Page 172 - Н.В.Москвитин Хаан Дьаргыстай

ЭР ДЬУРАРГ БУХАТЫЫР
(олоьгхо кылгас ис хоЬооно)

Илин халлаан Э1гээригэр олохтоох Куру© Баай Тойон, Комус
Баай Хотун кыыстарын Атгаарыма Наскылы содуруу халлаан
уладатыгар олохтоох, мечеке кемус кымньыылаах, бутэй хара
атгаах Мен'уенуктуур беде хоонньоЬо сытар. Тараах эриэн
былыттар тараадыЬан бараллар, хара эбир былыттар халлаан
устун сыылаллар.
Суон Суодалыын Мен’уенуктуур белену oxcyhyyra ын'ырар.
Ангаарыма Наскыл хоту диэки куота кетер. Кэнниттэн Ме-
нуенуктуур беде уонна Суон Суодалыын эккирэтэллэр. Yhyen
субуруЬан иЬэллэр.
Анаарыма Наскыл онус ыйыгар муораны урдунэн иЬэн,
одотун муччу уннэн кээспитэ кулум-мичил аллайбыт, кулэн-
салан ымайбыт, суугунастай долгуннаах, солко долгун суБуох-
таах уол одо уордаах муорада таас иэнинэн пас тына туЬээт,
уйдаран, устунан уста сылдьан, ураанай сымыытын сиир. Уох
ылан, харбаан бирилэтэр.
Кытыыга тахсан, баран иЬэн, хаан субай сэргэлээх, киэ1г
аарык куулэлээх тимир балада1гн'а тиийэн кэлэр. Либиэ хаан
халданын аЬан, киирэн кэлбитэ тодус саЬаан тимир килиэ киЬи,
бултаан-алтаан кэлэн. аЬыы олорор. Одо, ааспыта-аччыктаабыта
бэрт буолан: «Утуену утуенэн боруостуур киЬи буолуом, мии-
гин иит», - диэн кердеЬер. АбааЬы уола: «Утуе он оЬулла илигэ.
Бадар, хата, бэлэмэр сытыадым» диэн, себулэнэн, ии гэр-аЬатар.
Одото, улаатан, алгатын алта хонон туолар. АбааЬы уола:
«Тодус олуйа-молуйа бухагыырдары охсуЬан кыайа, ас-уел
адала бардым. Барар-кэлэр буолаайадын», - диэн, аанын батта-
тан баран, баран хаалар.
Одо аан баттыгын тоЬута анньан, улуу муора кытыыты-
нан туе ардаа баран, тимир баладан таЬыгар тиийбитэ, адатын
тодус олуйа-молуйа бухатыырдар елерен эрэллэр. Уол адабын
елерумэн диэн ааттаЬар. Кычча тыына эрэ оппут киЬини быЬа
сыЬадастаан, дьиэтигэр адалар. Адата: «Ийэн' содуруу coho
хайа урдугэр сынньанан ааЬааччы, Баран, керус. Ааккын ыйыт.
Ойоххун ыйдар. ©ллехпунэ, уггуохпун тутаар», - диир.
Одо туе содуруу суурэн куочайданан, coho хайада тиийэр.
Ийэтэ, кьпалык кыыл буолан кэлэн туЬээт, кетен aahap. Одо

170