Page 3 - Олохтон силис-мутук тардыбыт суруйааччы этэ
P. 3
лэринэн уун утары кердерен олорон Ити кэнниттэн Сергей Степанович
соччо-бачча утарсыбат курдуктара, ол биЬикки 1933 сыллаах сайын, окко
оннугар дьадан-ы дьону кутуу чэйк- киириэх иннинэ адай, Мэн’э-Хан'алас
нэн, хамса табадынан албыннаан уонна оройуонугар М. И. Калинин аатынан
бэйэлэрин ханан эмэ аймахтарын (хос колхозка керсуспуппут. Кини оччолор-
кутуруктарынан) сир туиэтигин утарар го ити оройуон Советын исполкомун
ис хоЬоонноох этиилэри он-орторор буо- председателинэн улэлиирэ. Ити колхоз
лаллара диирэ. суусчэни быдан кыайбат хаЬаайысты-
Теннербутугэр били Кыне Келуйэтэ балаах этэ. Кини председателинэн
диэн сиргэ биЬигини Атаахаан диэн М. Н. Скрябин I улэлиирэ. Бу колхоз
сир дьаамсыга адалбыта. Дьиэдэ кии- ити саас, ыйы кыайбат бириэмэ иЬи-
рэрбитин адай кытта, таЬырдьаттан гэр, сан-а уескээн эрэр беЬуелэк орто-
биир одонньор: «Дьэ алдьархай да тугар суунэ улахан кулуубу туппута.
буолар эбит. Атым хара дьайдаах тах- Ол кулууп бутуутугэр аналлаах элбэх
сан барбыт»,—дии-дии, киирэн кэлби- киЬилээх митинг буолта. Онно Сергей
Степанович уЬулуччу дьулуурдаах улэ-
тэ. Онуоха эмээхеинэ: «Оччодо бу лэрин иЬин колхозтаахтары партия
дьончгун тугунан тиэрдэдин?»—диэбитэ. райкомун уонна райсовет ааттарыттан
Тохтуу туйэн баран, Сергей Степано эдэрдэлээн, кинилэргэ сайта соруктары
вич: «Эмээхсиэн, биЬиги былыргы то- туруоран тыл эппитэ бэччээккэ тахсы-
йоттор буолбатахпыт. Сатыы да ба- быта. Кини ол этиититтэн икки тугэ-
рыахпыт буоллада»,— диэн эрдэдинэ, ни ейдуубун. Бастакытынан, Суола
одонньор: «Хайдах сатыы барыаххы- курдук саас аайы элбэх уу суурэр урэ-
тый, аттан итэдэЬэ суох айаннаах одус- дин миинэн олорон-н-ут хаЬан да кураа-
таахпыт. Онон тиэрдиэм»,— диэбитэ. ны билиэххитин сатаммат. Ол эбэтэр,
Ол одуЬунан тэлиэгэдэ yhye олорон манна сааскы халаан уутун тохтотор,
айаннааЬын буолта. Баран иЬэн, Сер аЬар-сабар ааннаах улахан быЬытта
гей «кырдьык да аттан итэдэЬэ суох он-орон ходуЬадытын уонна мэччирэн--
айаннаах одус эбит» диэн хайгыы ис- ггитин нуелсутун- диэбитэ. Итини кол-
питэ. Онтон санаата кетедуллэн бы- хозтаахтар улаханнык сэнгээрбиттэрэ.
