Page 107 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

тиийбэтэх ыраах сирдэригэр сылдьыталыаза уонна хайаан дазаны икки дьахтары бу-
луор. Базар, кинилэр олус эдэр, кырабыабай дазаны буолбатыннар, базар, бекчегер
дазаны буоллуннар. Ол гынан баран, хайаан даманы икки дьахтары булуоза. Ыкилак
уонна Ланьгук улаата тубуехтэригэрдиэри Наукун икки ойохторуттан иккиэннэриттэн
хас дазаны уолаттарданыаза. Хасдазаны! Кевонголар азаларын уубун силибэ-мутуга
дирикник, киэкник тэнийиэзэ.
Дьэ, ол ибин Касказик уон икки сыл анараа ертугэр кыра уолун А-воларга ил-
дьэ сылдьыбыта. Оччолорго кинилэр озолору атахтарын сыгынньахтаан баран чыыр
отунан холбуу баайбыттара. Дьэ, кинилэр ити аата Ыкилактаах Ланьгугу холботолоо-
буттара. Бу кэнниттэн Ланьгук Кевонг аза уубун, Ыкилак анала буолбута.
Касказик бэйэтин былаанын бэрт дьаныардаахтык олоххо киллэрэ сатаабыта.
Кубун сатыы сылдьыталаан баран, дьиэтигэр убуннук олорботозо. Кэргэнин уонна
озолорун эмиэ бэйэлэрин эрэ хааллартаан, ыттарын келунэн тубулгэттэн тубулгэзэ
ыстаннарбыта. Онтон хаар халыкаабытын эрэ кэннэ эргиллибитэ.
Убун айантан сэниэтэ-сылбата эстибит Касказик кэргэнэ саката суох ыйытардыы
керуутугэр буруйдаах киби курдук туттубута. Бутугэккэ маннык бэйэтэ санаабытынан
сылдьар, нубэр киби сылайан-элэйэн киби абыныах курдук буолуталыыра. Талгук ки-
ниттэн тугу да ыйыталаспатаза. Нивх дьахталлара хайдах саката суох абыналларын
курдук, кэргэнин бэркэ абына санаабыта.
Касказик, итинник ыраах сирдэринэн айаннаан сылдьан, эстии-быстыы кини эрэ
азатын уубугар суобаабатазын ейдеебутэ. Сорох сирдэргэ оннук аза уубугар азыйах
сыллаазыта суурбэччэ этилэр, оттон билигин сэттэ эрэ буолан хааллылар диэн кэп-
сииллэрэ. Нивхэлэр елен бутэн эрэллэр диэн санааттан Касказик олус саллыбыта.
Кинилэр, кетердер айылза уларыйыытын сэрэйэллэрин курдук, алдьархай ыган
ибэрин ейдееннер, бэйэлэрэ билэллэринэн кемускэнэргэ соруналлара. Кыыс
тереете дазаны сонно тута чныр-юпт угэбин толороллоро, оттон сорохтор иккилии
онноозор устуу ойохтоох буолаллара. Ол гынан баран, итини халык аза уубун дьоно
кыайар кыахтаахтара. Билигин дьахтарга элбэх сулууну кердууллэр. Халык аза ууба
эрэ элбэзи мунньар кыахтаах. Касказик кыракый аза уубун кибитэ буоларын истээт,
кинини кытта кэпсэппэт дазаны буолан хаалаллара, ким дьадакы кутуеттэниэзин
базарыазай?
Кырдьазас Кевонг былаана, дьэ, итинник хомолтолоохтук тохтубута. Туерт сыл
анараа ертугэр Ланьгук озолонор сааба чугабаабыт суразын истэн, эмээхсинигэр
«ыраах туоназа балыктыы бардым» диэн баран, бэйэтэ А-воларга ыстаннарбыта.
Кырдьазастар убуннук кэпсэппиттэрэ. Ол кэпсэтии хас биирдии тылын биликкэ диэри
Касказик чуолкайдык ейдуу сылдьар. Кини ааттабардыы: «Нгафкк, чныр-юпт угэбин
мин сутэрбитим, онон мин кинини кэбиэхтээхпин. Кыыскын миэхэ азал, кини Наукун
0Й030 буолуоза», — диэбитэ. Эмрайн сэрэхэдийбиттик: «Ытык итэзэл кэбиллибитин
ким ханна кербутэй? — диэбитэ. Онуоха Касказик суем туспут куолабынан, ол эрээри
итэзэтиилээхтик: «Ити мин сордоох-мукнаах азам ууба тургэнник субуезэр турары-
гар наадалаах», — диэбитэ. Эмрайн куттаммыттыы уонна бэйэтигэр эрэммэт киби-
лии: «Базар, Курнг кыыбырыаза», — диэбитэ. Касказик эмиэ ааттабардыы: «Курнг мин
азам уубун харыстаабатаза. Тебелеех кыбалзаны кербуппут буолуой! Билигин кини
бибигини абыныах тустаах», — диэбитэ. Эмрайн эмиэ куттаммыттыы, ол гынан ба­
ран, бу сырыыга букатыннаахтык: «Суох! Мин Курнгы кыыбырдыахпын базарбаппын!
Мин азам уубугар эмиэ эбиги хара соргут тубулууругэр базаразын дуо?» — диэбитэ.
Касказик дьиэтигэр суем тубэн, харыс намтаан эргиллибитэ. Дьонноро балык тах-
103