Page 295 - Дупсун оскуолата 150

291

рыгар хайыйарга курэхтэйии буолла. Онно оскуола суумэрдэммит хамаандатыгар
сылдьар Аржакова Розаны, Корнилова Аляны хоппут уйубун, онон «Алексее­
ва хайыйар секциятыгар сылдьарын' наадалаах» диэн буолла. Дьэ, итинтэн ыла
садаламмыта мин олохпор хайыйар суола.
Иван Михайлович одолору дэгиттэр дьарыктыыр этэ. Кросс бедену суурэн, ко­
пье бырадан, урдугу-уйуну ойон, мэйэйдээх сууруулэргэ суурэн, баскетбол оон-
ньоон... (Бу кэмн э бэйэтэ оройуон, республика куустээх сууруугэ, хайыйардьыта
эбит этэ. Одолорун дьарыктыырын быыйыгар бэйэтэ эмиэ эрчиллэр эбит. Хайдах
быыс булара эбитэ буолла).
Ити курдук хайыйардыы сылдьан, 1965 с. Хабаровскай куоракка Бурнашева
Феня (Давыдова Февронья Константиновна — саха дьахталларыттан бастакынан
спорт маастарыгар кандидат) бийикки тренербитин И.М. Жиркову кытта тыа си­
рин хайыйардьыттарын хамаандатын састаабыгар киирсэн, аан ман най «выезд»,
«улахан курэхтэйии» диэни билбиппит. Бу мин оскуолада XI кылааска уерэнэ
сырыттахпына этэ. Манна учууталбыт сэмээр киэн сиргэ обгцественнай миэстэдэ
тутта-хапта сылдьарга, остолобуойга айыыр культурада такайа сылдьара.
Элбэх да одо махталын ыллада учууталбыт барахсан. Маннык сиэрдээх, урдук
культуралаах, грамотнай тренер-учууталы кэнники керсубэтэдим.
Оскуола да кэнниттэн, оройуон суумэрдэммит хамаандатын да илдьэ сылдьа-
рынан буолуо, «уерэнээччим буолбатах» диэн тренерим бырадан кэбиспэтэдэ,
системалаахтык эрчийэр этэ. Куйун атадынан кросстарга кыттан, онтон ургулдьу
хайыйарга киирсэрбит.
Оскуола кэнниттэн производствода, фермада тахсыбыт буоламмын, сбордарга
ынырыахтарыгар диэри бэйэм бэйэбэр сылдьар этим.
Икки тугэни ахтан ылыахпын бадарабын. 1967 с. куйуеру сайын фермада
улэлии сырыттахпына, Протопопов Андрей Андреевич, оччолорго оройуоннаады
«Урожай» спортобщество председателэ, ын ырыы ыыппыт, «республикада кросска
кыттар буоллун » диэн.
Ити сыл аан бастаан 2000 м сиргэ араас рельефтээх сиринэн суурууну тэрий-
биттэр этэ. Мин, алаас одото, итинник сиринэн суурэ уеруйэхпин. Курэхтэйии
Чочур Мыраан тэллэдэр буолла. Элбэх бадайы дьахтар хамаанда бэриллээтин кыт­
та муччу туйэн суурбутунэн бардылар. Арай, дьэ кырдьык туйуулээх-тахсыылаах
беде маршрут буолла, курэхтэйээччи бедену ситэн аайабын, аллараа хотоолго
киирбиппит финиш кестер буолбут, сирэ сып-сымнадас кийи бадараанныы сыл­
дьар сирэ эбит. Иннибэр ус кийи суурэн ийэллэр эбит. Чугас ийэр кийини ситэн
аастым, онтум Соловьева Мотя эбит (Сивцева Матрена Егоровна — республи­
ка, оройуон куустээх сууругэ), иннибэр ийэр дьону эккирэтэн, биэтэккэ олох
чугайатан тиийдим. Онно дьэ бэйэм бэйэбин седен турабын. Инньэ гынан Бар­
наул куоракка республика хамаандатыгар киирэн курэхтэйэ баран турардаахпын.
Иккис тугэн. 1985 с. сааскы хайыйардар садаланан, оройуон хамаандата Мэн э-
Ханаласка курэхтэйэ барда. Мин дьиэбэр табыллыбаккабын барарым-кэлэрим
биллибэккэ буолан баран, курэхтэйии буолуо биир хонук хаалтын кэннэ кэр-
гэмминиин субэлэйэн баран, содотодун айаннаан дьоммор тиийдим. Хамаан­
да ус куннээх курэхтэйии тумугунэн кыайан, «Урожай» общество аатыттан
республикада норуоттар икки ардыларынаады кыйынтгы спартакиадада кыттар
быраабы ыллыбыт. Амма хамаандата кыранан хотторон, «абаран» бийиги эмиэ
кыттабыт диэн анньыйан, курэхтэйэр буоллулар. Пластиковай хайыйардар сан а
уедуйбут кэмнэрэ этэ, арай мае хайыйардаах содотох мин.
Курэхтэйиилэр садаланан, эстафетада диэри куйадана суох истибит. Эста­
фета 4x5 км — дьахталларга. Миигин III этапка суурэдин диэн буолла. Сууруу
садаланна. II этап миэхэ иккийинэн адалла, инники кийиттэн чуут хаалан. Инни­
бэр университет хамаандатын кыыйа тустэ. Арай сыыры ере дабайыыга иннибэр
ийэр пластик «отдачалаан», кийибин мастыы аастым. Дистанция былайын тухары