Page 202 - Дупсун оскуолата 150

198 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫИЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛАТА

БИЬИГИ ЛИТЕРАТУРНАЙ КУРУЬУОКПУТ
Бийиги оскуолабытыгар бэрт ердеедуттэн ыла литературнай куруйуоктар
улэлээбиттэрэ.
Сэрии иннинээди 1930—1938 сылларга уерэнээччилэр литературнай суру-
нааллары, хайыаттары тайаартыыллара. Онно бастакы автордар уонна тэрийээч-
чилэр Г. Гоголев-Лукучаанап, Прокопий Черноградскай, Илья Федоров, Дмитрий
Бугаев, Н. Кондратьев, Иван Бочкарев, Виктор Афанасьев этилэр. Е. Гоголев-
Лукучаанап ол садана суруйбут «Пионердар ырыалара» оччолорго ыччат уоИуттан
туйэрбэт ырыата буолбута.
«КыЬыл кырыы хаалтыстаах
Пионердар буолабыт.
Уоттаах былаах тутуурдаах
Парадынан барабыт...»
Виктор Афанасьев, Иван Бочкарев билигин айар улэнэн утумнаахтык дьарык-
таналлар. Афанасьев оскуолатыгар анаан суруйбут «Дупсун сирэ» диэн ырыата
Дупсуннэ киэн ник тарданна.
Ити куруйуок улэтин салдаан, ордук актыыбынай кыттыыны И. Федоров,
Н. Сивцев, И. Босиков, Ф. Босиков, А. Алексеев, Н. Босиков, онтон да атыт-
тар ылбыттара, «Уунэр талаан» диэн литературнай сурунаал хас да нуемэрин
та11аарбыттара. Кинилэртэн Н. Босиков, ССРС суруйааччыларын союйун чилиэ­
нэ, Н. Федоров, талааннаах эдэр автор быйыытынан биллэр, кини маннайгы
кинигэтэ бэчээккэ билигин бэлэмнэнэр.
Кэлин 1961 сыллаахха Саха АССР оскуолатын утуелээх учуутала А.Н. Ушниц­
кая салайар VIII кылаайа бастакы айар улэ сурунаалын тайаарбыта. Онно одолор
бастакы хойоонноро уонна уруокка, дьиэдэ суруйбут сочинениелара суруллу-
буттара. Сурунаалга Кеша Сыроватскай «Сарсыарда» диэн хойоонун маннык ис
киирбэхтик садалыыр:
«Угус кыыллыы тыайа суох дугунан
Чараас туу былаатын буруннэ.
Куех тыада отон угунан
Соруун туун кулуккэ курэннэ...»
Настя Бурнашева «Саас» диэн очерката маннык тумуктэнэр: «Тыйыынчанан да
сыллар ааспыттарын ийин быйылгы саас умнуллуо суода! Советскай кийи космос
аанын аан бастакынан тэлэйэ батгаата, сир шарын 108 мунуутэ ийигэр эргийэ охсон
кэлиитэ история биир бэлиэ кунэ. Кэрэ бэлиэнэн буол, семилетка уйус саайа!»
1962 сыллаахха оскуолада литературнай куруйуок саналыы тэриллэн, «Дупсун
кыымнара» диэн сурунаал маннайгы нуемэрэ тайаарыллыбыта. Куруйуогу саха
тылын учуутала А. И. Сивцев салайбыта.
Итинтэн ыла одолор куруйуок улэтигэр кехтеехтук кыттан барбыттара. Сылла-
та аайы сурунаал биирдии нуемэрин тайааран ийэллэр. Сурунаал уйус нуемэрин
поэт В.Т. Сивцев салайан тайаартарбыта. Сурунаалга хойооннор «Костер»,
«Улэтин чаайын бутэрэн», «Саас», «Былыт» — IX кылаас уерэнээччитэ Вася Бо­
сиков, «Булчут», «Советскай кийи» — VI кылаас уерэнээччитэ Сеня Готовцев,
«Валентина Терешкова» — V кылаас уерэнээччитэ Люба Алексеева, кыракый
кэпсээннэри: «И.Н. Жирков одо саайа», «Остуойка» — VI кылаас уерэнээччилэрэ
Агаша Афанасьева, Клава Васильева, оттон Валерий Васильев кыра формалаах
остуоруйалары, таабырыннары суруйбуттара.
Вася Босиков «Санаардаабыт кэрэ кыыстыы»... диэн хойоонун маннык
садалыыр:
«Онно саха номодо,
Оргуйахтаах ый кыыйа.