Page 292 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

себуй? Ньолбубах, тэккэ уктээн хаампыт суол. Ол аата этэрбэстээх киби барбыт. Не-
хан учаастагар тиийбитэ буолуо дуо?
Маас курдугунан эмиэ киби суолугар киирдэ. Пларгун болбомтолоохтук чинчийэн
керде. Киис суолун батыспыт. «Хайа, бэйэм суолум эбит дии», — сурэзэ тымныйа
тустэ. — Муммутум буолуо дуо?!!» Тебетугэр араас санаалар киирдилэр. «Хайдах
буолабын? Хайдах буолабын? Хайдах буолабын?» «Ээ, муммуккун, муммуккун», —
диир курдуга ким эрэ сэтэрээбит куолаба.
Пларгун халлааны одууласта. Биир так халык былыттарынан буруллэн турар, ол
аата кун-дьыл уларыйыа суох. Ити учугэй. Арааба, туораабыт сириттэн макнайгы
суолун такнары баттазына сатаныыбы... Пларгун уутээниттэн тебе ыраах тиийбитэ
биллибэт. Ханнык да тубэлтэтигэр туораабыт суолуттан арыый чугас буолуохтаах.
«Харакара илигинэ, уутээммэр тиийэр инибин», — дии санаабыта кини. Ити курдук
быбаарынна. Киэк-киэкник хардыылаан, тиэтэйэ-саарайа хаама турда.
Хакас диэки ыраах, белкей харыйалардаах урдук булгунньах кебуннэ. Булчут са-
наатыгар итини кини урут кербут курдук. Мантан уутээккэ диэри чаас кэрикэ хаа-
мабын. Оттон быбалаатахха? Атахтара сылайан, арыый собуллан ибэллэр эбээт. Ол
эрээри суолуттан туоруон бабарбата^а. Уол суолбуттан туораатахпына, xapaKaga ик-
кистээн булуом суо^а диэн куттанара. Оччо^о табырдьа хонорго тиийиллиэхтээзэ.
Халлаан харакаран испитэ. Суолтан туораан, булгунньабы быба тубуех ба5айы
ДУУ?
Аппаларга сибиэбэй хаары халыкнык типпит. Ата$а сотору-сотору хаарга батыл-
лар. Тэк, кытаанах сиринэн хаамарга олус табыгастаах, сымна^ас этэрбэбэ ол-бу кы-
рыылаахтан тубалаабат этэ, убуктаах мутукка эбэтэр тааска уктээтэ5инэ, атаза абый-
бахтыыра.
Пларгун булгунньахха тахсарыгар халлаакка сулустар чыпчылакнаспыттара.
Умуллан эрэр сабар^а сырдыгар куччаан, имик-самык кестеллере. Булчут булгунньах
урдуттэн тула керуммутэ. Харах ыларын тухары тай^а. Ара^ас кулугунэн сабыллыбыт,
устата-туората биллибэт таЙ5а.
Уутээнэ ханан баар буолуой? Кини тыа урдунэн кыкастаба сатаабыта да, ойууртан
ураты туох да кестубэт. Уол дьигибийэ туспутэ. Суолугар теннен туба суох, баран ис-
ТЭ5ИНЭ, харакарыа^а, 044050...
Тургэнник туунун туоруур кутааны отторго, мабы хомуба охсуохха наада.
Пларгун тиэтэйбитэ. Ол гынан баран, буур^а охторбут мастара ебеебут курдук
олус бедекнер этэ, кутааны хайдах да сатаан оттуо суоххун. Пларгун рюкзагыттан
кыракый чохороонун ылан, мае мутуктарын охсуолаабыта.
Хаппыт мутуктар тимир курдук кытаанахтар, оттон чохорооно олус кыра, муту-
гу хоппот. Маннык сугэ тай^аны да кербетех, дьикнээх кутааны да оттубатах куорат
быстах булчуттарыгар тубалыа эбитэ буолуо...
Чохорооно, мутукка о^устахха, ыстаал курубунаттан тэйэр курдуга, илиитин
ыарыылаахтык доргутара. Пларгун кутаа отторугар мутугу бэртэрэйинэн кэрдиммитэ.
Кини охто сытар суп-суон харыйа сытына^ын анныгар атабынан хаары ыраастаан
оттор мабы уурталаабыта. Быбавынан чыыппааны тыырбыта, пихтаны чараастык
кыспыта. Пихта тииттээбэр а^ыйах итиини биэрэр, ол гынан баран, кулубурэччи ума-
йар. Сымалалаах пихтаны, хатык хатырыгын курдук, таЙ5Э5а уот ыларга тубаналлар.
Испиискэ кыракый телене тууруллубут кыспаны кулубурэппитэ, тырыыккалары
хабан ылбыта уонна, xapaga суох киби тарбахтарынан туппахтыырын курдук, бигээн
кереет, куедьуйбутунэн барбыта. Уот сотору туора-маары ууруллубут хаппыт мабы
Togo салаан, табыр5ыы-табыр5ыы, умайан куудэпчилэммитэ.
288