Ьыылаада, одонньорбут биЬигини кыт Онон, техника суодун кэриэтэ бириэ-
та ол-бу туЬунан ирэ-хоро кэпеэтэн мэдэ, ити колхоз колхозтаахтара оду
киирэн барбыта. Ьунан, атынан буор таЬан, кутан уонна
Инники дьаамн-а чугаЬаан иЬэн одон илиилэрин кууЬунэн маЬынан симэн,
ньорбут: «Дьэ одолоор, урдуку тэрил- 1936 сыллаах куЬун улахан буор бы-
тэлэргэ оннук сир дьаамсыга одуЬунан Ьыты он-орон бутэрбиттэрэ. Онно ессе
тиэртэ диэн бука этимээрикг дуу. Сыл- улахан митинг буолта. Бу быЬыты
дьааччылар1 бары да маннык сымнадас- инженер мелиоратор нуучча киЬитэ
тара эбитэ буоллар, мин елуохпэр диэ- Шестаков быЬаччы салайан, маастар-
ри дьаамсыгынан улэлиэх этим. Со даан он-орторбута. Хомойуох иЬин, ки
ветский былаас буолуодуттан ыла ни аатын уонна адатын аатын адьас
дьаамсыктыыбын»,— диэбитэ. Оттон умнан кэбиспиппин. Бу быЬыт соччо
биЬиги: «ОдуЬун-, кырдьык, аттан и|гэ- улахан еремуенэ суох кун бугунтгэ
дэЬэ суох эбит. Apaaha, сорох аты диэри улэлии турар. Кини улэлиэдит-
баЬыйыах да быЬыылаах», — дэЬиспип- тэн ыла урукку колхоз, бил,инчги сов
пит. хоз хаЬаайыстыбалара экономика ер-
Сергей Степанович «Кыым» хаЬыат тунэн бардара сайдалларыгар теЬелеех
редакциятыгар улэлиир кэмигэр, кол- улугэр дохуоту биэртин ким билиэ
хозтарга одус, ат келену аанньа ту- баарай? Шестаков аатын-суолун уонна
Ьаммат буолбуттарын туЬунан кэпеэт- фототун булан, кинини чиэстээн бу
тэххэ, ити одонньору кытта айаннаа- быЬыт урдугэр, мун- саатар, мемори-
быппытын уонна кини тылларын учу- альнай дуосканы он-оруох баар этэ.
гэй холобур быЬыытынан ахтан aahapa. ИккиЬинэн, биЬиги колхозтарбыт
ан-ардас киин беЬуелэктэри эрэ буол-
Ити кыЬын сааЬыары куорат нацио- бакка, сайын фермалар сайылыыр, ку
нальнай кулуубугар керсен, кини «Ара- Ьун кинилэр отордуур сирдэригэр улэ
маан артыала» диэн поэмата «Чолбон» лиир дьон олороллоругар учугэй отго-
сурунаалга бэчээттэммитин туЬунан кэп- Ьуулаах дьиэлэри, суеЬугэ титииктэри
сэппиппит. Кини онно: «БиЬиги бугуЬун уонна сайынтгы куйааска аЬы-уелу
Бородонтго тахсан иЬэн, ити поэмабыт- уурар дирин1, хаЬан да ирбэт омуЬах-
тан аахпыппын уонна ол туЬунан хойут тары отгостуохтаахтар. Ону тэтгэ са-
кэпсиэх буолбуппун ейдуугун дуо?» — йылыктар, отордор мэччирэн'нэрин кэ-
диэн ыйыппыта. Итинтэн салгыы кини н-эт.ии, тупсарыы улэлэр барыахтаах-
ити поэматын суруйуутугар, техникум- тар, чуолкайдаан эттэххэ, кинилэр
:га нуучча литературатыгар уерэппит сыыстарын-бехтерун ыраастыыр, сэтиэ-
учуутала Вячеслав Петрович Геллис нэхтэрин сыллата. ертееЬун наада.
сытыы тыла-ehe куус-кудэх укпутун, Улэни итинник эрэ тэрийдэхпитинэ
уерэтэрэ учугэйин ааЬан, тутта-хапта уругг илгэни оргуйбут ууттуу улуннэ-
сылдьара киЬини учугэйгэ эрэ ере куур риэхпит, остуол хотойорунан ЭМИС эти,
дэр киЬи этэ диэн, олус седен-махта- халын' хаЬаны тардыахпыт. Кини са-
йан кэпеээбитин ейдуубун. йылык туЬунан этиитин маннык тыл-
88
