Page 234 - Дупсун оскуолата 150
P. 234
230 КЭСКПЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ
Лукучаанап, эдэр учуутал кийи буолбут. Онно Бочкарев Иван Андреевич-Бэгир-
диирэп диэн псевдонимнаах алтыс, сэттис кылааска уерэммит уол дьарыктаммыт.
Атын сылдьыбыт одолор биллибэттэр. Суруйар темалара пионер, комсомол,
оскуола олодун туйунан эбит. Лукучаанап бэйэтэ бэрт хойоонньутун туйунан кэп-
сииллэр, «Пионер ырыата» диэн хойооно ырыада кубулуйбут:
«Кыйыл кырыы хаалтыстаах
Эдэр пионер буолабыт,
Уоттаах былаах тутуурдаах
Бараатынан хаамсабыт,
Дьолго уербут эдэрдэр
Тойук-ырыа туойабыт,
Дирбий, дирбий барабаан,
Атах тэн н э куерэйдээн,
Эдэр ыччат эн сыаллаан
Кэлэн-баран киирээхтээ».
Бу ырыаны Дупсун оскуолатын одолоро пионерскай сбордарга уостарыттан
туйэрбэккэ ыллыыллара. Лукучаанап кэмигэр Васильев Петр Николаевич элбэх
хоИоонноро улуус хайыаттарыгар бэчээттэммиттэр. Петр Николаевич кэккэ сыл-
ларга учуутал техникумун бутэрэн баран учууталлаабыт. Бу куруйуокка сылдьан
«Бэгирдиирэп Куерэгэй», «Кутуйах», «Уерэх одото», «Оскуола барахсан», о.д.а.
xohoonHopy суруйталаабыта.
1930-с сылларга куруйуок «Уунэр кыым» диэн аатынан улэлээбит. Бу сылларга
Филиппов Василий Афанасьевич Дупсун уола, учуутал кууруйугар уерэнэн баран
директорынан уонна Саха тылын, литературатын учууталынан ананан, тумсууну
салгыы салайбыт. Василий Афанасьевич, оскуолада уерэнэ да сылдьан, улэлиир
да кэмигэр литератураны олус себулуурэ, нуучча, саха суруйааччыларын айым-
ньыларын тийигин быспакка аадара. Кини куруйуогу тэрийэр кэмигэр саха беден’
суруйааччыларын уонна Платон Алексеевич Ойуунускайы кытта сибээйи тутуспу-
та. Yryc ахсааннаах одолору тумэ тардан улэлээн эрэр кэмигэр, 1938 сыллаахха
буржуазнай-националистическай суруйааччылар айымньыларын уерэнээччилэргэ
тардаппытын ийин олодо суох буруйданан, УК 58.10. 1 чаайынан ус сыл хаайыыга
уонна ус сыл быыбардыыр бырааба быйыллан уурайбыта. Элбэх аасыйыы, эрэй-
буруй кэнниттэн 1941 сыл муус устар 26 куннээди РСФСР Верхоянскай суутун
быйаарыытынан буруйа суода дакаастанан, толору ыраастаммыта. Кинини кытта
бииргэ улэлиир Гоголев Егор Михайловийы-Лукучаанабы норуот естееде диэн
тутан барбыттар.
Василий Афанасьевич босхолонон кэлбитин кэннэ, учуутал улэтигэр чуга-
йаппатахтар. Ол да буоллар «Уунэр кыым» куруйуогун чилиэннэрэ дьарыкта-
налларын бырахпатахтар. Kypyhyory 1937 сыллаахха учууталлыы кэлбит Павлов
Николай Николаевич-Тыайыт салдаан ийэн, норуот естееде диэн ааттанан ту-
туллан барбыт. Бу куруйуокка Бочкарев Иван Андреевич- Бэгирдиирэп, Афана
сьев В.Ф.-Алданскай, Борисов Семен Иванович-внердуурэп, Гаврильев Дмитрий -
Чугууннай, Федоров Илья, Ушницкай Гаврил Николаевич-Чадылхай, Прибылых
Рома-Туолачаанай, Сивцев Гаврил, Ушницкая Варвара Платоновна-Пионерка,
Черноградскай Михаил-Дьулусхан, Ушницкая Мария Григорьевна, Сивцева Мат
рена Филипповна, Неустроева Матрена Захаровна дьарыктаммыттар. Уолчаанап
уонна Кундуедэй диэн псевдонимнаах уолаттар ити куруИуокка сылдьыбыттар,
толору ааттара биллибэт. Куруйуок чилиэннэрэ бары кэриэтэ псевдонимнаахтар,
хас чиэппэр аайы истиэнэ хайыата, илиинэн суруллар сурунаал тахсара, ол маты-
рыйааллар байаарга былдьаммыттар. Афанасьев В.Ф. «Бэлэм буол» тахсыадыттан
бастын корреспондент эбит. Кини 1937 сыллаахха тохсунньу 22 кунунээди хайыат
икки балайатыгар «Ырыайыт пионерка» диэн хойооно бэчээттэммит.
Ада дойду сэриитин сылларыгар куруйуогу Васильев Дмитрий Егорович саха ты-

