Page 535 - Дупсун оскуолата 150

лааччы уонна иккис этээскэ тыыннаах муннук диэн баара. Онно мохсодол баар
этэ. Сиэккэ ийигэр тарбаххытын угуман . быйа ытыран ылыа диэн сэрэтэллэрин
ейдуубун.
Икки сыл уерэнэн ман найгы кылаайы бутэрбитим кэннэ, ийэбит бийигини
чугас оскуолада урдуттэн олорон уерэттэрээри уонна адабыт дойдутугар, ай-
махтарбытыгар ейетоеру, 1952 сыллаахха Онерге кеспуппут. Онтон ыла бийиги
дьиннээх Онер дьоно буолбуппут, онно, этэргэ дылы, кырабытыттан кырдьыах-
пытыгар дылы уерэнэн, улэлээн, олох олорон кэллэхпит. Онер сэттэ кылаастаах
оскуолатын 1958 сыллаахха бутэрэн баран, аны Дупсуммэр теннен орто оскуолада
ахсыс кылааска уерэнэ тиийбитим, били икки бастакы сылга бииргэ уерэммит
одолорбуттан син элбэх одо баара. Мин билэр одолорбун кытары эмиэ бииргэ
уерэнэр буолбуппуттан уербутум. Одо хайан бадарар одо: солуута суохтан уерэн-
кетен, айдааран, сууспутуттэн колойуммут паар буолан кетуер диэри керулээн
уерэммиппит. Оттон олох ыарахаттара диэн тугун уксун тереппуттэрбит барах-
саттар сугээхтээтэхтэрэ. Бийиги, бадар, ыарахаттары керсубут да буоллахпытына,
ону буолуохтаадын курдук ылынан, соччо аахайбатах буоллахпыт уонна тэн нээн
керербут да суода буолуо.
Оччолорго иккис сылын хаалларыы элбэх буолара. Ордук нуучча тылыгар
будуруйуу элбэдэ. Уерэххэ ирдэбил бэлиэтэ буоллада. Дьининэн иккис, уйус
сылын биир кылааска хаттаан уерэтэн ogogo да, тереппуккэ да, судаарыстыбада
да туох улахан кедьуустээх буолуодай. Ол оннугар бу одону кытары балачча
бодьуустайан улэлээбит буоллар син кедьууйу биэриэ эбитэ ини. Бийиги били
ахсыска 32 одоттон онуйу онуо эрэ буолан бутэрбиппит, ону даданы ус одону
ситэммит. Ол аата сэттиэ эрэ буолан бириэмэтигэр оскуоланы бутэрдэхпит. Бэл
Бэриийэп Бээчэ (Борисов Вячеслав Михайлович) диэн айара кыахтаах Онер уола
тохсуска нуучча тылыттан хаалан бийигини кытта онуйу бутэрбитэ. Кэлин кини
суруналыыс буолан, «Кыым» хайыакка эппиэттиир сэкирэтээргэ тиийэ улэлии
сылдьыбыта уонна олодор табыллыбатада, эрдэ дьылдаланаахтаабыта. Билигин
биэрэр ити кыйыл кемус мэтээллэрин Морууса уонна Бээчэ таах ылар кыахтаах
одолор этилэр. Ол гынан баран бийигини куйаданнык уерэппиттэрэ диэн этии
алдас буолара буолуо.
Онуйу бутэрдэдим сайын аармыйада баран ус сыл сулууспалаан кэлбитим.
Ол куйун уерэммит оскуолабар физика лаборанынан уонна уруйуй учууталы­
нан оскуолам дириэктэрэ, аймадым Дмитрий Андреевич улэдэ ылан биир уерэх
сылыгар улэлээбитим. Физика учуутала Ким Петрович Андросов салалтатынан
лабораннаабытым. Кэлэктиип барыта олус ере кетедуллэн улэлиир эбит этэ. Ол
ийин ити сылларга олус куустээх, тумсуулээх учууталлар кэлэктииптэрэ улэлээбит
уонна оннук эмиэ кыахтаах, олоххо ситийиилээх буолар одолору иитэн-уерэтэн
тайаарбыттар эбит дии саныыбын. Ол курдук Дупсун орто оскуолатын 60-с
сылларга бутэрбиттэр угустэрэ уерэх, улэ араас салааларыгар ситийиилээхтик
уерэнэн, улэлээн, олорон кэллилэр. Маннык ситийии биир-икки сылынан кэл-
бэт. Уйун, былааннаах, дьуккуердээх эрэ улэ дьин'нээх тумугу биэрэр.
Дупсун оскуолатыгар уйун сылларга кэлэктиипкэ сис буолбут бийиги хаарыан-
наах учууталларбытын ахтан аайыады, кинилэргэ сугуруйуеду, махтаныады
бадарыллар. Ол курдук Дмитрий Андреевич Иванов 50-чада чугайыыр сыллар уста-
та улахан дирбиэнэ-дарбаана суох, биир кэм нуйэрдик уонна кыйамньылаахтык
кэлэктиибим, улэм эрэ туйа диэн кеннеру учууталынан, саабыйынан, дириэк-
тэринэн улэлээн оскуолада улахан тейуу уонна утуе холобур буолбута саарбах-
таммат. Анастасия Николаевна Ушницкая эмиэ биир итиччэ уйуннук учууталы­
нан, саабыйынан улэлээн оскуола биир саамай тутаах кийитин быйыытынан угус
келуенэ ыччаттар, учууталлар билиниилэрин, махталларын ылыан ылар. Мин
ейдуурбунэн Анастасия Николаевната суох угус сан а суурээннэр олоххо киирии-
лэрэ, аата-ахсаана биллибэт араас тэрээйиннэр олохтоммотохторо, ыытыллыба-