Page 86 - Борогон боотурдара
P. 86

\ -}• Б0Р060Н БООТУРДАРА


           ринэн на^араадаламмыта. Республика салалтатыттан элбэх Бочуотунай гра-
           моталары, хай^ал суруктары ылбыта.
              Кини 1994 сыллаахха балаган ыйыгар Амма улууЬун Болугур нэЬилиэгэр
           олорон ыалдьан елбутэ.
              Саллаат, аатырбыт механизатор хорсун оло^ун сиЬилии уерэтэн, онуоха
           о^олоро а^аларын докумуоннарынан кемелеЬеннер Муру уонна Хоро нэЬи-
           лиэктэрин, улуус историятын уерэтэр музейдарга кердеруугэ туруоруохха сеп
           этэ. Буойун, улуус бастакы механизатора, Улэ КыЬыл Знамята уордьан кавале­
           ра, хорсун улэ киЬитин ологр уунэр ыччакка утуе холобур буолар.


                                          НОГОВИЦЫН ЕГОР АЛЕКСЕЕВИЧ
                                                   (1919-1991)

                               Х  оро нэЬилиэгэр тереебутэ. Муру Томторугар ШКМ-гга
                                  туерт кылааЬы бутэрбитэ. Кэлин Дьокуускайдаа^ы
                                  колхуоЬунай оскуоланы 1940 сыллаахха бутэрбитэ. Сэрии
                               иннинээ^и сылларга II Легейге Партизан Заболоцкай
                               аатынан колхозка председателинэн улэлии олорон 1942
                               сыллаахха бэс ыйыгар сэриигэ ынырыллыбыта.
                                  1943 сыллаахха ыараханнык бааЬыран дойдутугар
                               эргиллибитэ. Гжатск куорат туЬаайыытынан 5-с армия
           29-с гвардейскай дивизиятын 90-с строевой полкатыгар минометчик, авто­
           матчик этэ. Устегуллээн сэриигэ бааЬырбыта. 1942 сыллаахха кини сэриилэЬэр
           5-с армията Гжатск куорат (бу куорат билигин Гагарин диэн) туЬаайыытынан
           оборона^а турбута. Кини дивизията Хасан куелгэ албан аатырбыт, онтон Мо­
           сква кемускэлигэр, Бородино хонуутугар кыайыылаахтык кыргыЬан, биир
           бастакынан «Гвардейскай» диэн ааты ылбыт Сибииртэн кэлбит дивизия этэ.
              Е. Ноговицын маннык ахтыыта баар:
              «Манна Уус-Алдан уолаттара Босиков Дм. Арс., П.Заболоцкай колхоз суоч-
           чута К. Бурцев, I Легейтен учуутал Мигалкин уонна бииргэ уескээбит, бииргэ
           аЬыыр, утуйар, атаака^а киирэр додорум С.А. Бурцев бааллара.
              Ол кыЬын Москваттан 170 км Гжатск куорат таЬыгар 40 кыраадыстаах тым-
           ныы туЬэн уонна хаара халынынан олохтоохтору соЬуппута. Ахсынньы ый сажа­
           на Сенялыын атаака^а киирэн иЬэн халымырдык иккиэн бааЬырдыбыт. Ити
           кимэн киирии элбэх сутуктээх буолбута. Остеех бастакы траншеятын ылбып-
           пыт кэннэ теттеру чугуйарга бирикээс кэлбитэ. Ол биричиинэтэ - хаар куускэ
           туЬэн 15-20 миэтэрэ сиртэн туох да кестубэт кунугэр артиллерийскай бэлэмнэ-
           ниигэ естеех уоту ahap туочукаларын таппатахтара уонна «Второй фронт» диэн
           ааттаах суунэ урдук, ессе этээстээх американскай таанкалар атаака^а киирэн
           иЬэн хаарга батыллан хаалбыттара. Бу Америка таанкаларын куйа1)а чарааЬа
           бэрт этэ, снаряд тапта^ына бензовоз курдук умайан тахсара. БиЬиги таанка
           кэнниттэн суурэн иЬэр байыастар сылбахтыы охторбут. Хаарыан дьоммутун
          уокка киллэрэн сиэбиттэрэ. Онтон ылата ити сэптэр атаака^а киирбэтэхтэрэ.
          Онон бу улахан операция табыллыбакка, саллаат 6ei,e сиэртибэ буолбута».
              Иккис операция^ Гжатск - Ржев оройуонугар бе^ергетуллубут естеех
          оборонатын ултурутэргэ кулун тутар 5 кунугэр тууну быЬа барбыт кыргыЬыы
   81   82   83   84   85   86   87   88   89   90   91