Page 321 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

таЬаарыахпын, онно себулэйэр инигин», — диэн. Партия ханна ыытта да аккааста-
ныы диэн оччолорго суода. Уонна Иван Петрович бэйэтэ себулуур, удумадалыыр
дьыалата буолан себулэйэн, сотору сагга ферматын билсэ барбыта.
Ол курдук, 1978 с. баладан ыйыттан Партизан Заболоцкай аатынан сопхуос Ту-
лунатаады сайылын ферматыгар И.П.Сивцев сэбиэдиссэйинэн улэтин садалаабыта.
1992 с. «Кэрэмэс» государственнай племенной предприятие буоланнар, сэбиэдис­
сэйинэн И.Г. Борисов, Иван Петрович солбуйар директорынан, онтон 1994—1997 сс.
сирэй дириэктэринэн теннен бары кууйун биэрэн, кедьуустээх улэни суруннээбитэ.
Туруорсуулаах буолан, ити сыллар усталарыгар ферманы кэнэтэргэ бэйэтин бада са-
наатын сыыйа киллэрэн: кырымахтаах хара, кыйыл, весе магган саЬыллары, кыры-
махтаах куех кырсалары, республикада бастакынан еноттары иитэн, теруеххэ орто
кердерууну ылан улэлээбиттэрэ.
Уйэлээх, олохтоох сыаллаах бачыым салдана туруодун, былаас уларыйыытын са-
быдыала кыпчыйдар-кыпчыйан хайаайыстыбаны ыЬылларга тиэрпитэ, ый ыйыада
онорбута. Бу идэдэ республика араас муннуктарыттан 200-чэкэ ыччат кэлэн yhy-
йуллубута, олортон ыал буолбуттартан анаардас Тулунада 10-ча ыал тэнийдэ. Одо
Мэн'этин ийинэн киирэн аастахха, оччотоодуга ыччат-комсомольскай коллектива
аатыран, кэлин коммунистически улэ коллективын аатын сугэн, тигинээн-тады-
наан олорбут хайаайыстыба тутууларын дьардьамалара — былдьайа-тарыйа уллэстии,
ыйыы-тодуу туоЬулара буолан тураахтыыллар.
1997 с. Иван Петрович дойдутугар Найахыга тонной, 2004 с. диэри настав­
ник зоотехнигынан сайылы, кырсаны иитиинэн салгыы дьарыктаммыта. Утуе
дьыала салданарын ким бадарар уорэ истэр. Ол курдук 2005 сылтан республи­
када бастакынан, «Кылаан» диэн нуорка иитэр баабынай хабаайыстыба тэри-
нэннэр, Иван Петрович наставниктаабыта. Уола баБылык буолбута. ТеБо да
нуорканы иитиигэ уопуттара суодун иБин, анал литературанан сирдэтэн улэлээ­
биттэрэ. Бэйэлэрин холобурдарынан 200—300 торуур нуоркалаах ферманы тэ-
рийдэххэ, барыыстаах хаБаайыстыба буолуон себун, 50—60° тымныылаах Саха-
быт сиригэр нуорканы иитиэххэ собун дакаастаатылар. Маныаха, чуолаан,
тыа хаБаайыстыбатын министерствота анаан кемолейон, ейеон тэрийдэдинэ, атын
да улуустар дьарыктаныахтарын септеедун Сивцевтэр кордердулэр. Иван Петро­
вич: «2012 сылга 90 нуорканы хаалларан теруоду ыларга былааннанабыт», — диэн
бутэБик ахтыытыгар баар.

Мария Сергеева
2013 с.

19 сыл бииргэ улэлээбит додотторум, о§олорум

БиБиги оройуоммутугар кырымахтаах хара сайылы иитии 1947 сылтан садалам­
мыта. Сайылы иитиигэ бастакынан Найахы нэБилиэгин Чкалов аатынан холкуос­
ка (Денисова А.И.), Онор нэйилиэгин Ленин аатынан холкуоска (Аммосов Е.)
садалаабыттара. Бастакы 15-тии тыйы, 10-нуу атыыр саЬыллары адалан ииппиттэрэ.
Онтон утуу-субуу Сыырдаахха «Победа» холкуоска (Стручков Д.И.), Тандада Герой
Егоров аатынан холкуоска (Вензель А.), Кэптэнигэ Лысенко аатынан холкуоска
(Кычкин), Олтоххе (Гоголев М.И.) иитэлээбиттэрэ. Ол кэнниттэн Суоттуга, Чэрик-
тэйгэ, Тумулга тэриммиттэрэ.
Кэлин 1957 с. Тулунада Калинин аатынан холкуоска Дегтярев B.B.-I Сыырдаах-
тан 37 сайылы (12 атыыр) адалан Баттамаайы диэн алааска теруттээбиттэрэ. Ити
сылларга 10 сайылтан иккилии одону ылан, ууйатан барбыттара. Оччотоодуга 3 кийи
ферма ис-тас улэтин барытын толороро. Муггхалаан, коленей тайынан, бэйэлэрэ
астаан, айатан керон-истэн олорбуттара. Бастакы иитии уонна уорэдэ суох буолан
Василий туох да тумугу ситиспэтэдэ, онон, биир сыл улэлээн баран тохтообута.
Уларыйыы-тэлэрийии сыллара 319