Page 178 - Дойдум Уус-алдан Хорото

======= "' . :.. : Дойдум - Уус-Алдан Хорото ======:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::=::=:::=^

биригээдэтин састаабыгар киирсэн, «Кыһыл агроном» колхоз бааһыналарыгар сааскы ыһыы үлэ-
тигэр кыттыбыта. Ыһыы бүппүтүн кэнниттэн мастерскойга комбайннары өрөмүөннэспитэ, атыр-
дьах ыйын ортотуттан «Севернэй» комбайнынан сут сыллары солбуйбут бастакы үгүөрү соҕус
үүнүүнү хомуйсубута. 1944 сыл ахсынньыттан Дьокуускайга механизация училищетыгар киирэн
газогенераторнай трактордар трактористарын бэлэмниир курска үөрэммитэ. 1945 сыл муус устар-
тан Хаҥа тракторнай биригээдэтигэр газогенераторнай тракторга сменщигынан сааскы ыһыыга
кыттыбыта. Күүһүн атырдьах ыйыгар Г.Ф.Неустроев «Коммунар» тракторын Г.И.Портнягин
тракторыгар состорон «Кыһыл кэккэ», «Балыктаах эбэ», «Түмсүү» колхозтар бааһыналарыгар
үүнүүнү хомуттарбыттара. Итиэннэ күһүнҥү улахан ардахтар саҕалана иликтэринэ бүтэрбиттэрэ,
144 гектар иэннээх сири сорудахтаабыттарын толорбуттара. Ити дьүккүөрдээх үлэтин иһин МТС
салалтатыттан махталы ылбыта.
Варвара Иннокентьевна 1946-1947 сс. Саһылыкаанна «Севернэй» комбайнна старшайынан
үлэлээн «Правда» Хомустаах, «Көрдүгэннээх» колхозтар бааһыналарыттан үүнүүнү хомуй-
тарбыта. Кини 1948 сыллаахха Хоро «Кыһыл агроном» колхоһугар «Севернэй» комбайнынан үлэлээн
өлгөм үүнүүнү хомуйбута.
В.И.Крылова олоҕун кэлин сылларыгар эдэр эрдэҕинэ механизатор идэтигэр уһаарыллыбыт
МТС-тын коллективыттан тэйбэккэ араас хаһаайыстыбаннай үлэлэргэ үтүө суобастаахтык үлэлээ-
битэ. Кини сэрии, сут-сутурҕан, ыарахан үлэ содулларыттан ыарыһах буолан эрдэ олохтон туо-
раабыта.

Дьонун хоргуппатах үтүөлээх

Бороҕон улууһун Хоротугар илин Тыама күөлүн халдьаайытыгар Бурцев Афанасий Степанович
(Бүрүүкэ) диэн сэттэ оҕолоох ыалтан иккис оҕонон Митрофан диэн уол оҕо төрөөбүт. Ийэтэ Сынаах
нэһилиэгиттэн төрүттээх Вера диэн эбитэ үһү. Миитэрэпээн 1892 сыллаахха күн сирин көрөн, оҕо
сааһын орой мэник сылларын ыраас уулаах күөлүн халдьаайы, куула тыаларын, алаастарын отун-
маһын кэрийэн, сөтүөлээн, туулаан, туһахтаан улааппыт. Бастакы кэргэнин Курбуһах Моххотуттан
Баскыа диэн ыарыһах кыыһы ылбыта, оҕоломмокко эрдэ өлбүтэ. Ол кэнниттэн сотору Танда
Готовцевтарыттан төрүттээх Аграфена диэн кыыһы кэргэн ылбыт. Онтон Афанасий I, Афанасий
II, Маайа диэн оҕоломмуттар. Аграфената эмиэ ыарыһах буолан эрдэ өлбүт. Ити кэнниттэн сотору
Таатта Баайаҕатыттан Елена Васильева диэн дьахтары кэргэн ылбыта. Елена аҕыста оҕоломму-
туттан, билигин сэттэтэ баар. Елена сэрии сылларыгар ыанньыксытынан уонна үүт астааччынан
үлэлээбитэ. Кэлин Чаранҥа киирэн баран оскуола остуораһынан үлэлээн пенсияҕа тахсыбыта.
Уон оҕону иитэн улаатыннаран барыларын үлэһит, аҕыс оҕону ыал онортоон баран олохтон барбыта.
Билигин Митэрэпээнтэн төрөөбүт оҕолоруттан 32 сиэн, 33 хос сиэн, 12 хос-хос сиэн бааллар.
Митэрэпээн Охонооһойобус Бурцев эдэригэр сытыы-хотуу, булугас өйдөөх чиҥ-чаҥ саналаах,
ылыннарыылаах тыллаах, ортону үрдүнэн уҥуохтаах, алтахтаан хаамар, үрдүк сүүстээх тойон
хаан киэптээх, хара бараан киһи этэ. Мин кинини сэрии иннинэ үүттабаарынай ферматыгар учуотчук
буола сылдьан билсибитим. Оччолорго кини Илин үрэх «Кыймаласпыт» ферматыгар ынах сүөһүгэ
биригэдьииринэн үлэлиирэ. Ону таһынан «Кыһыл маяк» колхоз бырабылыанньатын чилиэнэ эбитэ
этэ. Митэрэпээн 1929 сыллааххатэриллибит«Тыама»табаарыстыбабэрэссэдээтэлинэн талыллан
үлэлии сылдьыбыт. Табаарыстыба киинэ Тойон сайылыкка эбит. Суоччутунан бэйэтин аймаҕа
кыыс Парасковья Афанасьевна Бурцева диэн үлэлээбит. Ити табаарыстыба 1932 сыллаахха «Кы-
һыл маяк» колхозка холбоспут. Митэрэпээн Охонооһойобус үлэлиир сылларыгар «Кыймаласпыт»
ферматыгар сүөсүһүттэргэ анаан үс дьиэ, биирдиитэ 200 сүөһү турар 2 типовой хотон, «Тойоҥҥо»
алта уонча ынах турар хотоно, «Баҕарахха» ыанньык титиигэ, элбэх күрүө-хаһаа тутуллубуттара.
Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии сылларыгар алдьархайдаах кураан буолан Кэбээйинэн,
Намынан, Байаҕантай, Түүлээхүрэхтэринэноттоон, онно саҥалыы хотон тутган, эргэ өтөхдьиэлэрин
өрөмүөннээн элбэх ыал сүөһү көрө көспүттэрэ. Аччыктааһын сорун-муҥун билбиттэрэ. Ол эрээри
сүөһүлэрин көрөн, оттоон-мастаан ыарахан кыстыгы туораталаабыттара. Митрофан Афанасьевич
сааһынан кырдьаҕас буолан армияҕа ыҥырыллыбатаҕа. Бу ыарахан кэмҥэ ҮТФ биир тутаах