Page 107 - Дойдум Уус-алдан Хорото

Парасковья Афанасьевна Бурцева ахтыыта
Эһиги оскуолаҕытыгар музей оҥороргут хайҕаллаах суол эбит, онно мин көмөлөһөрүм туох
да суох, Сеня да Иван да карточкалара миэхэ олох суох. Сеня киэнэ уопсайынан да суох, биирдэ
элбэх Хоролору кытта турарын Ваняҕа дуу, Маняҕа дуу көөртүм, ону туспа түһэттэриэ этилэр /
Ваня/ улахан соҕус гына уонна барыбытыгар да наада этэ.
Иван 1908 сыллаах төрүөх. 1978 с. 70 сааһын туоларыгар хаһыакка таһаар диэн Сүөдэргэ
биир автобиографияны /сороҕо эрэ/ баарын ыыппытым уонна ити сыл Партияҕа киирбитэ 50 сыла
туолар этэ, 1928 сыллаахха киирбитэ. Ити наһаа тоҕоостоох датаҕа Сүөдэр таһаарбакка хаалларда
быһыылаах, ону кинилэртэн ылаар бырахпатах буоллахтарына. Кини ыалдьыбатаҕа буоллар, үчү-
гэй үлэһит буолар киһи этэ. 1929-31 сс. Өймөкөөҥнө учууталлыыр кэмигэр Лазаревщина диэн
бандьыыттар өлөрө ааспыт этилэр, хата ол түүн /кини тыллабырынан/ Якутскайтан ЯГП-лар
тахсан тутаттаан быыһаабытгар этэ. Кини онтон киирэн Томторго начальнай оскуола 4 кл. үөрэтэн
иһэн ыалдьан эмкэ киирдэ, биһи - Сеня, Ньукулай мин олорон үөрэммиппит. Итинтэн 1936 сыл
өлүөн диэри Минпроска школьнай инспекторынан үлэлии сылдьан өлбүтэ. Бастаан турист курдук
Ленинградынан, Москванан сылдьан баран бэргээн Ливадияҕа /Крым/ санаторийга сайылаан,
кыһынын Москваҕатуб.исследов.институкка киирэн, онтон кулун тутар 6 күнүгэр 1936 с. өлбүтэ.
Кини соҕотох карточката миэхэ эмиэ суох.
Сеня 1917 с. төрөөбүтэ күһүн. Сэмэнэп таҥараҕа 1943 сыл балаҕан ыйын 23 күнүгэр үһүс
бааһырыытыгар өлбүтэ, өлбүтүн туһунан биллэрии кэлбитэтэ. Билигин Маня сураҕа суох сүппүт
диэнсыыһакэпсииллэр.Мин 1915 сыллаахха /миэтрэкэм баар/төрөөбүтү.м, ийэм Сеняттан 1 сыл
аҕаҕын диирэ сыыһаэбит. 1928 с. Орто Эбэ 2 кл. оскуолатыгартута2 кылааска кииртим. Ликбеһи
үөрэтэллэригэр ааҕар суруйар этим. Бастаан ТОЗ /товарищество совмест обработки земли/ бастаан
тэриллибитигэр 3 кылаас кэнниттэн онно суоччут этим, Митрофан - председатель. Тойоҥно аҕыйах
ыал холбоспута, ити 1930 сыл буолуо. Онтон ШКМ бүтэрин 1934-40 сыл Г орнай райсберкассатыгар,
1940-43 сс. Уус-Алдан райсберкассаҕа бухгалтердаабыта. 1943-46 сс. Нам райсберкассатыгар
үлэлээбитэ. Онтон 30 сааспар инвалид буолан олоробун. 1952 сылтан Мэҥэ-Ханаласка үлэлиибин,
ол иһигэр 1958-70 с. диэри райредакция типографиятыгар бухгалтердыыбын. Партияҕа 1940 с.
Горнай оройуонугар кандидакка, онтон 1941 с. Уус-Алдаҥна чилиэҥҥэ кииртим. Партийнай
сорудахтары сэрии кэ.мигэр толорбутум, сэрии кэмигэр партийнай тэрилтэ /үп үлэһиттэрин/ секре-
тарынан Уус-Алдаҥҥа, Намҥа райком ревизионннай комиссиятыгар үлэлии сылдьыбытым.
Мин бииргэ үөрэммит оҕолорбуттан Хороттон: Бурцев Петр Васильевич, Бурцев Николай Да-
нилович, Афанасий Петрович /Чаран Бүөтүккэ уола/. Атын кылааска Евдокия Гаврильевнаҕа,
Мигалкин Василий. Иван табаарыстарыттан Семен Бурцев диэн баара эрдэ өлбүтэ. Бурцев Афа-
насий Васильевич Находкиттар, Прокопий, Йлья Адамович дьоно, Евтропейдар уолаттара баал-
лара. Роман Николаевич Ноговицын үчүгэй өйдөөх киһи, элбэхтик үлэлээн баран, личноска түбэһэн
хаайыллан өлбүт этэ.
Мин бастаан Томторго Вера Крыловаҕа олорон үөрэнэрбэр Хоро оҕолоро бааллара: Протодья-
конов Василий Андреевич, Петров Николай Аммосович, икки Крыловтар Евгений Александрович
/Картошка/, Афанасий Иванович, Сиэнньэ, Ньукулай биһиги бары биир ороҥно сытарбытын
өйдүүбүн. Онтон Степан Аммосович батараак тойоно буола сылдьыбыта. Онно олорорбутугар
итилэр бары бааллара. Онтон киһибитин хаайаннар, бары үрүө-тараа барбыппыт. Сиэнньэ биһи
аллараа Илья Бурнашевка олорбуппут.
1935 сыллаахха Хороҕо комсомольскай тэрилтэ секретара, оскуола директора Мигалкин Василий
Николаевич этэ. Иван биһигини мунньахха ыҥыттарбыттарыгар, Иван ыалдьасытар буолан киир-
бэтэҕэ, мин кэлбитим, онно Васька Дунятынаан уонна биир ким эрэ баара, 4 буолан мунньахтаа-
быппыт.

Талааннаах тэрийээччинэн биллэрэ
Колхознай тутуу ветерана, 16 сыл устатыгар Чараҥ начальнай оскуолатыгар учууталынан
уонна сэбиэдиссэйинэн үлэлээбит Василий Николаевич Мигалкин төрөөбүтэ 70 сылын туолан
ааста. Кини 1931 сыллаахха Якутскайдааҕы сельхозрабфак иккис курсун бүтэрэн баран, онтон
кэлин учууталлаабыта. Отутус сыллар - бу тыа хаһаайыстыбатын холбоһуктааһын, колхозтары
тэрилтэ-хаһаайыстыба өттүнэн бөҕөргөтүү сыллара. Комсомолец Василий Николаевич бэйэтин
нэһилиэгэр бастакы артыаллары тэрийсибитэ, кини ордук общественнай-культурнай мероприя-
тиелары ыытыыга активнайдык кыттыбыта. Биллэрин курдук, 1932 сыллааҕы сайын биһиги оро-