Page 113 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар
P. 113

Тайзаза  хабыытаспаттар,  сибигинэбэн  кэпсэтэллэр.  Тайза  —  кыыл-суел  уонна  араас
        иччи дойдута.
           — Э! Таас дьулэй буоллун дуо?
           Киниэхэ туох диэн  хардарыаххыный?  ©скетун Ланьгуктан  атын  кыыс убайа  эбитэ
        буоллар,  ыт сирэйин харахха уоптарыллыах эта.  Мобуоратын  кеннеруллуех этэ.
           —  Туоруур  сеп  буолла,  —  диэтэ  Хиркун  эйэ-дэмнээх  саката.  Маары  хайыы-уйэ
        aaha охсубуттар. Ыкилак тохтоото. Тыын быбазабынан тыынар,  келебунун соттор.
           Хиркун тебетун  кэ5ис гынан хайа диэки  барары  кердерер уонна бэйэтэ бастыыр.
        Бултаан-балыктаан  ойозун  тото-хана  абатар  эрэ  киби  учугэй  эр  кибинэн  аатырбат.
        Туохтан да5аны  куттаммат, эрдээх сурэхтээх киби дьикнээх эр киби дэнэр.
           Ыкилак  отоннуу  даманы  сылдьан,  горбуша  балык  тахсар  да  кэмигэр  эбэлэри
        угустук керсееччу. Тайза С050ТОХ,  уруйэлэр эмиэ созотохтор. Ханан дабаны  туорабан
        аабыспаккын.
           ...Ол  кун  Касказик  балыктыы  сылдьыбыта.  Оттон  Талгук уонна  озолор  хайа  сирэ-
        йинээзи  сэндэкэ  ойуурга  отоннуу  тахсыбыттара.  Ыкилак  отону  батыбан  дьонуттан
        тэйдэр тэйэн  барбыта.  Кини  отон  угуттан  отон  угугар,  ыраабыйаттан  ыраабыйаза —
        учугэйдик буспут беден- отонноох сиргэ — кестер кебен  испитэ.
           Сыалаах  мае  белкейун  быыбыттан  туу  мээчик  курдук  эбэ  030Т0  текунуйэн  тах-
        сыбыта.  Ыкилак суурэн тиийэн  имэрийээри  гыммыта. Онуоха биирдэстэрэ ырдьыгы-
        наан тиибин килэнтнэппитэ уонна сытыы тыкырахтарынан 050 илиитин хайа тарпыта.
        Уол онтун уксээри ийэтин диэки суурбутэ. Эбэ озото кини кэнниттэн бэйбэнэлэспитэ.
        Эбэ 050Т0 текунуйэрин, суурэн  кыкыбахтыырын керен  киби  кулуех курдуга.
           Сонно тута суду улахан, хайа саза бэйэлээх тыбы эбэ баар буола туспутэ. Уордайан,
        харахтара  кылахачыйан,  уолга  ыстаммыта.  Ситэн  кэлэн,  тымныы,  хатыылаах  мунну-
        нан озону тукнэри анньан кэбиспитэ. Ыкилак ытаа да ытаа буолбута. Ону истэн, ийэтэ
        суурэн кэлбитэ. Тыбы эбэ буоллазына озотун илдьэ ойуурга куоппута. Талгук куттанан
        сакатыттан маппыт этэ. Уолун харбаан ылаат, тубулгэтин диэки куоппута. Озотун аза-
        лан  келуур  ыттарын  ортотугар  олордон  кэбибээт,  теттеру  ойбута.  Теннен  кэлбитэ,
        кыысчаана  тугу  эрэ  ыллыы-ыллыы  отоннуу  сылдьара.  Иньгит  ойуурга  буолбут  ити
        тубэлтэ тубунан тугу да билбэккэ хаалбыта.  Касказикка эмиэ эппэтэхтэрэ.
           Ол да кэнниттэн эбэни кытта элбэхтик керсубутэ. Мэлдьитин хайалара эмэ суолтан
        туораан  биэрэрэ.  Ол  уксугэр  Ыкилак  этэ.  Тайза  киэк,  баай — бары  дазаны  батыбан
        сылдьар кыахтаахтар.
           Оттон бугун  Ыкилак туораан биэрэр санаата суох баран ибэр. Кевонголар уоллара
        ойуурга  абыыра  суозуттан  тахсар  буолбатаза.  Ампаардарыгар  астара  элбэх:  Каска­
        зик  уонна  Наукун,  Ыкилак  уонна  Талгук  сайыны  быба  элбэзи  хабааммыттара.  Ыки­
        лак  кыкаттарын  санааларын  толоруохтааза.  Арзахтаах  эбэ  Кевонголары  абыннын,
        арзазыттан тахсан  куоппатын. Арзах ичигэс, сыт ээ, утуй...
          Хонуу  ыарза  уол  холто  буолбут  сазынньазын  хайыта  тыытар,  атазар  эриллэр,
        сирэйин-харазын быбыта сынньар. Ыкилак сылайда. Ахмалкалар дазаны эмиэ сылай-
        дылар.  Лидяйн  базас  адьас  эбиннэ.  Ыкилак  белкей  ыарзалары  уонна  туора-маары
        туспут мастары  тумнан  ааба  сатыыр. Такнары  сабырыйан  туспут лабаалары  алзаска
        дазаны таарыйдаххына, урдугэр кемнех саба тубуезэ. Хаар сонук сазатынан  киирэн
        ирэн  эрэйдиэзэ.  Такастара  улам  сытыйан,  ыараан  барда.  Сатаатар  хаппыт  мутукка
        сазынньазын хайа тарта.
           Ыкилак  абаккатыгар  ахмалкалары  ибигэр  уехсэ  истэ,  таска  инньэ  гынар  сатам-
        мат — угэс быбыытынан  кинилэр азаларын уубун барыларын  ытыктаныллыах тустаах.
          Азата  кэпеэтиини  бэркэ  сазалаабыта.  Кини  этэрин  истэн  баран,  Эмрайн  озон-
                                                                                   109
   108   109   110   111   112   113   114   115   116   117   118