Page 321 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар
P. 321
гэр — охтубут маска да, сыгынахха да сыкка да — тохтообокко, киэкник ойуоххалаан
суурэ турбута.
Киис сотору атын киис суолугар кэтиллэ туспутэ. Уруккута олох да кыбаныа суох
этэ, оттон билигин сурэвэ мехсубутэ, ити суол бэйэтигэр тардыбыта.
Киис суол устун ыстаммыта. Суусчэкэ хаамыыны да бара илигинэ, суол устун, уру-
таан, ессе биир киис барбыт. Билигин Пал-нга икки суолу батыспыта. Бу суол, хайаны
туораан, хойуу харыйанан саба ууммут сис диэки субуллубута...
Буур$а намырыырын кытта, 050нньор хайыбарын кэппитэ уонна уеруу билгэлээх
кырдьазас харыйа^а аттаммыта.
Сэрэйбит курдук, Пал-нга мае кекдейуттэн хаар кытаата илигинэ тахсыбыт. O50H-
ньор, киис тиэтэйэн суурбут суолунан баран ибэн, сопке сэрэйбитин билбитэ: «Пал-
нга атын суолу кордеобут. Кыбыккы унньуктаах булка ер кебутуллубут кэм, сааскы
иллэбэр сууруу са5аламмыт!»
Кыбын бутуутэ киис ейуттэн тахсыбыттыы сэрэ^ин сутэрэр. Абылыкка кыбаммат.
Былыргы уонна саамай куустээх имэккэ теруех салзаныытыгар ылларар. Атыырда-
ра, тыбыны кердеен, тохтоло, сыламтата суох таЙ5Э5а мэнээктииллэр. Ардыгар биир
тыбы суолун икки-ус, онтон да элбэх атыырдар батыбаллар. Ол кэмкэ саамай кыа-
равас ычыктарынан, толооннорунан орохтоноллор.
Оттон тыбылар атыырдартан куота сылдьаллар. Билигин ессе эрдэ. Киис иссэр
кэмэ — сайын. Кыбын бутуутэ, кун биллэ сааскытыйдазына, тай^а^а бары бары-
та убуктар. Муус кырыанан буруллубут талах лабаалара тыллан, кун уотугар кыл-
бачыбан, биллэр-биллибэттик уллэллэр. Тураахтар, кукаакылар, токсобойдор хоту
диэки сы^арыйаллар. Киис саас кэлэрин билэр. Имэкирэн кэлэр. Бу дьикнээх ис-
сибии буолбатах. Бу, булчуттар этэллэринэи, «сулумах» иссибии, ити кэмкэ киис сэр-
гэ5ин сутэрэр, булчуттарга чэпчэкитик тубэбэр.
Пларгун киис баччаларга иссибиитин ис хобоонун билбэт, хабан эмэ итини дама
ны уерэтэн ейдуе5э.
Билигин кини ейдеруттэн тахсыбыт киистэри бултуура. Киис хайыбар суолугар
киирэн, туораабакка батыбар тубэлтэтэ эмиэ баар. Пларгун киис итинник сигилитин
сулумах иссибии саамай угэнигэр билбитэ уонна ону тубаммыта: хапкааны орохто-
ругар эрэ буолбакка, хайыбарын суолугар эмиэ уурара, кини ити курдук хас дазаны
атыыры уктэппитэ.
Кини элбэх суолтан тыбы киис тегурук суолун араара уерэммитэ. Хойутаабыт
атыырдар хайаан да эккирэтэллэрин билэн, итинник суолга хапкаан уурара.
Пларгун тириилэрин такастыы олордо^уна, аан табыгар Кенграй ырдьыгыныы-
ра ибиллибитэ. Ааны абан, екейен кербутэ, уутээккэ чэпчэки такастаах сылайбыт
керукнээх киби чугабаан ибэрэ. Бу Нехан этэ. Хабаайын быбыытынан, Пларгун кини-
ни керсе тахсыбыта.
Нехан уутээккэ тиийэн кэлбитэ, дирикник тыыммахтаабыта, бытыгар уонна бэр-
гэбэтигэр сыстыбыт кырыаны утулугунэн илгибитэ, оргууй а5ай дорооболоспута.
Кини эйэ-дэмнээхтик тутта сатыыра ете кестере.
— Хайа, дьыала хайда5ый? — намыбах аанынан киирэн ибэн, Нехан ыйыппыта.
Киис тириилэрэ туралларын керен, бэйэтэ бэйэтигэр: «Учугэй эбит, учугэй».
Онтон субэлиирдии эппитэ:
— Тириини сырдыкка тутар сатаммат. Ханнык эмэ ойуулаах такаска суулаа. Эбэтэр
харака сиргэ ыйаа.
317

