Page 414 - 2-с Легей нэьилиэгэ

-С ЛОГОЙ_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

1945 с. кулун тутар 10—20 куннэригэр Казачье-Дружина-Казачье маршрутунан
Усуйаанада улэлиир биэс ыччат кэлэ-бара 2200 км усталаах сиргэ хайыйарынан
уйун сындалданнаах, дьулууру, куустээх санааны, быстыбат иниири эрэйэр походка
туруммуттар. Бу походтарын кинилэр Улуу Кыайыы туйугар анаабыттар. Салайаач-
чынан Уус Алдан Курбуйадыттан теруттээх А.Окоемов уонна мин адам суолу тэлээч-
чинэн буолбуттар. Казачьеттан Дружинада диэри 1100 км сири 14 хонук устаты-
гар барбыттар. Силээннээх нэйилиэгин суола-иийэ суох халы и сийин быйаннар,
Уйаандьы урэдинэн, Дьахтардаах хайатын этэнтгэ туорааннар, Абый оройуонун
Мунурдаах нэйилиэгэр тиийбиттэр. Уйун айан былайын тухары тымныы тыал арыал-
лаабыт. Хаххалаах сирдэр кэллэхтэринэ, балааккаларын туруоран сынньаналлара.
Ити курдук айаннаан Дружинада тиийбиттэр. Онно сынньанан, куус-кудэх ылан
бараннар, дойдуларыгар теннер уйун-эрэйдээх айаннарыгар хаттаан туруммуттар.
Балтым, СР фармациятын бочуоттаах ветерана буолан олорор кыыйа Скрыбы-
кина Мария Романовна маннык ахтар-саныыр: «Сэрии кэнниттэн дойдубутугар
тонной кэлбиппит. Адабытын Найахы оскуолатыгар анаабыттара. Мин кыра сыл­
дьан куруук паапабын суохтуурбун ейдуубун. Кэлин билбитим, Найахыга олорон
пединститукка заочник уонна спортивнай курэхтэргэ кыттар эбит. Уонна сайын
тыа кийитин улэтин угэнэ буоллада: кыстык майа, от оттуур, куруе-хайаа соргутэр,
онтон булт-муггха эггин. Дьиэбитигэр адабыт кими да моден эрэрин ейдеебеппун
эрээри, аптарытыата урдук этэ. Ханна эмэ барарыгар бары остуол туда олорон са-
каас онорорбут. Ол курдук, дьикти учугэй эрэйиинэ мээчик, онтон ус келейелеех
бэлисипиэт адалбытын дэриэбинэ одото барыта мэггэстэн, начаас алдьаппыппыт.
Отонтго, окко бары барарбыт, сорох хааман, сорох сугуллэн. Ийэбит отуу
он орсон, ас буйаран баран, дьиэтигэр теттеру барар этэ. Адабыт от охсор, бийиги
эдьиийбинээн от мунньабыт, кыралар куну быйа бада одотун эккирэтэллэрэ.
Миигин уерэттэрээри, улахан уолбун Мишаны кэргэним дьонун кытта, паапам
керсубутэ. Кэргэним полевик, онон миигин улэлэтээри, сайынын адам кэлэн 3—4
саастаах сиэнинээн дьиэ дьиэлииллэрэ. Ыалдьан баран олус куустээхтик олоххо
тардыспыта. Кун ахсын зарядка онороро, наар хаама-сиимэ сылдьара. Ийэм дой­
дутугар Дьаакыга баран куобахтыыра, таба тыйа адалара. Ол тыйы таггастаан, ийэм
унтуу тигэн, атыылаан миигин уерэттэрдэхтэрэ».
Адам педагог быйыытынан уопсайа 35 сылтан ордук улэлээбитэ. Ийэбит ыарыйах
буолан, адабыт улахан дьиэ кэргэнин бэйэтин хамнайынан эрэ иитэн-айатан олор-
бута. Ханна да тиийдэр тыа кийитин сиэринэн: ынах, сибиинньэ, куурусса ииттэн
одолорун улэдэ ииппитэ. Уолаттарын батыйыннара сылдьан оттууллара, бултуул-
лара, барыбытын сир айын хомуйтаран хааччынарбыт. Онноодор, Дьокуускайга
киирэн да баран суейулэрин тутан олорбута. Дьиэ туттарыгар содотодун оггорбута,
арай, ейуетун тайаарарыгар уолаттарын кемелейуннэрбитэ... Итинник, ада байы­
лык быйыытынан холобур буолар кийи этэ.
Кини кэтэхтэн пединституту бутэрэн, математика учуутала буолан Найахыга,
Муругэ, Жатайга, Дьокуускай 20 №-дээх оскуолаларыгар улэлээн пенсияда тахсы­
быта. Улэтин, хайаайыстыбатын тэнтгэ тутан, аны бириэмэтин аттарынан спорка
мае тардыйыытынан, кинул тустуунан дьарыктанара. Оройуон чиэйин «Урожай»
обществода киирэн, элбэх спортсменнары кытта кемускэспитэ. Кини спорт мааста-
ра. Кинул тустууга ус тегуллээх абсолютнай чемпион.
Оройуон, республика курэстэйиилэригэр куруутун кыттара. Кини маггнайгы ула­
хан кыайыытын ессе 1937 с. Саха АССР норуоттарын II спартакиадаларыгар ситис-
пит. И.С.Протодьяконов «Тустууну кедулээччи этэ» диэн «Ленинскэй тэрийээччи»
хайыакка 1989 с. муус устар алтыс уонна муус устар ахсыс куннэригэр тайаартарбыт
ыстатыйатыгар адам Р.М.Петухов туйунан одо саайыттан кырдьыар диэри олодун
суруйбут этэ. Хайан, ханна, ханнык курэхтэйиилэргэ кыттыбытын уонна онно
ситийиилэрин туйунан сырдаппыт этэ.
Адам кэлин саайыран баран, республикада Байылай Манчаары I Оонньуулары-
гар кыттыыны ылбыта. Элбэх курэхтэйиилэргэ судьуйалаабыта. Роман Михайлович

412 VI туйумэх