Page 183 - Былыр этэ диэххэ

дуһаҕа түстүбүт. Киһи сөҕүөх, быстыбыт отторо бэйэ-бэйэтиттэн
куустуһан, бөртөлүөт салгыныгар төрүт хамнаан да көрбөккө на-
лыйа сытар. Миигин: «Эдэр киһи субуокканы дьиэлэригэр ил-
дьэн кэл», — диэн соруйдулар. Ойон түһээт сүүрүөх буолбутум,
окко сөрөнөн, туруйалаан, чуут охтубатым. Халыҥ бэриинэ кур-
дук диир отторо ол курдук атахтаан турар. Онтон эһиилгитигэр
биригээдэ биригэдьииринэн ананан кэлэн, бу сири-уоту бэйэ-
бинэн кээмэйдээн билбитим.
Биир саас дириэктэр дьаһалынан отчуттарга идэһэ өлөрөн
сиэтэр сорук кэллэ. Субан сүөһүлэри икки көстөөх Мааскын
уҥуор сайылатар идэлээхпит. Сылгы сибэниэлэрэ эмиэ сылгы-
ларын тас сиргэ сайылаталлар. Быстах ол-бу «бөх сылгылар» са-
таан хомуйтаран тахсыбатахтар, биир эмэ үөр таба туттарбакка
сайылыыллар. Кырдьаҕас сылгыһыт Никулин Пана этэринэн,
кыайан мииниллибэтэх, хас эмэ сылы быһа курулаабыт ат баар
үһү. Күһүн, саас хараалга киирбэт, бэрт тэһии сүөһү, хата ону
өлөрөн сиэ диэтэ. Хара ааныттан хайдах да хараалга хаайыаҥ
суоҕа, онон ытан ылыахха наада... Мин сылгыны тута сылдьар
киһи илиибин көтөхпөппүн диэн куотунна. Айыы-хара сааны
тутан көрбөтөх киһиэхэ миэхэ тиксэр чиэстэннэ. Хайыамый —
бирикээһи толордохпуна сатанар. Дьахтарын Өкүлүүнэни кытта
үс аттаах дьон бырдах саамай үгэнигэр, торуой эрдэ хаамтарыы-
быт саҕаланна. Күн ортототун эргин хата тэһии сылгыларбы-
тын харахпытыгар көрөн аһардыбыт. Үүт кэрэ, тараах туйахтаах,
бастанньаҥнара кини дэһистилэр. Ыкса киэһээҥҥэ диэри хан­
на да уопсайдаан ыттарбакка дьиэбитигэр төнүннүбүт. Арах-
сарбытыгар: «Сарсын биһиги сылдьар сирбит киэҥ, бэйэҥ эрэ
эккирэтиһэргэр тиийэҕин», — диэн ырааһынан куоттулар. Кы-
лаабынайа көрдөрдөҕүм дии диэн, Пана хата өҥө ааҕыста. Кыр-
дьаҕас бөрө тэһии сылгыттан босхолоноору оҕуруктаахтык тол-
куйдаабытыгар киирэн биэрдэҕим. Сарсыныгар хайыамый, эмиэ
кыраай эрдэ идэһэбин көрдүү аттанным. Хонуктаабыт сирдэрит-
тэн ситэр-сиппэт батыһабын. Аны сирбин бу диэн билбэппин.
Хайысхабын эрэ тутуһабын. Мохсоҕоллоох атаҕынан атын күөл-
гэ тахсаары гыммыттарын сэрэйэммин, арыый да күөйэн төт-
төрү киллэрдим. Атаҕы эргийээт сис халыҥ тумуһун быһа түһэн,
хата, Биэһилэлээх диэки түстүлэр. Дьэ эбэтэ. Арыый көнөтүк
сиэн диэки салайдым. Ити былаһын тухары идэһэ буолуохтаах
5