Page 306 - Былыр этэ диэххэ

уунан ыстарбыттыы иэнэ кэдэҥнээбит. Аньыырҕаан, куттанан
күөлүн илин баһыгар кырыыга биир орто чиргэл тиит лабаатыгар
таһааран ыйаабыт. Эн иннигин ылбатах бэлиэм үйэ-саас тухары
тур диэн алҕаммыта, кырдьык, соторутааҕыга диэри турар этэ.
Боччоохоон, көр, оннук улуу тыл уустаах дьон удьуордара.
Олох олордоххо үс сыл — үс хонук. Олус да түргэнник ааһар
эбит. Били ура улаатан, ас кутан, сүрэҕин кытта баттыыр буолла.
Чахчы ааспат ыарыы олорбутун эрдэттэн быраастарга көрдөрбөк-
кө олохсуппутум өлөрөр уһукка тиэртэҕэ диэн, курус санаалар
кууспуттара ыраатта. Өлүүттэн куоппут суох. Туох аньыым-харам
иһин олохпун ситэ оҥоһуннарбакка илдьэ бараары илэ бааччы
көстүбүттэрэй. Кылы кырбаабыт курдук сыры-сыллатааҕы биэс
оҕотун ити быһах угун саҕа кыра дьахтарга сүктэрэн хаалларыах
бэйэтэ буолаахтаатаҕа. Саатар ийэлэригэр илии-атах буолар саас-
тарыгар тиэрдибэккэ ыксаттахтара. Сир-халлаан икки ардыгар
хаалар дьон буолбатахтар. Төгүрүччү аймах — көрөө-истээ инилэр.
Дьылҕа-хаан ыйааҕыттан куоппаккын. Суруллубут уураахпын
ааҕан барбыт кэмнэрэ кэллэҕэ диэн икки хараҕын көмүскэтин
уута кыайтарбакка сыттыкка таммалаата. Өлбөөдүйэ өһөн сытар
киһи төбөтүгэр араас санаа киирэн тахсар үүт көрдөөн иэрэгэй
курдук эргийдэ. Өр барбат өлүгүрдэр укуолга өстөннөр да хаа-
лааччылары харыһыйбыт санаатыгар харбыалаһа сытаахтаатаҕа.
Кыахтаах эрдэхпинэ дайдыбар баран үөрэхтэригэр үөрэнэн, үйэ-
бин саатар аны үс сыл уһаталларыгар көрдөспөккөбүн ньии.
Онуоха диэри оҕолорум барахсаттар борбуйдарын көтөҕө сыһыа
этилэр диэн айыыттан, таҥараттан санаа ситиминэн көрдөһөрө
улаатта да кытаанах ыарыы кими да дьиэк киллэрэн аһыммат
эбит. Айылҕа уһуктан, тыынар тыыннаах барыта күн уотугар тар-
дыстарын саҕана олохтон туоруур баар эбит — абата. Быйыл саас
хаһааҥҥытааҕар да эрдэлээтэ. Никулин — «Ыттаах Гаанньа» дьо-
роҥ устуна ааһар айан суолун уутуттан икки куһу бултаан ыал-
дьа сытар киһиэхэ мииннииллэригэр аҕалбытын көрдөххө, дойду
сиригэр эрэ кэлэр, чыркымай саҕа хаккырыал диэн кустара эбит.
Бу диэки сэдэхтик көстөрүн иһин «ойун куһа» диэн ааттыыл-
лар. Буолар да эбит. Бүгүн Дьөгүөрэйэп күнэ. Боччоохоон күөх
окко түспүт күнэ. Кэриэлитэн ыарыһах кус мииниттэн балай эмэ
истэ. Чэпчэкилэннэ. Сыттыгынан өйөтөн олорон тааска сирэ-
йин суунаары, уу күлүгэр оҕонньотторо көстүбүтүгэр тааһы киэр
128