Page 653 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 653
УУС АЛДАН УАУУЬА
кэмнэргэ тыынын тайааран олорбут. Хабырыыс кэпсээнинэн, кэлэн ийэр часкыыра
баладан ийиттэн ийиллэн дьиэлээхтэр уйулдаларын кетутэрэ, кутталларыттан «куту-
йах уйатын кэнэттэллэрэ». Тайыйарга аналлаах эриэн кирис етуутун туппутунан ааны
тэлэйэ баттыыра уйу. Киниэнэ буолан баран, кийини тайынан дьээбэлэрдээх эбит.
Биирдэ, эйэ дэмнээх курдук киирэн баран, сана тереен одотун эмиийдии ohox инни-
гэр кэннинэн олорор ийэлэригэр, ырбаахытын садатынан чабычахтаах муустаах ууну
сойуччу куппут. Уолаттар кыраларытган куттана уерэммиттэринэн, уордайбыттарын
ыаллара кийиэхэ кэпсээн тыыннарын тайаараахтаабыттар. Онуоха кини: «Эйиги улаат-
тыгыт, дьонтгутун атадастатыман'», — диэбит. Кини субэлээбитин курдук, биирдэ эмиэ
угэйинэн дьаабыланан киирэн истэдинэ, аантга кэтэйэн туран уолаттар атадын хатыйан
суулларан туйэрэн, себугэр кырбаабыттар. Хоппуот кутганан, ытаан-айманан: «Олорор
буоллугут» диэн тула суурэ сылдьыбыт. Дьэ, онтон ыла кийи эрэ буоллар, Суллай ки-
нилэри тыытара, атадастыыра тохтоон, кийилии олорбуттар.
Хабырыыстаахтан ада саастаах уоллаада, холкуоска киирэн кыладыапсыктыы
сылдьыбыт. Кини кэргэннэммэккэ сылдьан сэриигэ баран, тоннубэтэдэ. «Суллай
содотох кыыйа диэн Бородонно олорбут Сторожева Олеенолуун адам аймадыр-
дайаннар сурдээдин билсэллэрэ, киниэхэ кэйиилээх киирэн сылдьар этэ. Одеоне
Сивцев Лаайар диэн кийиэхэ кэргэн тахсан, содотох кыыстаммыта. Ону баара, Сто
рожева Елена Лазаревна: «Мин Суллай сиэнэ буолбатахпын», — диир эбит. Кини
Бородонтго психотерапевт быраайынан улэлээбитэ, кэргэнэ-одото суох», — диэн
ийитиннэрдэ Хабырыыс Сэргээйэп уола Ганя.
Хоппуот кыыйа Оксуу Атласова Марк Васильевичка кэргэн тахсан туерт одолом-
муттара: Ксения, Татьяна, Гаврил, Мария. (Кинилэр тустарынан туспа анал страни-
цаларга аадыаххыт.
Настаалаах Хабырыыс
Кэйигги илин байыгар олорбут Дегтяревтарга Хосойо, Маппый, Дьоойо, Лэгэн-
тээс уонна Настаа ийэтэ Олексеес бииргэ тереебуттэр. Олексеос Бородой улуу-
йун бастакы борокуруоругар Павел Семенович Бурнашевка кэргэн тахсыбыт. Элбэх
одолоруттан (онтон тыыннаах ордубут 7 одо эбит) Настааны (тереебутунэн Бур
нашева Анастасия Павловнаны), суейунэн сэниэ одолоро суох ыал Степан Ми-
хайлович-Чачыгыр, Марфа Федотовна-Маайа (1886—1975) Дегтяревтар иитиэх-
хэ ыланнар, бэйэлэрин анныларынан суруйтаран Дегтярева Анастасия Степановна
(1928—1970) буолбут. Кинилэр Настаада ханыылаан, В.П.Дегтярев хаайыыга ба-
рарыгар кердоспутугэр, аччыгый уолун Дегтярев Василий Васильевийы-Кьпгнары
Баанньаны бандьыыт уола дэттэримээри чып-кистэлэн’инэн ииппиттэр. Олорбут
сирдэрэ Сиггнибит, Баттамаайы. Настаа бэйэлэрин саастаахтарын курдук, дьону-
гар кемелейен, онтон холкуос улэтигэр сылдьыбыт. Иккиэн Сиггнибиттэн Томтор
оскуолатыгар сылдьан уерэнэннэр, Настаа 4 кылаайы бутэрбит.
1947 с. холкуос биригэдьиирэ кийиэхэ, Сергеев Гаврил Афанасьевичка кэргэн тах
сыбыт. Оччолортон учугэйдик кербот Маайа: «Хоппуот уола кэллэ, бартыбыал тыайа
«хал» гына тустэ», — диирэ уйу, бадар, 12 сыл ада саастаадын ийин себулээбэтэдэ
буолуо, эбэтэр Хабырыыс актыыбынай комсомолец — кулаактаайын'н'а салайааччы
быйыытынан сылдьыбытыттан сибээстээх буолуохтаах. Маайа кырдьан кинилэр-
гэ да олорон, Хабырыыстыын эйэргэспэт этэ, угэ-хойоон курдук санарара. Уй-
бааныс этэринии: «Былыр-былыргыттан сэниэ Хаарбыттар, Дороппуйдары сэнии
уорэммитинэн да сиэттэрэн буолуо».
Маайа тердо сэниэ дьон эбиттэр, кемустэн симэхтэрин эьгин Баттамаайы
солоойунугар «кулаак оггоруохтара» диэн одонньорунуун кемпуттэр. Былыргыны ах-
тан кэпсииригэр: «Харахтаадым буоллар, тахсан кердеен булуом этэ», — диэбиттээх.
Биэ бедону ыан, кийи бедену кымыйынан айатан, «дэлэй астаах Маайа дуо» дэтэн
сылдьыбыта диэн мин эбэм Домна кэпсиирэ. Кырдьан Настаалаадар олордодуна,
Кэпсиэхпин бабарабын 651

