Page 263 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар
P. 263
Ohox куугунуур. Кыымнар, турбаттан ере yhyypap телену кытта куерэйээт, кулум
гына-гына умуллан, окко, балаакка тэллэрр тубэллэр...
Нус-бааччы сыппыт Кенграй тугу эрэ сибикилээн олоро тустэ. Убуктаах тебелеех
кулгаахтара чербекелестулэр. Ыт хантаарыкнаан, сыт ылан тыастаахтык муннунан
салгыны э5эрийбэхтээтэ. Пларгун тута ейдеете: туох эрэ отууга чугабаатар диэн.
Куйахата куурдэ, иэнэ кэдэкнээтэ. Арай эбэ кэллин? Буолаары буолан, хаамаайы эбэ?
Apaaha, хоргуйан, кикэ холлубут базайы эт сытын ылан истэр. Эмиэ Т050 да ыбаары-
ламмыппыт буолуой, сыта аар тайзаны биир гына тар5аннар.
Арай, С050ТОХ буолбатах буоллун? Иккиэ-yhye буоллуннар? Тулатын екенеет,
Пларгун саатын ылла, салыбырас буолбут илиитинэн, буулдьалаах ботуруону угун-
на. Саатын ытардыы бэлэмнэнэн санныгар тирии тутта. Саатын ыйаабына илиитигэр
биллибэтэ. Онно эрэ биирдэ эдэр булчут саа хайдах курдугун, эрэлэ суо$ун ейдеете.
Эмискэ ким эрэ туескэ саайбытын курдук буолла. Пларгун ука диэки талахтар
быыстарын сирийэн кере турбут бэйэтэ чинэрис гынна. Туох да баара биллибэт... э-э,
сурэр куускэ мерл гыммыт эбит. Оо, тэбэрэ сурукэтин!
Кенграй ойон тураат, ибириккэ ыстанан истэбинэ, Пларгун кинини тохтотто:
— Тохтоо!
Ыт салгын охсор сирин диэки ыстаммыт эбит. Ол аата, кинилэр сыттарын кыыл
ылыан себе суох... Ол эрээри уолуйбут кибини арай ойуур сартыттан чукнуур буол
луннар.
Кенграй, теле тубэн, ойуурга ыстанна. Кыл тугэнин ибигэр ойуур барчаланна, ким
эрэ биир охсуунан кураанах мутуктары солуурун курдук. Мастар быыстарынан туох
эрэ боронг дьубуннээх кулукучуйдэ — оо, быыбанныбыт, муостар куерэкэлээтилэр!
Табалар! Уолчаан уеруутуттэн ере тыынна. Мунаахсыйбыта, ону кытта куттаммыта
аабан хаалла. Пларгун мук кыраайынан Кенграй кэнниттэн ыстанна.
Табалар — дьэ, бэрт эбит! Табаларынан булт сезонун арыйыыбыбын! Сезону эрэ
буолуо дуо? Итинник кэрэ булдунан булчут — туулээхсит буолар суолун сабалыаза!..
Кини, иннин хоту мабы-оту арааран кербекке, мэнээк тубунэн кэбистэ, илиитин,
сирэйин-хара5ын окко-маска хайыта-сиритэ тартара-тартара, ыстанан истэ. Икнэн
охто-охто, ону ол диэбэккэ, дьулуспутун кубулуппата. Уеруутуттэн атаьа сири билбэт,
кетен ибэргэ дылыта. Бу тугуй: булт имэкэ дуу? Эдэр булчут абара улубуйуутэ дуу?
Эбэтэр булду эккирэтэр ебугэтин угэбэ убуктубута дуу?..
Тыына хаайтаран, тымныы салгыны дирикник Э5ирийэ-Э5ирийэ суурэн испитэ.
Туох эрэ кестубэт истиэнэр кэтиллэ туспуттуу, хорус гыммыта. Уу чуумпу, ибиллээбит
курдук. Табалар ханна баран хааллылар? Кенграй ханнаный?
— Кен... Ке... — Саката ибиттэн тахсыбат. Онтон кэмниэ-кэнэрс хардьыгынас
хабыы буолбакка, ынчык теле биэрэн та5ыста:
— Кен-гра-а-ай-и-ин.
Тук тыа5а собус-созотох туран хаалбыппын диэн санаа охсуллан ааста... Пларгун
атазын субуехтэрэ эмиэ босхо бардылар. Сыгынахтары, белкей талахтары одууласта,
олорго туох эрэ булгуччу сабан сытарын курдук... Пларгун кэлин ейдеебутэ: С050-
тобуттан куттанар эбит. Да, да, ойууруттан да куттанар!..
— Кенграй!..
Ытым ханна барда? Кыыллар хайа уедэккэ тустулэр?
Ол мукураат кэнниттэн кыыл дуу, кетер дуу кетен да кэлбэт. Туох кыыл? Ханнык?
Дьалты хаамта. Бай, ити туох кыылый?.. Ол суедэкниир кулуктээх. Ойоору окостор
быбыылаах... Бэйэтэ дьаадьыйа хаамар, онтон хараза кулуктэн арахсыбат. Пларгун
259

