Page 87 - Макеев Д. Кыргыс толоонугар керсуьуу

рын этээхтээбит. Apaaha, ити ааты эрдэттэн сурэБэр сенере сылдьыбыт
быбыылаах. Кини бэйэтэ эмиэ олус кэрэ ааттаах этэ — Танзиля диэн!
Тан-н!.. Зил-ля!.. Джилля... Ол аата тыал... сиккиэр... Сарсыардаанны,
чопчута, кун тахсарын саБанаэБы чэбдик тыал! Дьэ, олус учугэй аат
буолбаат?! Кун тахсыытын саБанааБЫ ураты абыланнаах чуумпуга ты-
гынас кылы таарыйбыты санатар... Сир-дойду тулук уутуттан убуктар кэ-
мигэр липаттан онобуллубут хамнатарынан оргууй симиирдээх кымыбы
булкуйар симик тыас курдук.
Ийэтин улахан эдьиийэ — Умугульсум — тулаайах уолчааны иитэ
ылбыт. Дьэ ол кинини Багрим истинник улахан ийэм (картиней) диэн
ааттыыр. Чопчу тылбаастаатахха картиней диэн тыл, кинилэр туелбэри-
гэр «кырдьаБас ийэ» диэн буолар, ол эрээри билигин ону ким да тутуба
барбат, аулга барытын уобарастаан, тус суолтатынан вйдуур буолбут-
тара ыраатта. Онон Багримна «картиней» диэн тыл ордук «уйаБас ула­
хан ийэм» диэн суолталаах. Умугульсум, кинилэргэ, Урал эргин олорор
татаардарга, инньэ дииллэрин ибин бэйэтэ картиней дииргэ уерэппитэ.
Дьинэр, сеп ээ. Дьылбэ киниттэн дьиннээх эдэр ийэтин былдьаабытын
кэннэ, ийэтин бииргэ тереебут эдьиийин, тулаайах ОБОну иитэр кыбалБа-
ны сукпут кибини уонна атыннык туох диэн ааттыаххыный? Кырдьык,
«улахан ийэ».
Умугульсум, кырдьыга, кинини эмиийдээбэтэБЭ, соторутааБыта 050-
ломмут эдэр дьахталлары кэрийэ сылдьан эмтэрбитэ. Кер, дьэ оннук...
Багримы бутун дэриэбинээмиийдээбитэдиэххэ сеп, онон кини будэриэ-
бинэБЭ эт саастыыларыгар барыларыгар биир эмиий уутунэн абаабыт
ини-биилэрэ буолар. Дьэ, оннук дьыала...
Онтон Умугульсум кинини доруобуйаБа олус тубалаах коза уутунэн
абаппыта...
Барабыайдар эмиэ серуун буору кытта бабыллан тахсыбыт эмис
чиэрбэлэри былдьабан бычыгырастылар. Онуоха уол эмискэ: «Оттон
мин ити курдук тугу эрэ былдьасыбар, этибэр, онтон эйэргэбэр, тугу эрэ
меккубэр убайым да, эдьиийим да суох... Биир тылынан эттэххэ, атын
дьиэ кэргэттэргэ курдук буолбатах... Туох да диэ, тегурук тулаайахпын.
Ити Разия эмиэ баран эрэр...»
Кини тобо эрэ бу хаспыт сириттэн бараммат баайы булуом дии са-
наабыта. Хабан эрэ бу хаспыт умубабыттан сырдык да сырдык уотунан
85