Page 43 - Макеев Д. Кыргыс толоонугар керсуьуу

* * *
...Айаннаатахтарын убус кунугэр Усть-Кутка тиийдилэр. Аара тохтобул-
га Мэхээчэ илдьиркэй танабын устан, саллаат кубархай гимнастеркатын,
ыстаанын, пилоткатын кэтэрдэн, баттабын кырыйан атыттартан улаханнык
араарыллыбат да буолла. Ол эрээри борохуокка саалаах-сэптээх НКВД
улэбиттэрэ хас биирдии киби докумуонун бэрэбиэркэлээн киллэрэллэр
эбит. Оссе киби элбэбэ бэрт буолан икки бууттан ордук табабабы ыллар-
баттар убу диэн буолла. Онон Мэхээчэни куулга сугэн киллэрии хайдах да
кыаллыбат буолан таьыста. Кибилэрэ, ону истэн, адьас иэдэйбитин керен,
Ылдьыын: «Чэ, набаа санаарбаама. Тугу эмэ тобулар инибит», — диир да
улаханнык мунаарара сирэйигэр кесте сылдьар. Ол сылдьан сэрии ин-
ниттэн учугэйдик билсэр, Покровскайтан сылдьар сахалыы бэркэ билэр
нуучча уолун, эдэркээн лейтенаны керсен кыбалбатын кэпсээбитигэр,
кибитэ толкуйдуу тубэн баран: «Дьэ, Миша, кырдьык, кибигитин куулга
уган хайдах да киллэриэххит суо^а. Арай, маннык гыныахха сеп. Земляк-
кытын ортобутугар уктан уочаракка тураарын. Хонтуруолга тиийээт, пи-
лоткабын устан уебэ уунан бэлиэтэ биэрээр. 044050 мин кэннигититтэн
анньыбыыны тэрийиэбим. Эбигини палубаба Togo анньан киллэрээттэрин
кытары кибигит аллара трюмна ыстаннын. Трюм аанын эрдэ киирбит ки-
минэн эрэ арыйтаран кэбибээр», — диэтэ. Субэлэбэн баран ити албабы
туттарга быбаарыннылар, атын хайдах да гынар кыахтара суох.
Сарсыныгар Дьокуускайга диэри барар борохуот тиийэн кэллэ. Дой-
дуларыгар тиийэ охсуохтарын 6agapap сэрииттэн ибээччилэр бука бары
бириистэннэ Т050 сууллан киирдилэр. Хонтуруоллааччылар тыраап
икки еттугэр туран хас биирдии киби докумуонун бэркэ сыныйан кере-
кере абараллар. Мэхээчэ Мэхээлэлээх Миитэрэй икки ардыларыгар туран
кутталыттан сурэбэ бип-битигирэс буолла. Кыбалбатын опорой, уочарат
сыбарыйара тургэнэ сурдээх курдук. Тыраапка тахсыыларыгар Мэхээлэ:
— Мэхээчэ, кер эрэ ол хакас еттугэр чох кутар трюм аанын.
Белелуубускэй номнуо арыйбыт. Билигин анньыбыы буолла дабаны эн
онно ыстаныахтааххын. Киирээккин кытары Белелуубускэй ааны сабан
кэбибиэбэ, — диэн оргууй ботугураата.
Мэхээчэ, адьас куурэн хаалан, тыынара тыастанан, суубугэр келебунэ
бычыгыраан табыста. Ол икки ардыгар хонтуруолга тиийэн кэллилэр.
Ылдьыын туебун сиэбиттэн докумуонун ылан теп-тегурук ачыкылаах,
39