Page 115 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

Эмрайн. — Кубун мин улахан уолум мантан ыраах туккэтэх ойуурга учугэй ончэбуу-
лаах дьиэни булбут эта. Apaaha, хабаайын мээнэ5э оннук тэриммэтэх буолуохтаах.
Араас иччилэри кытта кэпсэтэр киби ыйыталас эра, ол дьиэ5э хабаайын билигин баар
дуу, суох дуу?
Ытык кырдьа5ас ынырыыта киниэхэ тугунан эргийэн тахсыазын билбэккэ олорбут
ойуун сонно тута уларыйа туспутэ уонна чэпчээбиттии yoha тыыммыта.
— Ытыктабыллаах aga уубум муударай уонна бо^е-таба силибэ буолбут ытык
кырдьабаИа! — диэбитэ кини туга-ханныга биллибэттик, — Миигин иччилэри кытта
кэпсэт дииргэр эйигин туох кубэйбитин сэрэйэбин. Сарсын сарсыарда кун кылбайа
тахсыыта эмэгэттэрим кэлиэхтээхтэр. Онно кинилэр туту дииллэрин ыйыталабыа^ым.
Ойуун аргыый айгыстан туран бэргэбэтин катан, сита сиэбэтэх дьуухалатын халаа-
тын тэллэрр хабыйа сотой ылаат, кехсун этитэ-этитэ тахсар аан диэки дьулуспута.
Эмрайн ыалдьытын атаара табырдьа тахсыспыта...
— Бу сырыыга мин илдьиэ^им, — диэбитэ аргыый абай Хиркун.
...Булчуттар харахтан суппуттэригэр Ланьгук учугэйкээн гына тигиллибит эр киби
сабыс-сака этэрбэбин хостоон табааран иэдэбигэр сыбыары туттубута уонна ойуу-
тун-бичигин одууласпыта. Онно кини санаатыгар ойуута-бичигэ киби дуу, кыыл-суел
дуу сирэйин курдук хамсаан-имсээн кэлбитэ. Ланьгук: «Кинини абын-харыбый. Сор-
гулаахтык сылдьан кэллин!..» — диэн аргыый а^ай эппитэ.
Кыбынтты халлаантта устар былыттар быыстарыгар кун кудэриктийэн костере. Кун
уота сылыппат эта. Кеннеру сырдатара эра. Ол сырдык хайдах эра сиппэрэт-гэ ин-
ЧЭ5ЭЙ хаар тубэр туналын санатара. Ойуур биир кэм боруорсуйан кестере. Сабарай
лабаалаах бедек-садак тииттэр тыаба-ууба суох суодабан тураллара. Айыл^а онноо-
5ор ити улугэрдээх мастар кыбыкка бас бэринэллэрин курдук окорбут. Кибини саба
баттыах айылаах чуумпу. Туох эмэ кыптый кынаттаах кынатын тыаба даманы ибил-
либэт. Арай бэйэк тыынык сурдьугунуурун, cypagHK бутэкитик тэбэн битигириирин
истэ^ин.
Хиркун хаар буруйбут накнархай хатыггын эргийээт, тохтообута. Тыал сууллар-
быт суду улахан тиитин сытына^ын ер одууласпыта. Мае хайа сирэйигэр туора тубэн
адаарыйан сытара. Кини иирбэ-таарба суон силистэрэ туеруллубут сиригэр бытархай
таастар кырылабан кестеллере. Адаарыспыт силистэр онон-манан тырыта-хайыта
баран тырыыггкаламмыт этилэр. Ханнык эра бэрт куустээх харамай манна улэлээ-
бит-хамнаабыт сибикитэ баара.
Хиркун казне гыммыта. Ыкилак уонна Лидяйн барка сэрэнэн, олук олуктарыгар ук-
тэнэн чугабаабыттара. Хиркун инньэ-манньа гынык диэн тугу даманы субэлээбэтэ5э.
Булчут барытын бэйэтэ билиэх тустаах. Ханнык эра биллэр-биллибэт бэлиэлэринэн
чинчилээн Ыкилак хаар анныгар, силис туеруллубут тердунэн хайа^ас баарын сарай-
бита. Ону табынан тиит силистэрэ кырыаран сэбириспиттэрин бэлиэтии кербутэ.
Хиркун этиитинэн булчуттар киби кыбал5ата суох кэпсэтэр сиригэр тэйиччи бар-
быттара. Ыкилакка уонна Лидяйнка тугу гыныахтаахтарын этитэлээбитэ. Ыкилак ими-
гэс мабынан apgax буетун теле анньан кинини убугуннарыах тустаа^а. Кини кыыбы-
ран арбахтан сулбу ойон табыста^ына, иккиэн тэккэ уьгуугэ тубэрэн ылыахтаахтара.
Ыкилак уун-утары туебугэр, Лидяйн ойо^обуттан агдатыгар анньыахтаахтара. Оттон
Хиркун ыксал буолар тугэнигэр кемелебердуу ар^ах кэннигэр туруохтааба. Кини,
уолаттар бэйэлэрэ кыайыа суох буоллахтарына эра, кемелебуезэ.
Ыкилак кебус-кене харас мабы тыаба суох быбан а5алан мутугун суллаабыта.
Онтон ука илиитигэр били мабын, хакабыгар укуутун туппутунан, хас биирдии хаа-
111