Page 317 - Бойуот

— Ол учуутал ийэрин мин хантан билэн, бэргэйэбин
устан сугуруйэбин? — Мэхээлэ кулэн алларастаата.
— Бэйи, кийи санаатын быйыма, додор. Ол ийин, тас-
тарыттан кесте сылдьар буолалларын наадатыгар учуутал-
лар формалаах буолаллара — улахан суолталаах. Учуутал
бэйэтэ да формалаах сылдьан бэйэлэригэр септеехтук тут-
талларыгар туйалаах буолуо этэ. Бэйи чэ, этэн испиппин
садалыым. Итини тиэрдэ сыаналаан, учууталы кийи бары­
га сыаналыыр, ытыктыыр буолладына, ол буолуох этэ дии
кесте сылдьар ытыктабылы биэриитин бастын туойута.
Оччодо 050 учууталын диринник таптыахтаах. Оччодо
утуе дьон, учугэй улэйиттэр сыл аайытын иитиллэн ос-
куолаттан тахсан ийиэх этилэр дии.
— Оччодо кинилэри терут сууттатымаары гынадын
дуу? — Мэхээлэ эмиэ кулэн адьаарытта.
— Учууталы норуот бутуннуу ере тутуохтаах. Эппиэт-
тиибин эн ыйытыыгар. Учуутал — кийи. Кийи буоларын
быйыытынан кини кийи араас кыыбадаларыттан киэр
турбат. Ол эбэтэр кини даданы сыыйаны оноруохтаах. Ол
сэмэлэниэхтээх, дьууллэниэхтээх, суутганыахтаах даданы.
Ол гынан баран, ыччат (уерэххэ сылдьар уонна садка сыл­
дьар одолор) билбэтинэн, чып кистэлэн'инэн, дьеру кини
ытыллар да буолладына, одо билбэтин ситийэ сатаныл-
лыахтаах.
Ол туохха нааданый? Ол ыччат «учуутал» диэн тылга
туох да куйадан сыстарын билбэт буола улааталларыгар
туйалаах. Ити суду иитэр суолталаах.
— Эн ити учуутал буолантгын, хаанын тардан этэдин.
Оттон мин керербер, учууталлар ортолоруттан араас мел-
тех быйыылар тахсыталыыллар. Холобурга, мин одо эрдэх-
пинээди учууталбын да ылан керуеххэ. Кини нуучча ты-
лыгар уерэтэрэ. Аны санаатахпына, бэйэтэ да нууччалыы
учугэйдик билбэт быйыылаада. Эгэ атыны туту эмэ билиэ
баара дуу, суох. Одолор ону-маны ыйытан кердехтерунэ,
билбэттэн атын суода уонна уксугэр кыыйыран кэбийэрэ.
Оскуолада уруок буолуутугар эрэ кэлэрэ уонна буттэ да,
баран хаалара. Туой одус миинэн баран, от-мас тиэйэ сыл-
Дьарын биитэр саа сугэн баран, бултуу кэлэрин-барарын
керер этибит.
Дьэ ол учуутал миигин тэмтэритэн турар. Бэйис кы-
лааска бастаан керсуйуубутугэр диктант суруйтарда. Бэ­
йэтэ паарталары кэрийэ сылдьан хайдах суруйарбытын
311