Page 409 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 409
УУС АЛДАН УЛУУИА
беде-тада керуггнээх, олус кыаллар кийи эбит. Хонуу биригэдьииринэн уйуннук
улэлээбит, онуоха аты мииммэтэ yhy, наар сатыы сылдьан алаастары кэрийэригэр,
алааска сылгы уерэ ходуйаны кэйэн мэччийэ сылдьарын кердедунэ, атадынан экки-
рэтэн ситэн самыыларыттан таптайан, уурэн тайаарар этэ диэн кэпсииллэрэ. Кини
хайан да курэхтэйиилэргэ кыттыбатах. II Легейге кинини кыайар кылыыйыт кийи
суода, 4 хаамыы биир тобугу туйэрэ, сурдээх кытыгырас. Эбэ ойбонуттан Соххорго
дылы сылгыны кытта сырсан кыайтарбатах. Куустээх дьону кытта сакалааттайан
утулугу кэккэлэччи ууран баран, хайа утулук урдугэр охторобун диэн ыйытара уйу.
Эппит утулугун урдугэр хайа да бэйэлээх куустээхтэри тиэрэ уурара.
Иван Дмитриевич Петухов
Васильева Варвара Ананьевна
(1923-1976)
Куустээх Баттаайа диэн аатынан дьонугар-сэргэ-
тигэр биллэр, саха дьахтарыгар дэннэ кестен аайар
беден -садан', куустээх дьахтар Тулуна нэйилиэгэр оло
рон ааспыга. Мин бу ахтыыбын Кириллова Алексан
дра Петровна уонна Атласов Влас Николаевич (Батта
айа кэргэнин Атласов Максим Николаевич быраата)
кэпсээннэригэр олодуран суруйабын.
Ада дойду сэриитин кэмигэр кинилэр Заболоцкай
холкуоска Баргы Хомустаада диэн сиргэ олорбуттар.
Александра Варваралыын сэриигэ барбыт эр дьон он-
нугар холкуос тейуу улэйиттэрэ буоланнар дьукаах
олорбуттар. «Баттаайа улэйит, булчут бэрдэ буолан,
бийиги ол сут садана найаа улаханнык аччыктаабатах-
пыт»,— диэн Александра еруу махтанан кэпсиирэ. Кун
аайы хастыы эмэ келенен от тиэйэр, тыаттан оттор мастарын кэрдэн тиэйэн киллэ-
рэр, ол сылдьан аара куобахха туйах иитэн, куруук илии тутуурдаах киирэр эбит.
Сааскы ыйдарга «Кыйыл Армия фондатыгар» диэн ааттаан муггханан
балыктаайынн'а тейуу кийи, куустээх-кыахтаах кыыс быйыытынан от хомууругар
кыдамайыт буолара, от улэтигэр кун нэ 1,5 га сири охсоро, сэрии сылларыгар Аал-
лаах Ууннэ барар келелер сыардаларын модьу-тада гына онгороро диэн кэпсээ-
биттэрэ. Ол садана, холкуостарга оройуон киинигэр киирэр тутуу майыгар туйээн
туйэрэллэр эбит, онно кыттыгайынан Е.И. Мигалкина-Бискээйин Дэбдэ сылдьыс-
пыт. Бородоттор «Кыйыл Куус» толуу, эр дьон курдук дьахталларын кербуттэрин
кэпсээн оностоллоро. Варвара кыайыгас кийи нуорматын толоро охсон, атыттарга
кемелейере. Сэрии кэнниттэн кыайыы ыйыадар дьахталларга тустан кыайталаабы-
тын нэйилиэгин дьоно кэпсииллэрэ.
Акулина Заболоцкая кини туйунан маннык кэпсээбит: «Дохсун дуолан сэрии
кэмигэр бийиги эр дьоннору солбуйаммыт сайынын еьгурук куйааска, кыйынын
бытархан тымныыга куус улэ уейуттэн тахсыбатахпыт. Ол сылларга мин ферма
сэбиэдиссэйэ этим. Варвара Ананьевнабыт от хомууругар кыдамайыт буолара, мин
киниэхэ одуйунан от угарым. Оссе ситэрэн эттэххэ, ходуйабытын хотуурунан охсор-
бут, бэйэбит илиибитинэн мунньарбыт. Дулдалаах урэх сиргэ кун ахсын 20-лии
сыарданы, ол аата 10-нуу тонна оту кэбийэрбит. Оройуон куонкурсугар кыттаммыт,
биир кун Варварабыт 15 тонна оту кыдамалаан Бочуот дуоскатыгар тахса сылдьы
быта. Кыйынын фермада от тиэйиитигэр, оттук мае бэлэмигэр куммут-хонукпут
баранара. Сорох декадаларга тутуу бэрэбинэтин тайыытыгар кыттарбыт. Оттон саас
кы ыйдарга «Кыйыл Армия фондатыгар» диэн ааттаан, муггханан балыктыыр эти
бит. Варвара аччыктаайын кыйарданыгар ылларан кыйынын куобахтыыра, сайынын
кустуура уонна баладанын аннынан куелгэ туулуура.
Бу тубэлтэ 1942 с. куйуеру кыйын буолбута. Аранде диэн сиргэ артыал фермата
Араас кэм бастын дьоно 407

