээн тахсыбат курдуга. Арай, ардаа
садахха кун уота ейедунэн кытаран, халдьаайы тииттэрин
ергос ардастарыгар cahapra дылыта. Маайыс кэлин сэриигэ
барбыт yhyc убайа Хабырыыс елбутун туйунан хара сурук
кэлбитэ. Ону истээт, адата эрэйдээх тута елеехтеебутэ. Ийэ-
тэ, айыыга ылларан, иэдэйбитэ, аччаан-куччаан хаалбыта.
Киниэхэ кемелейен Маайыс кыысчаан суесуйут буолбута.
Kyhyepy сайын, сайылыкка олордохторуна, орто убайа
Хаадыат сэрииттэн кийи анара кэлбитэ. Оннук дьудьэх,
ырыган кийини одустаах сыарданан тиэйэн сайылыкка
адалбыттара. Сталинград сэриитигэр естеех буулдьата кеб-
дедун кен у кеппут, ону бэрт уйуннук эмтээбитгэр, хас да
ойодойун ылан бырахпыттар, сурэдэ кеппеггнуу сылдьара.
Дойдутун салгына, кута-сурэ кемелойен син кууйурэн,
сэниэ ылаат, Хаадыат колхозка улэлээбитинэн барбыта.
Кыйын фермада, харанаттан харананы холбоон, икки
одуйунан от тиэйбитэ. Биирдэ от тиэйэ барбыт кийилэрэ
кэллэр кэлбэтэдэ. Куутэ туйэн баран, куус улэттэн сылай-
быт дьон утуйбуттара. Сарсыарда Хаайах одонньор эрдэ
туран тайырдьа тадыста-киирдэ, дьоннорун бэрт эрдэ ту-
руорда: “Хаадыаппыт кэлбэтэх, туох буолладай?” — диэн,
ситэ уйуктубакка, ууларыгар ан аарыйбыт ogo-дьахтар дьон­
норун аймаата. Бары уйуктан, хачыгырайан турдулар.
Чэйдэрин ерон, лэппиэскэлэрин сии олорон, одонньор уолу
от тиэйэр алаайыгар ирдии барарга быйаарынна. Додор
буолан Маайыс кыысчаан эмиэ барсыйар буолбута. Оо,
ама да ааспытын ийин, Маайака эмээхсин ону умнар уйуе.
Убайа от куруетугэр сейургэстии туйэн сытара. Ситэ тиэй-
бэтэх отугар кыа хаан тохтубута кыйынтгы кылайа тыкпыт
кун сардан атыгар иччилээдинэн, иггсэлээдинэн кытыаста
умайарга дылыта.
Маайыс эрэйдээх харада иирэн, мэйиитэ эргийэн, тонуу
хаарга олоро туспутэ. Биирдэ ейдеммутэ, Хаайах одонньор:
“Хара кырыыстаах сэрии, уолбун Уйбаанчыгы сиэбитин'.
Кутуеттэрбин мэлиттигг. Оо, хара дьайдаах сэрии! Симиэт
буолан эккирэтэн кэлэн'н'ин бу Хаадыат барахсаны тереебут
алаайыгар сиэбитин" абаккатыан! Оо, абаккам, абаккам эбит!
Аны киммитин сиигин? Хайа одобутун сиигин? Ситэри
миигин сиэбэккэ, бу сордоон эрдэххин”, — дии-дии одон-
9