Page 654 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 654

-С л огой_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _


         ким да кинини «оннук аламадай этэ» диэбитэ суода, «ордуос, былаастаах баай-хотун
         эбитэ буолуо» дииллэрэ.
            Maaha олус учугэйдик киЬи истэ олоруох курдук кэпсиирэ. Керер киЬи курдук,
         наар дьону оруобуна сиилии-ойуулуу олорор буолара. Себулээбэтэдинэ тайадынан
         тарыйарыттан куттанан, сиэннэрэ бэйэ-бодолорун тардына сылдьаллара. Манан
         былаатын бобуонньуктуу баанан, ыраас-чэбэр, сэнэх таггастаах, улахан унуохтаах
         эмээхсин талах олоппойугар олороро бу баарга дылы. Кини былыргы сиэдэрэй мае
         хоппотун оронун аттыгар уурунан, мэлдьи иилинэ сылдьар кулууЬунэн хатыы сыл­
         дьара. Хоппотун киЬи кереругэр хаЬан да аспат этэ. Ол ийин, ол хоппо туохтаада
         — элбэх дьонно таайыллыбат таабырын курдуга.
            Сотору-сотору сирдэтэн ыалларга хонорун себулуурэ, онон элбэх сонуннаах буо­
         лара. Ыаллар да кини хомодой тылын-еЬун, сэЬэнин истээри сирбэттэрэ. Ол кини
         хобу-сиби таЬааччы буолбатах, ейдеех эмээхсин кими да утары туруорбута суох этэ.
         Maaha туеЬэйбэккэ, илэ ейунэн 89 сааЬыгар елбутэ.
            Настаа анал уерэдэ суох, айылдаттан бэриллибит талаанынан бэтэринээрдээбит.
         Сылгыны, торбойу сатаан аттыырынан, былдьаЬыкка сылдьара дииллэрэ. Онуоха
         ханнык да ханыл аты кыайа тутан атах тардыстара дииллэрэ. Биирдэ ат ын ыыра
         эргийэн хаалан, инэЬэтиттэн анаар атадыттан ыйаанан, уунун туппутун ыыппакка
         соЬуллубутунан, Улахан АлааЬы ата бетерен" сууруунэн эргийбит, хата, тыыннаах
         хаалар быатыгар ойуурга ыстамматах. «Онтон ыла акка чугаЬаабат буолуор диэри
         куттанан, быЬыыта, сурэх ыарыйах буолбута онтон садаламмыта», — диирэ Хабы-
         рыыс. Кылгас кэмнэ Баттамаайыга саЬыл ферматыгар улэлээбит.
            Одоломмот буоллубут диэн, СР народнай артыыйа Владимир Заболоцкай бииргэ
         тереебут убайын Александры Настаалаах Хабырыыс иитэ ылбыттар. Эмиэ театрга
         улэлээбит, кэрэ куоластаах Анна Заболоцкая, айылдаттан талааннаах артыыс Илья
         Переваловтыын холбойоннор Агашаны, Сашаны одоломмуттар. Анна эрдэ Ганя диэн
         уол одолоодо. Перевалов консерваторияда уерэнэ барар буолан, Ааната Володяда
         хат сылдьарыттан ыксаан, Тулунада гастроллуу сылдьан Хабырыыстаады билеэн,
         учугэй ыалга иитилиннин диэн, Сашатын Хабырыыс бэйэтин аннынан суруйтара-
         рыгар себулэЬэн, адалан биэрбит. Аана уолун теттору ылаары кэлэн баран, Maaha
         эмээхеинтэн саллан тыла тахсыбатах. Ону, Maaha кэнниттэн: «БиЬиги дьолбутугар,
         бачча учугэйкээн сымыыт курдук одотуттан аккаастаммыт ньаламан манан, мааны
         дьахтар...» диэн хоойурдатара yhy, бука, эмээхсин ыллаттаран эрэр одотун былдьа-
         таары «уйатыгар уу киирэн», биллибэтинэн салытыннардада.
            Сергеев Александр Гаврильевич (1951—2002) олус мааныланан атаахтык иитилли-
         бит. Айбыттарын курдук сэдэх ырыаЬыт буолара оскуолаттан биллэн уеЬэ тутул-
         лара, Алма-Атада эстрадада уерэттэрэ ыыппыттара. Онно Роза Рымбаеваны кытта
         бииргэ уерэммитэ. Оскуоланы бутэрэригэр улаханнык ыалдьан баран сыыстаран
         еле сыыспытыгар олус куустээх эмп охсуута таайан, кулгаадынан истэрэ мелтеен
         ситэ бутэрбэккэ тохтообута. Онтон Матвей Лобановы солбуйар «бас» куоластаах
         диэннэр театрдар ыггырбыттарыгар, дьарыктана сылдьан истибэтиттэн аккаастанан
         теннен кэлэн, Тулунатыгар олорбута, окко-маска улэлээбитэ. Тас керуьгунэн ула­
         хан, кыайыылаах-хотуулаах улэЬит этэ, кыргыттар айадастык себулууллэрин биллэ-
         рэллэр этэ гынан баран, кэргэннэммэтэдэ.
            БиЬиги сыттык-сыггаЬа уонна аймадырдайа уерэнэммит, кинилэртэн арахсы-
         баппыт. Настаа асчытынан аатырара. Бэрэскитэ иккитэ эрэ ыстанар курдук кыра
         буолара, сордои балык этиттэн начыынкалыыра минньигэс да буолара. Бу ураты
         бэйэ-бэйэлэрин убаастаЬар, истин' сыйыаннаах ыал этилэр, Настаалаах Хабырыыс.
         Дьиэлэрин иЬэ ып-ыраас, истиэнэлэрэ быысапканан, сабыылара куруЬубанан
         киэргэтиллэн, киЬи бэйэ бодотун тардынан киирэр ыала этэ.
            Мин ымсыырарым ийин буолуо, биирдэ Настаа Маай бырааЬынньыгын керсе
         дьиэни ере тардыныы садана миигин ьпгыран ылан, «оЬоххун маннык испиэскэ-
         лээр» диэн бэйэтэ сото сылдьарын уерэттэ уонна ypyir суурадаЬыны кытта, соторун
         биэрэн ыыппыта. Оссе туннук сабыыларын, истиэнэдэ тиириллэр быысапкалары,

         652      IX туИумэх
   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659