Page 55 - Борогон боотурдара
P. 55

БОРОБОН БООТУРДАРА


                   АМАНАТОВ ИОСИФ ПЕТРОВИЧ
                           (1923-2004)
       1923 сыллаахха бэс ыйын 23 кунугэр Баата^ай нэЬилиэ-
       гэр тереебутэ. 1939 с. Чаранай ситэтэ суох орто оскуола­
       тын 7 кылааЬын бутэрбитэ.
          1940  сыллаахха олохтоох радионан биэрии дикто­
       ра. Районода, райзаготконтораБа - статистик. 1942 с. от
       ыйын 21 кунугэр Чурапчы ОБК-н армияда ынгырыллы-
       быта. Сулууспалаабыт сирдэрэ - Мальта, II-Чита, Ива-
       новскай уобалас. Рядовой, стрелок, автоматчик.
          1943 сыллаахха Старай Русса куорат оройуонугар, 1944 сыллаахха Псков
       куорат оройуонугар 53-с дивизия 57-с строевой полкатын састаабыгар сэрии-
       лэспитэ. 31.03.1944 с. бааЬыран, инбэлиит буолан, ол сыл баладан ыйыгар дой-
       дутугар кэлбитэ. Остеех буулдьата курдаттыы тахсан уонна тобугар оскуолка
       туЬэн, Псков куорат оройуонугар кимэн киирии кэмигэр бааЬырбыта. Кини
       дойдутун булуон иннинэ, «саллаат Аманатов И.П. хорсуннар елуулэринэн
       елле» диэн Бородонн-о биллэрии кэлэ сытара.
          74 саастаах ветеран бэйэтин кэпсээнин истиэбин:
          «1943 сыллаахха Ивановскай уобаласка Гороховскай диэн байыаннай лаа-
       дырга уерэннибит. 1944 сыл тохсунньу ыйга, дьэ, сэриигэ киирдибит. Ол,
       Старай Русса куорат таЬыгар обороналанар ааттаах сэрии этэ да, естеех ба-
       тареятын пулеметын уотуттан, «кукушкалар» буулдьаларыттан бутун ротанан
       эстэн, тыылга тахсан хат-хат толорунан уон ый устата сэриилэспиппит. Он­
       тон биЬиги чааспытын командование Псков куорат оройуонугар бырахпыта.
       Онно ессе икки ый устата сэриилэстим. Ити курдук, 12 ый бутун сылдьан сэ-
       риилэЬэн баран, дьэ, олус ыараханнык, хас да тегул утуу-субуу бааЬыран, кыа
       хааным тохтон, кыл са^аттан тыыннаах ордубутум. Ол 1944 сыл кулун тутар
       31 кунугэр кимэн киирии кэмигэр этэ. Ыраас хонуунан естеех ардах курдук
       хойуу буулдьатын, снаряд тобурадын ортотунан кимэн киирэн, дэриэбинэни
       ылыахтаах этибит. Мин атаакалаан киирсэн иЬэн, ханас хоннодум аннынан
       лаппаахыбын буулдьа курдат тахсан сууллан тустум. Уот ортотугар икки са­
       нитар кэлэн бэрэбээскилээри сылдьан, иккиэн бэйэлэрэ бааЬыран бардылар.
       Санитары ыытыах буоллулар.
          Ол сыттахпына, аны аттыбар снаряд кэлэн тустэ. Кэлин эмчиттэр тобугун
       иЬигэр оскуолка дьеле кетен киирбит (ол естеех оскуолкатын тобукпар били-
       гин да илдьэ сылдьабын), буулдьа тьига^ын таарыйбыт, биир ойоБоЬун- тосту-
       бут диэн эппиттэрэ. Ус бааЬырыылаах ус госпитальга кеЬе сылдьан, туерт ый
       эмтэммитим.
          Онно мэй-тэй буолан, ейбун сутэрэ-сутэрэ ейденен, ол хонууга, хонуу
       буолуо дуо, дуолан oxcyhyy турбут, кыргыс буолага буолла^а, сытан, арай,
       дьон санатын туул-бит курдук иЬиттим. Мин тыын быЬаБаЬа тыынан, тыа
       са^атыгар тиийбит эбиппин, ону нуучча кыргыттара бэрэбээскилээн баран,
       кехсубэр баар ahaijac бааспын биинтэлэрэ бутэн, бэрэбээскилээбэтилэр, «би-
       лигин эйигин кэлэн ылыахтара» диэн баран бардылар. Эмиэ ейбун сутэрдим.
       Ойденен кэлбитим, тыыннаахтары хомуйан барбыттар быЬыылаах, миигин
       елбут диэтэхтэрэ буолуо, елбут дьон ортотугар хаалларбыттар быЬыылаах,
   50   51   52   53   54   55   56   57   58   59   60