Page 302 - Былыр этэ диэххэ

үлэһит эмээхсиниттэн истэн ким кэлэн барбытын кэлин билбит.
Ол курдук балта аҥаардас кыһыл тылынан сүөһүтүн сааһы туора-
тар отун биир-биэс харчыта суох булунан турар.
Боччоохоон биригээдэ дьонун ыллыктаах тылынан биригэ-
дьииргэ, кэлэр-барар сопхуос салалтатыгар өрөлөспөккө тылла-
рын ылыннарар, уопсай мунньахтарга быһыта саҥартаан, өрө
баран киһиргэтэн эбэһээтэлистибэ ылыннаран үлэһит дьонноох
нэһилиэгинэн биллэллэр.
Аҕалбыт өйүөтүттэн арыылаах алаадьыны тэлгэһэтин инни-
гэр ууран Дайдытын иччилэрин айах тутта. Биир бытыылкалаах
үүтүн Эбэтигэр илдьэн өлүүлээтэ. Ол кэннэ санаата көнөн, өл
хабан биллэрик ороҥҥо бототун тэлгэнэн, ыҥыырын сыттык-
танан өттүгэстии түһэрдии сытта. Утуйбута эрэ, нухарыйбыта
эрэ. Буор сыбаҕа сууллубут истиэнэ хайаҕаһынан сааскы эргис
сылдьар сарсыардааҥҥы күн уота мүччү көтөн киирэн түөһүн
тылыгар көмүс мээчик курдук сандаара тыкта. Сэрэммиттии
сэбэргэнэттэн сэбэргэнэҕэ тырып-тарып туттан, уйалаах сыл-
гы чыычааҕа көтөн кэлэн куттаммыта биллибэт, көмүс мээчик
сардаҥа күн уотун ортотугар кэлэн олордо. Айыы чыычааҕыттан
атына таайан, түөһүгэр олорбут туһунан сүдү ыар баттык сытар
киһини бирээмэ туймаардан атын эйгэҕэ илдьэ барда.
Бүтүн биир аһаҕас эркининэн киирбэккэ, хаһааҥҥыта арыл-
ла сылдьыбыта биллибэт дар халҕаны хаахынаппытынан арыйан
үс эр-бии тэҥ уҥуохтаах оҕонньоттор киирэн кэллилэр. Кыы-
рыктыйа сатаан аастыйбыт, санныларын байааларыгар тиийэр
уһун иинэҕэс баттахтаах, сэҥийэлэригэр абына-табына уһун бы-
тык туомнаах, үйэтигэр харахтаан көрбөтөх оҕонньотторо уһун
торуоскалаах иннигэр кэлэн тохтоотулар. Киһи кутун-сүрүн
баттыыр сүдү оҕонньоттор ыар тыыннара дар халҕан хаахынаа-
бытынааҕар нүһэрдик билиннэ. Сахалыы хомуһуол сонноохтор.
Эмиэрикээнискэй куулу тэлэн ылбыт курдук ойуута — дьарҕаа-
та суох дыраап таҥас курдара хомуһуол соннорун икки өттүнэн
намылыспыт. Бирээскэлээх, сахалыы билэлээх саары тумустаах
этэрбэстээхтэр. Үһүөн үс илии курдук халыҥнаах саһара хараар-
быт, биригэдьиир таабыл оҥорор сурунаалын саҕа обургу кини-
гэлээхтэр. Уҥуоҕа суох тылларынан саҥаран ньулугураппыттарын
хайа тылынан саҥаралларын быһаарбата. Тохтуу түспүттэригэр,
аҕа саастаахтара быһыылаах, ортоку турааччылара, аҕабыыт ма-
124