Page 302 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

Абыйах мунуутэнэн Нехан ол кибини умнубута. Акарынан тобуктаан туран,
такабынан эриллибит илиитинэн сыпсыны ohoxxo аспыта, илиитин иннин диэки
уунан, бэйэтэ неруйэн, киби тулуйбат итиититтэн сирэйин хакас тобонобунан хах-
халанан кытара сытар чохтору сиргэ тубэримээри хайыталаабыта, онтон баакканы
табааран халыып урдугэр сэрэнэн икнэрбитэ уонна толору сибиниэби куппута. Не­
хан сунньуебу кутан окороро. Ыарахан сунньуебу. Кини сыгынньах санныгар телен
сырдыга кулумнуурэ. Итииргээн дыгдайбыт сирэйиттэн, уот теленуттэн уонна хамса-
нарыттан моонньунан келебунэ суурэрэ, дьубунэ кестубэт буола киртийбит кирдээх
маайкатыгар икэрэ.
Бэйэтэ да билбэтинэн, Нехан сибилигин ейуттэн ырыатын матыыбын кикинэйэрэ.
Кэнники куннэргэ булчут санаата кенен сылдьар. Онтуката манных: эссе хаар тубуен
иннинэ мэкиэни булбут киистэр учаастагыттан барбатахтара, онон кун ахсын туох
эмэ тубэбэр — киис эбэтэр кырынаас, быыдара эбэтэр сабыл.
Булда табыллыбытыттан олус уерэрэ. Онтон эрэ дуо? Табыллыы диэн тугуй? Чэ, ким
этиэй, табыллыы диэн тугун? Ылан керуебук, балыксыт, миин бубарыныан бабаран,
балык халык уеругэр тубэстин, эбэтэр кемубу кердееччу бырабыллыбыт учаастактан
сымара кемубу буллун... Этиэр: табылынным диэн... Нехан сонньуйбута. Бу табыллыы
буолбатах — албас дьол. Албас дьолу кебутумуеххэ наада, туе бэйэ илиитинэн око-
руохха! Бэйэ илиитинэн! Бэйэкдьылбабар бэйэк хабаайын буолуохтааххын.
Мымга ээгэтиттэн тэйэн, кини муора кытыытыгар балыксыттарга тиийбитэ. Сон­
но тута харабар бырабыллыбыта: утуе санаалаах дьон кенелере бэрдиттэн билигин
дабаны уустуга суох олохторун сатаан тэринэ иликтэрэ. Балыктыыр артыалларга хол-
бобон, муора кытыытынаабы нивхэлэр туулээби бултаабат буолбуттар. Угустэр, ор-
дук эдэр ерте, булчут ебугэлэрэ муспут идэлэрин сутэрбиттэр. Дьикти дьон: кыбын-
нары-сайыннары мукханан кураанах хомону булкуйаллар, тайбаба тахсыахтарын
бабарбаттар эбэтэр ким да ей уган биэрбэт. Дьикти дьон... Чэ, кинилэри абаабы сиэ-
тин... Тайба устун аалыкнабааччы абыйах буолуо. Балыга бараммыт хомолорун бул-
куйа олордуннар. Дьэ, тайбаба биир киби кебуннэ... Эмиэ булчут бвбете. Абаабык,
есебун керуек этэ. Чэ, буоллун. Бибиги керен ибиэхпит!.. Бэйэ дьылбатын бэйэ би-
линиэн наада... Мин элбэх харчыланыам. Хайаан да харчыланыам! Чиэс, хайбал эмиэ
баар буолуо. Оччобо...
Нехан кэргэнинээн кэнники кэпеэтиитин ейдуутустэ.
— Дьэ, онон барабын дуу? — кэргэнэ такас сабыылаах туннук аттыгар утуйар ис
такабынан турара. Убун хойуу баттаба санныгар намылыйбыт. Кубукнутуйэн эрэр
сарсыарда курас сырдыга хос ибин мелтехтук сырдатарыттан болоорон кестере.
Кэргэнэ, киниэхэ кэннинэн эргиллэн, тебетун нерутэн турара. Суох, кини ытаабат этэ.
Куолаба тимир-тамыр курдуга. Кини, ыйытардыы буолбакка, кэпсиир курдуга.
— Иннибэр туох куутэрин мин билбэппин, — Нехан орокко эргиллибитэ. Кэргэнэ
сакарбатаба.
— Мин билбэппин...
— Тугу да этимэ, — диэбитэ дьахтар.
— Мин кемелебуем.
— Наадата суох, — диэбитэ кини.
— Мин кыыспытын иитэргэ кемелебуем.
— Наадата суох.
Халлаан сырдыыта, Мымга урдугэр турар кыра дэриэбинэ убуктуута, Нехан ха-
йыы-уйэ айакка аттаммыта...

298