Page 296 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

Онтон Пларгун хабан эрэ кербут улахан хара массыыналарыгар маарынныыр
былыттар адаарыспыттара. Ыарахан таба^астаах самосвал былыттар кэлэннэр тайза
урдугэр бокуойа суох суекэммитинэн барбыттара.
Халлаан кеммутун кэннэ, Пларгун хайыбарын кэппитэ. Чэпчэки, улгум «келе» сыа
хаар устун биллибэккэ сыыйыллыбыта.
Кини Кенграйы илдьэ барбыта. Ус нэдиэлэ устатыгар ыт баастара оспута, онон тай-
5a&a уеруунэн ыстаммыта.
Пларгун рюкзагын толору мэкиэ буолар кыыл этин хаалаабыта. Илиитигэр саатын
туппута. Тайах мабы ылбатаза. Пларгун хайыбарынан учугэйдик хаамар, оттон сыыр-
га хайыбара тас буруелээх буолан тоттеру халыйбат. Онон тайах олох да наадата суох.
Булчут урэ5и ере тутуспута, кытыыта хойуу харыйаларынан буруллубут макнай-
гы аппаза тиийбитэ, уруйэ устун тердугэр диэри хаампыта. Anna терде киэкэ суо5а.
Манна ует талах, хатык, ольха ууммуттэр эта. Anna уебээ ерте кырыылана синньиирэ.
Бу олус кэрэ кестуулээх бэртээхэй сир эта: аппалар быардара тэккэ харыйаларынан
буруллэн турара. Пларгун ойуур ибигэр икки хардарыта аабыспыт суолу булбута уон-
на онно мэкиэ бырахпыта.
Сибиэбэй суол а^ыйах эта. Ол эрээри иккис м э к и э б э кэлиэхтээх, ол ибин булчут эти
бытархай сирдэргэ: суулбут сыыр быарыгар, сыгынахтар тастарыгар, ойуур сыбары-
гар — быразаттаабыта. Мэкиэ хааллартаабыт сирин табыгар маска бэлиэ охсубута.
Сотору аппа урдугэ суох сэндэлэс тиит ойуурга тиийэн икнибитэ. Кенграй, макнай
чугабынан сылдьан, эргэ суоллары сытыр5алыыра, онтон эмискэ иннин диэки ойбу-
та — кэнниттэн хаар эрэ бур^айан хаалбыта.
Киис! Киис! Дьэ, ини, оттон! Булчут сырыынньа сыыр устун ойуур ибинэн тэбим-
митэ. Кини хаары чикэтээри сотору-сотору биир сиргэ тэпсэкниирэ уонна туут ха­
йыбара табыгастык окобуллубутуттан уерэрэ: туруору да тахсыыларга туута теттеру
халыйбат этэ, онон сыырга дьулур5атык тахсан испитэ. Кини атабын да аннын, тула
ертун да керуммэккэ эрэ дабайа турбута. Кунду туулээх кыылы ыта ситиэхтээзин, оч­
ного маска тахсар эрэ кыахтаабын кини билэрэ. Маска олорор кыыл ханна да куоп-
пат. Абазастыы хааман, олох чугас киириэххэ сеп. Хайдах туттарын-хаптарын да кере
тубуеххэ син.
Пларгун ыт уруутун истэ сатыы-сатыы суурбутэ. Тургэнник сыыр урдугэр тахса
охсуохха наада. Уебэ тахсыахча буолан ибэн, сыгынах мутугуттан икнэн, будуруйэн,
тэмтээкэйдээт, тас иэнинэн барбыта.
Хайыбардара, теттеру халыйан, хаарга дирикник батары туспуттэрэ.
Пларгун сымна^ас халык хаар урдугэр тиэрэ тубэн сыппыта. Атахтарын ере
кетезееру гыммыта, хамсаппат гына хам ылан сытара: хайыбардара хаарга кытаа-
нахтык супту киирбиттэр этэ. То50но5унан тирэниэх буолбута, хаар ебеебут курдук
дьеле барбыта, илиитэ аллара ньимис гыммыта. Илиитин кемелебуннэрбэккэ оло-
руо^ун такаба уонна ыарахан рюкзага мэбэйдииллэрэ. Рюкзагы уста охсуохха наада.
Ука-хакас иэркнээн, илиитин бэрт эрэйинэн сугэбэриттэн сулбуруппута. Таба^абыт-
тан босхолонон баран, эмиэ тура сатаабыта. Тыылынна5ын ахсын хаар аллара суул-
лан ибэрэ. Эдэр булчут ити курдук дирик хаарга кехсунэн дьеле тубэн сыппыта. «Хаар
хоруоп», — дии санаат, Пларгун дьигибийэ туспутэ. Ыксаабыт, куттаммыт хабыы тай-
ga^a сатараабыта.
Онтон кини Кенграй урэрин истибитэ. Абарбыт, хабыаласпыт уруу. Тииккэ табаар-
быт быбыылаах. Ханна да ыыппат гына.
— Кен-гра-а-а-ай!
Кенграй бэрт ыраах ыкырардыы урэр. Дорбооно тиит мастарга кэлэн охсуллар.
292