Page 276 - 2-с Легей нэьилиэгэ

С ЛОГОЙ_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

улэлэйэн билиилэрин-керуулэрин урдэтинэллэрин, уматыгы кэмчилииллэрин, ти-
эхиньикэ урдук кердеруутун ситийэллэрин хааччыйан, бары кэриэтэ бастакы кы-
лаастаах тырахтарыыстар буолбуттара. Онон, мин дойдум механизатордарын кытта
улэлээбиппинэн астынабын, кинилэринэн киэн туттабын.
Элбэхтэн биири адыннахха, бастакы кылаастаах тырахтарыыс Васильев С. Г. 1979
сыл тумугунэн 7500 эталоннай гектар былааннаадын 9427 эт.га улэни онорон МТЗ
тыраахтардарга conxyohyrap, оройуонугар бастаабыта. Кини итинник улэлээн пяти-
леткатын былаанын биир сылынан эрдэ толорон, 1980 сылтан XI пятилетка суоту-
гар улэлээн, оройуон биир саамай чулуу механизатордарын ахсааныгар киирбитэ.
Тырахтарыыстар Дегтярев А.А.-Чайы, Троев М.И., Сторожев З.М.,Троев И.Г.-П,
Гоголев М.Д., Дегтярев В.В. бары 5 сыллаах былааннарын айары толорбут меха-
низатордар. Сторожев З.М, сопхуос кыылы иитэр пиэрмэтин содотодун хааччыйан
улэлиирэ, сайынын атын оройуоннарынан оттойо кейере, сопхуос биир бастын-
тырахтарыыстарын ийигэр киирэрэ.
Биир тыраахтарга онюрон тайаарыыны уонна 1 эталоннай га улэ бэйэдэ туруу-
тун тэн-нээн кердеххе: 1987 с. Тулуна отделениетыгар 1 тыраахтар 1356 эт.га улэни
оггорбута. Сопхуос орто кердеруутэ 1078 эт.га, оттон 1 эт.га улэ бэйэдэ туруута
6 солк. 22 харчыга тэггнэспитэ. Былаан 6 солк. 49 харчы буолладына, онтон 1 ты­
раахтарга тайадайы тайыыга 12122 ткм улэни онорон, атын биригээдэлэри 30—50%
куойарбыттара. Сопхуос орто кердеруутуттэн лаппа урдугэ, орто кердеруу 8920
ткм-га тэннэйэрэ. 1988 с. кердеруу эмиэ итинник эриэ дэхси. Тулуна механизатор-
дара уопсай суейу айылыгын бэлэмнээйиннэ, от улэтигэр, бурдук ууннэриитигэр,
тайадастаайыина урдук кедьуустээхтик улэлээбиттэрэ.
Уут уонна уу тайар массыыналар тейе да бейуелэк ийигэр суурдэллэр эт,
уут онойуллан тахсыыта кинилэртэн быйаччы тутулуктаах. Ити массыыналарга
нэйилиэккэ ер кэмнэргэ улэлээн кэлбиттэрэ: М.И.Никифоров, М.М.Дьяконов,
Н.В.Васильев-Таай. Тайадас тайар массыыналарга Тулунада 70-с сыллартан Дьо-
куускайдаады автошколаны бутэрэн «убайдарын» суолларын солоон С.В.Васи­
льев улэлээн, нэйилиэк сайдыытыгар бэйэтин кылаатын киллэрдэдэ. Кини кэн­
ниттэн итинник массыыналарга улэлэрин садалаабыттара И.П.Сергеев, кутует
В.М.Стрекаловскай. 1976 с. СПТУ-I ийинэн тэриллибит промышленноска саха
ыччаттарын олохтуур сыалтан улахан уйуктаах БелАЗ массыыналарга суоппардары
бэлэмнээйин садаламмыта. 1978 с. белазист идэтин Тулуна ыччата А.Н.Турантаев
байылаан, Аллараа Кураанах бириискэтигэр улэтин садалаабыта. Кэлин дойдутугар
кэлэн «ГАЗ-53» араас мааркалаах массыыналарга улэлээбитэ.
Биллэ-кесте сатаабат, сэмэй Кириллов Михаил Матвеевич Тулуна нэйилиэгин
биир саамай мындыр уус, талааннаах механизатора этэ. Ол курдук, кини 1969 с.
аармыйатган кэлэн баран оройуоннаады «Сельхозтехника» холбойугар улэдэ кии­
рэн токарь, сварщик идэтигэр уйуйуллан, квалификационнай хамыыйыйада эксээ-
мэннэрин туттаран, оройуонгга биллэр туокар уонна сыбаарсык буолбута. Тулунада
чочуйар станок туруоран улэлэтэ сылдьыбыта, ыксаллаах кэмнэргэ сопхуос киин
мастарыскыайыгар эмиэ улэлиирэ. Биригээдэ сыбааркада улэтин пиэрмэнэн,
хараайынан, сана тутууларынан, хочуолунайдарынан барытын толороро. Бородой,
Кэптэни, Тулуна ыалларыгар элбэх дьиэдэ уунан ититиллэр хочуоллары, турбалары
тардан, ийэрдэн сылаайы киллэрдэдэ. «Дружба» эрбиинэн тыада мае охторуутугар
нэйилиэккэ тэггнээдэ суода, биир ыал сыл тахсар майын биир кун охторон, быс-
талаан биэрэрэ диэн олохтоохтор билигин да ахталлар. Бородой, Кэптэни, Тулуна
бейуелэктэригэр кини охторбут майынан элбэх дьиэ тутуллан турар. 1987 с. ком-
субботникка сопхуос урдунэн оттук мае кэрдиитигэр Сысолятин К.М. кэнниттэн
иккис миэстэ буолан турар. Тереебут нэйилиэгэр билигин биир бастын- сыбаарсык,
кини такайбыт, уйуйбут кийитэ Заболоцкай Николай Николаевич баар.
Иккис Легей нэйилиэгэр тереебут, уерэммит дьонтон инженер-мэхээнньик
идэтин байылаабыт миигин сэргэ, И.И.Кириллов этэ. Уйбаан Уйбаанабыс улэтин
274 IV ту h умэх