Page 19 - Борогон боотурдара

-J- БОРОБОН БООТУРДАРА -Ь

«кыЬыл сонордьуттарын» уонна кинилэр салайааччыларын, кыраайы уерэтэр
куруЬуок энтузиаст историк учуутала Александра Петровна Азарова ааттара
киллэриллэн, норуот махталын биллэрдибит.
Сэрии иннинэ Боробон сэлиэнньэтигэр оскуола^а, балыыЬаБа, сибээскэ,
норуот хаЬаайыстыбатын атын араас салааларыгар специалист тиийбэт буо­
лан, элбэх нууччалар, украинецтар, мордвиннар, чуваштар улэлээбиттэрэ
уонна 1941-42 сс. Ийэ дойду кемускэлигэр ынырыллар бэбиэскэни туппутта-
ра. Холобура, биир нуучча ыалыттан а^алара Белоусов М.С., кутуоттэрэ Куле­
шов Е.С. 1941 сыллаахха атырдьах ыйыгар сэриигэ елбуттэрэ. Ону иэстэЬэн,
мин Муру оскуолатыгар бииргэ уерэммит кыыЬым Аня Белоусова, то^ус ый-
даах о^отун роддом дьиэтигэр поварынан улэлиир ийэтигэр Анастасия Семе­
новна Белоусова^а хаалларан, дьуегэтэ, сибээс телефонистката Барамыгина
Альбинаны (Олуехумэ кыыЬа) кытта сэриигэ тылланан барбыттара.
Ити курдук, тереебут сирдэриттэн-уоттарыттан тэлэЬийэн, улууспут
оло!)О-дьаЬа^а сэрии иннинээ^и сайдыытыгар бэйэлэрин кылааттарын кил-
лэрбит араас омук, ордук улуу нуучча норуотун чулуу уолаттара-кыргыттара
куус-кеме буолбуттарын, ojjo эрдэхпиттэн кере-истэ сылдьыбыт буолан, ки-
нигэ аа^ааччыларын ааттарыттан бастын бар^а махталбытын этэбит.
1939-40 сс. ССРС правительствотын дьаЬалынан Мордовияттан элбэх дьиэ
кэргэн кеЬен кэлэн улууспутугар олохсуйбуттара. Кинилэртэн, Боробон илин
баЬыгар - «Маякка» колхоз туппут сана дьиэтигэр олохсуйбут мордвиннар
о^олоро Муру оскуолатыгар уерэммиттэрэ, онтон эдэркээн уолаттар сэриигэ
баран таастыы тимирэн мэлийбиттэрэ. Оччолорго ол эрэйдээхтэри сэрии бу-
дул^анын модун долгуна ханна-ханна тиэрдибитин туох билиэ баарай? Баг^ар
биир эмэ уол дойдутугар, Мордовияг;а баара буолуо^а.
Муру орто оскуолатыгар биЬигини математика^ уерэппит урдук уерэх-
тээх нуучча И.Н. Баранов уонна нуучча тылыгар уерэппит чуваш И.Г. Три­
фонов сэриигэ ьпгырыллан барбыттара. Кэлин хайдах дьыл^аламмыттара
биллибэт. Нуучча тылын литературатыгар уерэппит бэртээхэй учууталбыт,
утуекэн киЬи Анна Ивановна Бельготская кэргэнэ, а^абыт уола, нуучча эрээ-
ри уу сахалыы санарар Владимир Винокуров райсоветка землеустроителинэн
улэлии сылдьан сэриигэ барбыта. Кини туЬунан ханнык да докумуон кестубэ-
тэ. Ити курдук, Олуехумэттэн теруттээх агроном Корнилов, зоотехник Огу-
шаев байыаннай дьыл^алара эмиэ биллибэт.
Томторго тереебут-уескээбит нуучча уолаттара - бырааттыы Иннокентий,
Пантелеймон Дьячковскайдар (Сергей а^абыыт уолаттара) сэриигэ барбыт­
тара. Сэрии кэнниттэн, разведчик Дьячковскай И.С. хорсуннук сэриилэЬэн
баран, ыарахан бааЬырыылаах, бииргэ сэриилэспит кыыЬын ойох ылан, эр-
гиллэн Дьокуускайга олохсуйбута. Кини кыра быраата, мин I-гы кылаастан
Томторго, BopoqoH’H’o бииргэ уерэммит истин до^орум Панька Дьячковскай,
олус учугэй о^о этэ. Спортсмен бастына, гитара^а, мандолина^а, балалай-
каг>а учугэйдик оонньуура. Панька тереебут сирин II Легей диэн сэриигэ су-
руттарбыт, куп-куех харахтаах, олус бэЬиэлэй, еруу уерэ-кете сылдьар, олох
сахатыйбыт, биир дойдулаах утуекэннээх уолбут, Харьков куорат иЬин ал-
дьархайдаах кыргыЬыыга тегуруктээЬиннэ тубэЬэн баран, 76 мм-дээх орудие
наводчигынан хорсуннук сэриилэЬэ сылдьан сырдык тыына быстыбыта.
Боро^онтон сэриигэ барбыт, оройуон оччотоо^у кылаабынай хирура Ан-