Page 132 - 2-с Легей нэьилиэгэ

с легей_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Барыларын танкаларга олороллоругар сорудахтаабыт. Бутэйик саллаат оннун булбу-
тун эрэ кэннэ бэйэтэ танкатыгар олорбут.
Бу керсуйуу, советскай норуокка саамай улахан куттал суойаабыт кэмигэр,
Кыйыл армия ман-найгы хотторууларын курус бириэмэтигэр буолбута. 1941 с. бэс
ыйыгар ньиэмэстэр танкалара Рокоссовскай механизированнай корпуйун танкала-
рын уксун суох оьгорбуттара. Корпус эргэрбит Т-26, БТ диэн массыыналара тодута
ытыллан испиискэ курдук умайаллара.
Ол да буоллар, генерал илистибитэ кестубэт этэ. Кини мессуенугэр санаа
туйуутун кулугэ да суода. Рокоссовскай ыраас сэбэрэтэ, эрчимнээхтик туттара-
хаптара, байыастарга эйэдэс сыйыана еле сылайбыт саллааттар санааларын ере
кетехпутэ. Бу тугэни Роман миэхэ кэпсииригэр: «Оо, дьэ куйадан да кэмьгэ бэрт
бэрдэ ете турар эбит этэ», — диэн сагга аллайбыта. Албан аатырбыт полководец сэ­
рии кэнниттэн тайааттарбыт ахтыыларыгар, этиллибэккэ майгынныыр тубэлтэлэр
элбэхтэ буолбуттарын, бу курдук суруйбут: «В тяжелых боях мы нашли необычный
источник пополнения: в лесах близ Клевани бродило тогда много людей — и от­
дельные бойцы, и группы, оказавшиеся оторванными от своих частей, мы их со­
бирали и направляли в моторизованные части корпуса, точнее сказать — в наши
пехотные полки. В большинстве это неплохие люди, растерявшиеся в тяжелой и
непривычной обстановке».
Механизированнай корпус сурун кууйэ пехота этэ. К. К.Рокоссовскай чаастарын
сутэрбит, ыйыллыбыт саллааттары хомуйан бэйэтин корпуйун кууйурдубутэ. Ро­
ман адыйах саллааттарыныын кини 9-с механизированнай корпуйугар холбоспута.
Кинилэр уонна атыттар тустарынан полководец маннык кийи астынар тылларын
суруйбут: «Вид организованного и борющегося боевого коллектива отрезвлял их,
и они снова — и, думаю, навсегда становились солдатами. Эти люди в ближайших
боях хорошо себя показали».
Рокоссовскай хамаандалыыр 9-с механизированнай корпуйа Луцк, Ровно ту-
йаайыыларынан хабыр-хапсыйыыларга кыттыбыттара. Осгеех байыйар элбэх куу­
йунэн Житомиры ыларга дьулуспута. Ону 9-с механизированнай корпус тохтотор
ийин турууласпыта. Роман этиллибит кыргыйыыларга кыттыспыта. Онно иккитэ
баайырбытын туйунан байыаннай билиэтигэр суруллубут. 1942 с. нэйиилэ хаамар
кийи икки баттыкка уйдаран, инбэлиит буолан дойдутугар тонной кэлбитэ.
Эмиэ ол дьыл улахан Роман ыараханнык баайыран алайа дьиэтигэр эргиллибитэ.
Уолаттар адалара Федор Аммосович, ийэлэрэ Варвара Федоровна Ксенофонт диэн
уоллара Сталинградскай фрон гга олбутун туйунан биллэриини ылан олороллоро.
Икки одолоро тейе да баайырдаллар тереебут буордарыгар теннубуттэрэ
тереппуттэр кутурданнарын мулурутэн испитэ. Ол эрээри уеруу уйаабатада. 1942 с.
адалара уйун, ыарахан ыарыы кэнниттэн олохтон туораабыта. Онуоха эбии, икки
Роман 1943 с. саайыгар хаттаан байыаннай комиссияны бараллар уонна строевой
сулууспада соптоедунэн аадылланнар эмиэ армияда ынырыллаллар. Бу сырыыга ки­
нилэри Илин илдьэллэр. Онно сулууспалыы сылдьан улахан Роман ыалдьан олор.
Аччыгый Романы Забайкальскай фронт 293 мотострелковай полкатыгар миномет-
най расчет командирынан анаабыттара. Роман сулууспалыыр дивизията Хотугу Кы-
тайы босхолоойунтга кыттыбыта.
Кини байыаннай чаайа, Аргунь еруйу туораайыннаах ыарахан айан кэнниттэн,
1945 с. атырдьах ыйын 9 уонна 10 куннэригэр Япония Хайлардаады бедергетуммут
оройуонун сэриилээн ылыыга кыттыыны ылбыта. Японецтар утумнаахтык утарсы-
быттара. Кинилэр бедоргетунуулэрин онноодор «Катюшалар» кургуемунэн ытыы-
лара кыайан алдьаппакка элбэх сутук тахсыбыта. Советскай саллааттар кимэн кии-
риилэрэ бетон ыла-ыла садаламмыта, ол тумугэр Хайлар бодоргетуулээх оройуона
ылыллыбыта. Советскай сэриилэр Улахан Хинган урдук очуостардаах хайалаах
оройуонун туораан Япония сэриилэрин капитуляциялаппыттара.
Роман 1945 с. Японияны кытта сэрии буппутун кэннэ демобилизацияланан дой-
130 III туИумэх