Page 119 - Борогон боотурдара

................ ..............................»j. БОРОБОН БООТУРДАРА •!— >............................ -........................-

БЕРЕЖНЕВ СТЕПАН ИВАНОВИЧ
(1920-1996)

Т уулээх нэБилиэгэр тереебутэ. 1928-33 сс. Туулээх
начаалынай оскуолатыгар уерэнэн 4 кылааБы бутэр-
битэ. 1933 сылтан «СитимнэЬии» колхозка улэлээбитэ.
Хас биирдии нэБилиэк саллааттарын бойобуой
суоллара да, сэрии иннинээ^и уонна кэннинээци олох-
торо да, барыта бэйэ-бэйэлэригэр маарыннаспат, туох
эрэ уратылаах буолар. Ыстапаан о^о эрдэ^иттэн хары-
тын кууЬунэн, кемус келеЬунунэн ураты чиэЬинэйдик
олорбут улэ киЬитэ этэ. Колхозтаах. Рабочай. БиБиги, боро^оттор, кинини
еруу сугэтин кыбына сылдьар, еруу дьонно биир тэн эйэ^эс сыБыаннаах,
хайан да кыыБырар-тымтар, итирэр-кутурар диэни билбэтэх, ураты киэн
ке^устээх, сытыары сымна^ас ыраас майгылаах, дьоБун киБи этэ диэн ейдуу
сылдьабыт.
Эдэр, oijo сааБыгар колхоз туруу улэБитэ этэ. От охсооччу бэгийэр бэрдэ,
колхоз бастакы от охсор массыынатын, бурдук быстарар самоскидын Алдан
кытылыгар аан бастаан кини хаамтарбыта. Оччолорго «Холбос» таБа^аБын
таБыыга, Дьаан-ы хайатын хапчааннарын быыБынан, кыЬынтгы тымныыга
оргуйа олорор таан уутун туерт сэтии смарта аттанан туораан, алдьархайдаах
быБылааннаах айаггна (1938-39 сс., 1941-42 сс., 1948-49 сс.), ус тегуллээн сыл-
дьыбыт хорсун-хоодуот айанньыт этэ. Бу дьинэр, билигин ким да боччумнаан
кинигэ, остуоруйа суруйа илик айаныгар, Ыстапаан Ааллаах Уун, Охотскай
Перевоз, Моой Урэх араллаан аргыстаах айаныгар урдук дабааннары дабай-
быта, сыарца кэнниттэн сатыы суурбутэ, теБелеех тэргэн суолу тэлэйэн, ар-
гыардаах айаны айаннаабытын туох билиэй? Оттон 1943 сыллаа^ы аччык
кыБын, оборона фондугар балык собуотугар мууБу аннынан мун-халаан, ерус
сытыы тыалыгар курдары урдэрэн, тонон-хатан, ыраах тыыл улэтигэр эрэй-
дэммитин туБунан этэ да барыллыбат. Онтон эмиэ бу дьыл бэс ыйыгар сэрии­
гэ ынырыллан, илин Забайкальскай байыаннай уокурук 24-с мотострелковай
полкатыгар тубэЬэн, Маньчжурия, Монголия хаБан да тохтуур диэни билбэт
дохсун тыалыгар курдары урдэрэн, американскай бачыынканан эрэ кыЬал^а-
лаахтык кыстаабытын, сайынын Забайкалье хайаларынан еггурук куйааска
теБелеех сатыы походка хаампытын туох билиэ баарай? «Японияны кыайыы
иБин» мэтээлэ, Arja дойду сэриитин II истиэпэннээх уордьана, елуетуун аг,ай
иннинэ иилиммит «Маршал Жуков» мэтээлэ, атын да уонча на^араадалара
элбэ^и этэллэр.
Ыстапаан Хачыкаат диэн сиргэ мае кэрдиитигэр эмиэ бара сылдьыбыттаах
эбит. Кинини колхоБа сыыппара^а туБээн туБэрэн, ыраах айанна-сырыыга
барар сорудах кэллэ^ин ахсын тумус туттан ыыталлара. Ыстапаан 30 сааБыгар
Барыскыай диэн кыыБы кэргэн ылар. Кэргэнэ бэБис о^отун теретен баран, кун
сириттэн барар. Онтон ылата, атын дьахтар кэллэ^инэ о^олорбор ха^ыстык
сыЬыаннаИыаБа диэн, кэргэн ылбакка анардас оло!,у олорон ааспыта. Били­
гин Боровой саамай элбэх саастаах ытык кырдьа^аЬа, 97 сааБыгар тиийбит
ийэ кылына - Ылдьаана эмээхеинниин, иккиэн кыра-кырбас о^олору иитэн,
уерэттэрэн, ыал онортоон, ураты гражданская хорсун быБыыны онордулар.