Page 14 - Сахам сирин норуоттарын лит тер 2015

САХА ЛИТЕРАТУРАТЫН ТеРУТТЭЭЧЧИ

Никифоров Василий Васильевич-Кулумнуур

1866 с. ыам ыйын (6) 18 кунугэр Дупсун улуубугар тереебутэ.
Учуонай, беден общественнай деятель, тереебут литература-
быт бастакы уус-уран айымньыларыттан биирдэстэрин ааптара,
тылбаасчыт, драматург, сахалыы бастакы хабыаттар уонна суру-
нааллар редактордара, табаарааччылара.
Дьокуускайдаабы прогимназияны бутэрбитэ, кэтэхтэн
уерэнэн юрист идэтин ылбыта, XIXуйэ 90-с сс. улуус кулубатынан
анаммыта.Кэлин Дьокуускайдаабы статистика кэмитиэтигэр,
уокурук суутугар ситибиилээхтик улэлээбитэ. 1894—1896 сс.
аатырбыт Сибиряков экспедициятыгар кыттыбыта, бу айан
тумугунэн «Сахалар олохторо-дьаИахтара» диэн научнай этно-
графическай улэни суруйбута, кыраайы уерэтээччи, тумэллэ-
ри теруттээччи. Сахалар сойуустарын уонна 1912 с. сахалар
съезтэрин суруннээччитэ, салайааччыта. Уобаластаабы Зем-
скэй управление тэрийээччитэ, 1919 с. Омскайга А.В. Кол­
чак Временной Сибиирдээби бырабыыталыстыбата тэрийбит
Государственнай экономическай субэ мунньабын кыттыыла-
аьа. XX уйэ сабаланыытыгар кинини былаабы утарааччы диэн
хаайбыттара уонна Иркутскай турмэтигэр ыыппыттара. Онно
«Манчаары» диэн аатырбыт пьесатын суруйбута, бу айымньы
саха драматургиятын сайдарыгар тебуу буолбута. Кэнники
Л. Толстой «Харагга куус» уонна Н. Гоголь «Кэргэн кэпсэтии» диэн
пьесаларын тылбаастаабыта.
Сэбиэскэй былаас олохтоммутун кэннэ кинини иккитэ хаай­
быттара: 1918 с. — еребелууссуйэни утарааччы уонна Учредитель-
най Мунньабы туруорсааччы быбыытынан, 1927 с. сэбиэскэй
тутулу утарааччылары куертээччи диэн сууттаммыта. Ытылларга
ууруллан баран, бириигэбэрэ уларытыллан, 10 сылга турмэбэ бы-
рабыллыбыта. 1928 с. балабан ыйын 15 кунугэр Новосибирскай-
га сырдыктыына быстыбыта.