Page 74 - Уус Алдан эмин тэрилтэлэрин сайдыытын историята

1996 сыллаахтан садалаан Доруобуйа харыстабылын минис-
тиэристибэтин “лицензирование и аккредитация” диэн ааттаах
6ypy0TYTT3H кенул ылан, “Аргыс-медстрах” уонна “Сапи-
полис-мед” кэлин холбоЬоннор “Сахамедстрах” страховкалыыр
тэрилтэлэрин кытта дуогабар туЬэрсэн улэлиир буоллулар.
Ол тумугэр Сэбиэскэй былаас сажана улуус олохтоо§о ханнык
ба§арар эмп тэрилтэтигэр босхо эмтэниэхтээх буолла§ына, аны
кеннеру кердорере даманы “Страховой медицинский полис
обязательного страхования граждан” диэн кумаа^ыта суох
буолла§ына уустугурарын ааЬан, теЬе даманы конституция^а
“Россия олохтоохторо босхо эмтэниэхтээхтэр” диэн сурулуннар,
эмин-томун иЬин уу харчынан телее диэн буолан-хаалан
туруохтарын сеп. Ити аныгы олоххо син септеех курдук эрээри
бу харчы cyogap, хамнас кэмиттэн-кэмигэр телемметугэр
тустаахха ыарахан суол. Кистэл буолбатах госудаарыстыба
доруобуйа харыстабылыгар керер уонна биэрэр харчыта
ыраа§ынан тиийбэт, оноЬуллубут анал программалар да ситэ-
хото улэлээбэттэр. Ол тумугэр ити увЬээ этиллибит эмп
улэЬиттэрэ страховкаламмыт дьону керен-истэн булуммут
харчылара бюджет таЬынан эмп тэрилтэлэрин сайдыытыгар
ананыахтаа§а оннук судургутук олоххо киирэ илик.
Ол туЬунан Алексей Аммосович маннык ахтар: “1993
сылтан са^алаан эмп тэрилтэлэрин улуус бюджетыттан убу-
лээЬин тосту уларыйда. Сылга анаан керуллубут бюджеттан
хамнаска, эмкэ, аска эрэ Yn керуллэр. Онон улэЬиттэр
хамнастара ус-туерт ый хойутуу-хойутуу теленер “ыарыыга”
кубулуйда. Эминэн уонна аЬынан балыыЬалары хааччыйыы
тэрилтэлэр нолуокка телууР иэстэрин суотугар теленер буолан
бэриллэр Yn”xaP4bI ситэри керуллубэт. Маны таЬынан 1998
сылтан са^алаан “обязательное медицинское страхование”
убэ бюджекка керуллубут харчы ситэ бэриллибэтэ^ин сабыыга
ананна”.
Бу тумугэр улуус эмин тэрилтэлэрин дьиэлэрин-уоттарын
еремуеннээЬин, кыстыкка бэлэмнэнии, араас сана, сонун
диагностика^ туттуллар тэриллэри, прибордары булуу, мас-
сыынанан хааччыйыы улам ыараан иЬэр”. “Оптимизация”,
“Реструктуризация” диэннэ оло§уран уеЬээттэн быЬаччы
ыйыы быЬыытынан 1993 сыллаахха тэннээтэххэ 1998 сылга
улуус урдунэн барыта 107 куойка — 23,8%, ол иЬиттэн
учаскуобай балыыЬалартан 70 куойка — 30%, тубдиспан-
сертан 25 куойка — 45,4%, 050 санаторийыттан 10 куойка
— 33,3% аччатылынна. 1997 сыл иккис анаарыттан са^алаан
61,5% быраастар, биэлсэрдэр, медсиэстэрэлэр штаттара
сарбылынна. Хомустаах, Хоно§ор, Бээди, УЬун Куел, Бээрийэ
74