Page 78 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

aga ууИун ытык кырдьарбын уонна сиэнин бэйэтин балтыларын уонна эдьиийдэрин
керуулэригэр-истиилэригэр хаалларбыта. Наукун манна Кевонголар тустарынан ким
да билбэт, ол бэрт ердеекуну ким да ейдеебет эбит диэн тойоннообута. Хайата ор-
дугуй? Туулээх сорорн сулууга анаан ордоруохха, сорозунан сээкэйдэ атыылабыахха.
Наукун, дьинэр, кыракый инитин тубугар буолбакка, бэйэтин иннигэр кыбаллыбыта.
Билигин киниэхэ туулээх наада буолус>5а. Элбэх сулууну куттахха, ойох кэлиэх дьахта-
ры чэпчэкитик булуохха сеп.
— Туекун уола, — диэбитэ тиибин быыбынан Касказик, кини диэки хайыспакка
эрэ. Онтон дьарыйбыта: — Бар, Мылгун ханнык то-рафка баарын бил.
Некуе кунугэр Нгаксвонголар тубулгэлэрин сака сонун тилийэ кеппутэ. Ханнык
эрэ Кевонголарбыт дэнээччи дьоннор Нгаксвонголар а5аларын уубун кыракый акаа-
рычаан уолчааныгар киби етерунэн истибэтэх баайын — саарба тириитин уонна
атын туулээр, дьуухаланы, таба такабын бэлэх биэрбиттэр диэн буолбута. Ону биэ-
рэ-биэрэ, Кевонголар бабылыктара Касказик эппит: «Эн улааттаххына улуу булчут
буолаар. А5а уустара уонна биис уустара эйэ-дэмнээх олордуннар. Дьону мэлдьитин
утуе санаа экэрдэстин. Эн а§ан уубугар, биир хааннаахтарын елеруехсуттэр буолбак­
ка, иитиэх-абатыах дьоннор тереетуннэр».
Онтон Нгакс-во олохтоохторо кытылларыттан икки окочо арахпытын корбуттэр.
Кураанахтаммыт эргэ 0К04050 Кевонголар, оттон сакатыгар нуучча топографтара
олорбуттар этэ. Кевонголар окочолоругар Наукун уонна Ыкилак сабыс-сака учугэй
эрдиилэринэн эрдэллэрэ. Касказик хамсалаах табабын оборо-оборо эрдиибиттэргэ
сеп тубэбиннэрэн, бэрт сатабыллаахтык окочотун салайан биэрэ олороро. Нгаксвон­
голар топографтар бэйэлэрин уустук улэлэрин Тымы намталларыгар, Кевонголар ар-
ларын уубун ойуурдарыгар, нивх уонна да атын а5аларын уустарын сирдэригэр сал-
гыахтаахтарын тубунан хайыы-уйэ билэллэрэ. Ону табынан кинилэр иккис окочор
олорбут дьоннор нуучча кибитэ Семен Семенович нивхэлэр ааттарыттан уксуу су-
руйбут кумааркын илдьэ барбыттарын эмиэ билэллэрэ. Тубулгэ дьоно буттууннэрэ
уонна ыалдьыттар бары ол сурукка илии баттаан эрилиппиттэрэ, сорохтор бэйэлэрин
токур-бокур бэлиэлэрин туруортарбыттара. Сорохтор эрбэхтэрин сурэбин хоруотаан
баран, сурук анныгар бэчээтууран бэлиэтэлээн кэбиспиттэрэ.
0 рус ортотугар киирбиттэригэр суурук куубурбутэ. Манна эрдиммэккэ убун
урарстарынан анньынан барыллыахтааза.

XXIII баба

Лука миинэрин тиэтэппэт этэ. Таба бэйэтэ даманы суолун билэрэ, сырыынньа
тубээннэргэ сиэлэ-сиэлэ хаамара. Луканы санаатын туох дабаны аралдьыппатар —
сордоох-мукнаах гиляк ырыата даманы, «балык то р элбэ5эй!» — диэн балык ыыр
уруйэлэрин туоруулларыгар эбэтэр «отон уксуен, угубуен!» — диэн рябина белкей-
дерун аабалларыгар саха кибитин сехпут-махтайбыт сака аллайыыта да5аны. Саха
кибитэ баара-суор кыбын устата бииргэ бултуох диэн эрэ кердеспутэ. Саас кини дьиэ-
тигэр теннуер. «Биэс суус саарбаны елердехпунэ, дьиэлиэзим», — диэбитэ. Кибиэ-
хэ Т050 кемелеспет буолуллуой? Кердеспут кибиэхэ кемелебуехтээх. Лукава эмиэ
дьон кемелебеннер елбекке баччар тиийдэбэ. Билигин кини, тебе да элбэр cyogyH
ибин, бэйэтэ бас билэр таба уердээх. Ол ибин амарах санаалаах дьокко махтаныахха
эрэ наада. Бу дарны саха бэлэмкэ эрэ бэрт буолуо cyoga, кини баай: табабабын азыс
табанан ындан ибэр. Уонна олус дьэллэм: табах, саахар уонна чэй бв5ену тукэттэ,
74