Page 118 - Уус Алдан эмин тэрилтэлэрин сайдыытын историята

эргиллэн кэлэн таЬаарыылаахтык улэлээн Саха сирин утуе-
лээх бырааЬын урдук аатын ылбыта.

суьал кеме — “оз”

НэЬилиэнньэ ортотугар суЬал кемену оноруу эмчиттэр
улэлэрин биир сурун керунэ буолар. СуЬал кеме улэЬиттэрин
билиилэриттэн-керуулэриттэн, кыЬамньыларыттан, кинилэр
бастаан ыарыЬа^ы хайдах кербуттэриттэн-истибиттэриттэн
ыарыыны табатык быЬааран эмтээЬини сатабыллаахтык
тэрийии улахан тутулуктаах. Ону дьон-сэргэ даманы учугэйдик
ейдуур, ол иЬин кинилэргэ эрэмньилэрэ улахан, ирдэбиллэрэ
урдук буолар.
Бу билигин улэлии-хамныы олорор суЬал кемену онорор
отделение маннайгы араскылара балыыЬа Муру Томторугар
айыллыадыттан силис тардан барбыта. Маннай “разъездной
фельдшер” эбэтэр “барыыга-кэлиигэ сылдьар” биэлсэр баара,
ону кэлин “вызовной фельдшер”, “ынырыыга сылдьар биэл­
сэр” диэн ааттыыр буолбуттара. Ити барыта бэйэтин кэмин
кердебулугэр сеп тубэЬэр этэ.
30-40-с сылларга уонна 50-с сыллар садаланыыларыгар
угус нэЬилиэктэргэ ФАП-тар суохтара, эгэ балыыЬа кэлиэ
дуо. Онон киин балыыЬа “барыыга-кэлиигэ сылдьар” биэлсэрэ
дьиэтигэр “хонор хоноЬо, сылдьар ыалдьыт” буолан араас
ыраах да, чугас да нэЬилиэктэргэ кэлэ-бара турара, кырдьыга
даманы кэлии-барыы киЬитэ этэ. Ону таЬынан Муру Томторун,
ОбУРУот олохтоохторун керере-истэрэ. Кэлин угус нэЬилиэк­
тэргэ ФАП-тар аЬылланнар, эмп тэрилтэлэрэ элбээннэр
“барыыга-кэлиигэ сылдьар” биэлсэр нэЬилиэктэргэ сылдьара
улам-улам а§ыйаан cyogyH кэриэтэ буолбута. Кини сурун
улэтинэн OgypyoT олохтоохторун керуу-истии, эмтээЬин этэ.
50-с сылларга кинилэри “вызовнай” ынырыыга сылдьар
биэлсэр диэн ааттыыр буолбуттара.
1961 сыллаахха оройуон амбулаториятын иЬинэн ыны­
рыыга сылдьар биэлсэр икки штата керуллэн, суЬал кемену
онорорго аналлаах улэЬиттэр баар буоланнар, BopogoH иЬи-
нээ§и ынырыылары хардарь^та сылдьан бэйэлэрэ керер-истэр
кыахтаммыттара.
Оччолорго BopogoH иЬигэр кунус-туун сатыы сылдьаллара,
ыраах нэЬилиэктэргэ ыарахан ыарыЬахха эрэ суЬал кеме
оноЬуллар тубэлтэтигэр массыына барара, оччолорго оччо-
бачча анал оноЬуулаах массыына да cyogyH кэриэтэ этэ.
Н.И.Окоемов кылаабынай бырааЬынан улэлии олорон, 1969
сыллаахха Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтин

118